Η κατάσταση φαίνεται αρκετά ζοφερή για το μέλλον των αραβικών λαϊκών επαναστάσεων: η επίσημη μηχανή της καταστολής εκ μέρους των καθεστώτων έχει ήδη εξαπολυθεί σε αρκετές χώρες, απειλώντας να συντρίψει με κτηνώδη δύναμη τις εξεγέρσεις των λαών στη Λιβύη, το Μπαχρέιν και την Υεμένη. Η αλληλεγγύη μας με τη μορφή της δράσης χρειάζεται τώρα!
Λιβύη
Στη Λιβύη, οι δυνάμεις του καθεστώτος Καντάφι προελαύνουν προς τα ανατολικά προσβάλλοντας τη σθεναρή αντίσταση των ανταρτών μέσω της εκτεταμένης χρήσης βομβαρδιστικών από τη θάλασσα, τζετ από τον αέρα και πυραύλων εδάφους από την ξηρά. Η αμερικανική και μερικές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, που αρχικά έδειχαν ενθουσιασμό για το ενδεχόμενο μιας άμεσης στρατιωτικής επέμβασης, τώρα λένε ότι η δημιουργία μιας απαγορευτικής ζώνης στις πτήσεις πάνω από τις περιοχές των εξεγερμένων δεν είναι δυνατή. Αυτό μπορεί να γίνει κατανοητό μόνο υπό το φως της άρνησης των εξεγερμένων Λίβυων κάθε άμεσης εξωτερικής στρατιωτικής επέμβασης στη χώρα τους. Από κάθε πλευρά έχει γίνει τώρα ξεκάθαρο ότι η ελευθερία, η πραγματική ελευθερία του λιβυκού λαού, δεν είναι το ενδιαφέρον τους και έτσι οι λιβυκές μάζες πρέπει να εξαρτηθούν μόνο από τις δικές τους δυνάμεις και την αφοσίωση ενάντια στις ανώτερές τους δυνάμεις του καθεστώτος Καντάφι.
Ο Καντάφι θέτει στο λαό του το δίλημμα: σκλαβιά ή θάνατος. Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, έκαναν ξεκάθαρο με τη στάση τους τον τρόπο με τον οποίο καταλαβαίνουν τη λύση στην κρίση: είτε ο Καντάφι είτε οι ΗΠΑ. Είναι βέβαιο ότι οι Λίβυοι αντάρτες διατηρούν παρ΄ όλα αυτά υψηλό ηθικό, αλλά είναι, επίσης, βέβαιο ότι η τύχη της επαναστάσης, μαζί και η τύχη κάθε Λίβυου που εξεγέρθηκε για την ελευθερία του/της, φαίνεται τώρα αβέβαιη.
Υεμένη
Στην Υεμένη δύο μέρες πριν, οι δυνάμεις του καθεστώτος εξαπέλυσαν μιας μεγάλης κλίμακας επίθεση ενάντια στους φοιτητές του Πανεπιστημίου της Σαναά στην πλατεία Taqeer (Πλατεία Αλλαγής) κοντά στο ίδρυμα. Επτά διαδηλωτές σκοτώθηκαν και αρκετοί άλλοι τραυματίστηκαν. Είναι αρκετά αποκαλυπτικό το ότι την ίδια μέρα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ομπάμα, κάλεσε την αντιπολίτευση της Υεμένης να δεχθεί την πρόταση του δικτάτορα Ali Saleh να δώσει ένα τέρμα στην εξέγερση και να δεχθεί κάποιες μικρές αλλαγές στην πολιτική δομή του καθεστώτος. Την ίδια στιγμή, ο Saleh, υποσχέθηκε να προστατεύσει τη ζωή της εξεγερμένης νεολαίας, αλλά ξανά, την τελευταία νύχτα, τα καθάρματα (baltajia) του καθεστώτος Saleh επιτέθηκαν στον κόσμο. Ωστόσο, η πλατεία βρίσκεται ακόμα στον έλεγχο της εξεγερμένης νεολαίας.
Αρκετές αναφορές λένε τώρα ότι μεγάλη αστυνομική δύναμη και μπράβοι του καθεστώτος ετοιμάζονται για μεγάλης κλίμακας επίθεση στην πλατεία Taqeer, όπου για μια ακόμα φορά η νεολαία έχει ταχθεί με την υπεράσπιση της επανάστασης.
Μπαχρέιν
Τα τελευταία νέα από το Μπαχρέιν μιλούν για επέμβαση πάνω από 1000 στρατιωτών από τη γειτονική Σαουδική Αραβία και μερικές άλλες χώρες του Κόλπου σε υποστήριξη του καθεστώτος. Τι μπορούμε να περιμένουμε από αυτό το λουτρό αίματος; Η σαουδαραβική μοναρχία παίζει το ρόλο των πιο αντιδραστικών καθεστώτων ενάντια στις περιφερειακές εξεγέρσεις, όπως ακριβώς έκανε και η τσαρική τυραννία ή οι Πρώσσοι ενάντια στις ευρωπαϊκές επαναστάσεις του 19ου αιώνα, ενεργώντας ως μισθοφόροι… Ο Σαουδάραβας βασιλιάς, παρά την αρρώστεια του, κάλεσε τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ομπάμα για να του ασκήσει κριτική για το ότι άσκησε αυτός κριτική στο καθεστώς Μουμπάρακ και επειδή βοήθησε στο να τερματιστεί το καθεστώς του Αιγύπτιου δικτάτορα.
Στο Μπαχρέιν στεγάζεται μια από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ στην περιοχή και στον κόσμο, έτσι δεν υπάρχει κανείς να ισχυριστεί ότι η σαουδαραβική παρέμβαση γίνεται χωρίς την αμερικανική έγκριση. Η σημασία αυτού του γεγονότος είναι ότι τα καθεστώτα, οι δικτατορίες της περιοχής, έχουν σκοπό να ασκήσουν την πιο κτηνώδη και σκληρή καταστολή ενάντια στους λαούς τους που έχουν εξεγερθεί, για να δώσουν ένα τέλος στο κύμα αυτό των εξεγέρσεων και διαδηλώσεων που έχουν αιτήματα για ελευθερία, εργασία, ισότητα, πολιτική συμμετοχή, αξιοπρεπή ζωή και άλλα.
Καμιά εμπιστοσύνη σε ανατολικές και δυτικές δυνάμεις
Δεν υπάρχει λόγος να σχολιάσουμε τη στάση δυτικών και ανατολικών δυνάμεων που υποστηρίζουν είτε ανοιχτά είτε έμμεσα τις κτηνώδεις αυτές κατασταλτικές δικτατορίες. Είναι ξεκάθαρο ότι οι επαναστάσεις μπορεί είτε να νικήσουν είτε να ηττηθούν παρά την ευφορία των αρχικών νικών στην Τυνησία και την Αίγυπτο. Η ήττα τους είναι ο απώτερος στόχος όλων των ελίτ, των δικτατοριών, των καταστολέων και των εκμεταλλευτών, όχι μόνο στη Μέση Ανατολή ή τη Βόρεια Αφρική, αλλά παντού, από τις ΗΠΑ μέχρι την Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας και τη Ρωσική Ομοσπονδία.
Είναι ξεκάθαρο ότι μερικές φορές εξαιτίας της κτηνωδίας της καταστολής εκ μέρους των καθεστώτων ή της αδυναμίας των λαών, δεν μπορούν οι επαναστάσεις να είναι νικηφόρες χωρίς τη διεθνή αλληλεγύη και υποστήριξη των μαζών παντού. Στην πραγματικότητα, ισχύει εδώ κάτι παραπάνω από ένα απλό κάλεσμα αλληλεγγύης ή προσωρινής υποστήριξης. Είναι το κάλεσμα για από κοινού δράσεις ενάντια στους ίδιους εχθρούς. Εάν αληθεύει ότι μερικές επαναστάσεις δεν μπορούν να είναι νικηφόρες εξαρτώμενες μόνο από τις τοπικές μάζες, τότε είναι, επίσης, αλήθεια ότι οι δικτατορίες αυτές δεν μπορούν να επιζήσουν ή να διατηρήσουν την καταστολή τους χωρίς την υποστήριξη των μεγάλων δυνάμεων του κόσμου, των κέντρων της παγκοσμιοποιημένης “νέας τάξης”, των μεγάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων. Είναι σύμμαχοι, έτσι είμαστε κι εμείς επίσης σύμμαχοι στους αγώνες μας, εμείς οι εκμεταλλευόμενες μάζες του κόσμου. Είναι ξεκάθαρο τώρα ότι οι λαοί μας αντιμετωπίζουν τους ίδιους εχθρούς και ότι έτσι ενδεχόμενη νίκη μας θα είναι και δική σας ή ενδεχόμενη ήττα μας θα είναι και δική σας.
Θυμόμαστε την αναταραχή με το αντιπολεμικό κίνημα κατά τη διάρκεια της εισβολής των ΗΠΑ και της Βρετανίας στο Ιράκ, αλλά αυτή δεν στάθηκε ικανή να αλλάξει την πορεία των γεγονότων που ακολούθησαν. Αυτό ήταν αλήθεια εν μέρει, κυρίως εξαιτίας της φύσης αυτών που αντιστέκονταν τότε στην ιμπεριαλιστική επίθεση. Δυστυχώς, αυτοί που αντιστέκονταν ήσαν το ίδιο το πρώην καταπιεστικό καθεστώς που ήταν μισητό από το λαό του και έτσι η ήττα του ήταν αναπόφευκτη δίνοντας ένα τέλος σ’ αυτή την αναταραχή. Τώρα, οι μάζες που αγωνίζονται έχουν διαφορετικό όραμα. Πρέπει να γνωρίζει κάποιος το κουράγιο και την αφοσίωση όλων αυτών που βγήκαν στους δρόμους ενάντια στις πιο κτηνώδεις και αιματοβαμένες δικτατορίες της γης, της Αιγύπτου, της Τυνησίας, της Λιβύης, της Υεμένης, του Μπαχρέιν, του Ιράκ και ακόμα των ανατολικών επαρχιών της Σαουδικής Αραβίας. Εκατοντάδες σκοτώθηκαν (χιλιάδες στη Λιβύη), χιλιάδες τραυματίστηκαν στον αγώνα αυτό, που συνεχίζεται σχεδόν παντού στην περιοχή. Ο λαός πάλεψε γενναία στους δρόμους, με γυμνά χέρια, με μολότοφ και με την αφοσίωσή του στη κατάκτηση της ελευθερίας του ενάντια σε πλήρως εξοπλισμένες αστυνομίες και μπράβους των κυβερνήσεων, ακόμα και το στρατό σε ορισμένες πριπτώσεις.
Κάλεσμα διεθνιστικής αλληλεγγύης και δράσης
Είναι σίγουρο ότι η αλληλεγγύη σας χρειάζεται περισσότερο από ποτέ, αλλά νομίζω ότι είναι η ώρα να περάσουμε σε πλατύτερες δράσεις και διαδηλώσεις σε υποστήριξη των εξεγερμένων λαών της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής. Οι διαδηλώσεις αυτές δεν πρέπει να γίνονται μόνο ενάντια στις τοπικές δικτατορίες, αλλά επίσης ενάντια στους πάτρωνές τους… Αυτό σημαίνει ακόμα ότι πρέπει να διαδηλώσουμε ενάντια στις πολιτικές μανούβρες των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, των ίδιων δυνάμεων που επιζητούν να αναγκάσουν τους εργάτες της Δύσης να πληρώσουν για την κρίση που δημιούργησε η δική τους απληστία.
Οι μάζες παντού είναι έτοιμες για μεγαλύτερους αγώνες, έναν αγώνα για την τύχη και την ελευθερία τους καθώς και για την απαρχή μιας αντεπίθεσης ενάντια στους εκμεταλλευτές τους. Νομίζω ότι όπως έγινε στην Τυνησία, την Αίγυπτο και αλλού στην περιοχή μας, ο κόσμος παντού έχει μπουχτίσει και έχει τη θέληση να αγωνιστεί πιο σκληρά από ποτέ. Επίσης, με τις απαιτούμενες δράσεις αλληλεγγύης σας ελπίζω ότι μπορείτε να αρχίσετε να παίρνετε πρωτοβουλίες διαδηλώσεων και διαμαρτυριών πιο μεγάλης κλίμακας και μορφών άμεσης δράσης, μεγαλύτερων από ό,τι πριν, ενάντια στους κοινούς μας εχθρούς για την υπεράσπιση των κοινών μας συμφερόντων.
Ανήκω στην ελευθερακή αριστερά, και είμαι βαθιά πεπεισμένος ότι ο συνεχιζόμενος αγώνας των μαζών στη Μέση Ανατολή έχει ξεκάθαρα ελευθεριακά χαρακτηριστικά, αλλά αυτή δεν είναι η ώρα για σεχταρισμούς από την πλευρά της επαναστατικής διεθνούς αριστεράς και των αντικαπιταλιστικών οργανώσεων και αγωνιστών. Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει ότι θα αντικαταστήσουμε τους ελευθεριακούς στόχους και τα μέσα αγώνα με εξουσιαστικά, αλλά πρέπει να δώσουμε αυτή τη μάχη από κοινού με όλες τις αντικαπιταλιστικές επαναστατικές δυνάμεις και αγωνιστές και, πάνω απ’ όλα, με βάση το κοινό επίπεδο των συμφερόντων των μαζών παντού. Καταλαβαίνω ότι οι επαναστάσεις σημαίνουν αγώνα και εκεί είτε μπορεί να νικήσουμε είτε να ηττηθούμε. Αλλά εκεί που οι νίκες στην Τυνησία και την Αίγυπτο φάνηκαν εύκολες τώρα βρισκόμαστε στην πιο δύσκολη φάση του αγώνα στην οποία έχει βρεθεί από την απαρχή του το εργατικό κίνημα, και ένας τέτοιος αγώνας πρέπει να αποβεί νικηφόρος σε διεθνές επίπεδο.
Ο συνεχιζόμενος αγώνας δεν αποτελεί εξαίρεση. Φυσικά, οι αγώνες αυτοί δεν είναι καθαρά προλεταριακοί και το τοπικό προλεταριάτο έπαιξε μέχρι τώρα μικρό ρόλο σ’ αυτούς. Αλλά η αλήθεια είναι ότι τέτοιοι αγώνες εμπεριέχουν μια πολύ μεγάλη δυνατότητα δημιουργίας μαζικού και δυναμικού ανεξάρτητου εργατικού κινήματος. Αυτή τη στιγμή, εν μέσω της στρατιωτικής σαουδαραβικής κατοχής, τα τοπικά συνδικάτα του Μπαχρέιν κάλεσαν σε γενική απεργία, ενώ διαδηλωτές μπλοκάρουν μεγάλους δρόμους σε μια τόσο μικρή χώρα. Εργάτες στην Τυνησία, στην πόλη των ορυχείων Metlaoui, συγκρούονται με την αστυνομία για τα αιτήματά τους και υπάρχουν ήδη δύο νεκροί εργάτες και η τυνησιακή κυβέρνηση κήρυξε το στρατιωτικό νόμο στην περιοχή. Τα πράγματα, επίσης, σκληραίνουν στην Σαναά στην πλατεία Taqeer στην Υεμένη και η δικτατορία φαίνεται ότι προετοιμάζεται για μακελειό μεγάλης κλίμακας.
Οι διαδηλωτές στη Λιβύη, την Υεμένη και το Μπαχρέιν, θα είναι πιο δυνατοί εάν μπορούν να αισθανθούν την αλληλεγγύη σας. Μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να κάνουμε την πραγματική διαφορά αυτή την κρίσιμη στιγμή για τον αγώνα των αραβικών μαζών για την ελευθερία τους.
Mazen Kamalmaz
Σύρος αναρχικός
* Ελληνική μετάφραση “Ούτε Θεός-Ούτε Αφέντης”, 16 Μάρτη 2011.
Σ' ΑΥΤΟΥΣ ΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ, Σ' ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΟΙ ΕΞΕΓΕΡΣΕΙΣ ΓΙΝΟΝΤΑΙ, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΥΤΟΠΙΑ
Σάββατο 19 Μαρτίου 2011
Τετάρτη 8 Σεπτεμβρίου 2010
ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΚΑΡΤΑ ΟΠΑΔΟΥ
Καινούργιες μέρες άρχισαν να φαίνονται στον ορίζοντα, μαύρες κατάμαυρες(και όχι με καλή έννοια).Οδεύουμε με μαθηματική ακρίβεια στο φασισμό! Κάποιοι ήδη προσπαθούν στην ίσως μεγαλύτερη μικρογραφία της κοινωνίας να περάσουν τις φασιστικές ιδέες τους, και με την ευλογία της «αριστερής» «μας» κυβέρνηση, φαίνετε πως από τον Οκτώβρη θα «καλωσορίσουμε» και επίσημα, ένα από τα πιο φασιστικά μέτρα που έχει σκεφτεί ως τώρα ο ανθρώπινος νους. Την καταγραφή όλων μας και των προσωπικών δεδομένων μας, και τον διαχωρισμό μας ως προς το δικό τους συμφέρον. Και φυσικά μιλώ για την κάρτα οπαδού την έμπνευση διαφόρων «καλοθελητών» για να μετατρέψουν και τα γήπεδα σε υπερσύχρονα μαγαζιά του κέρδους και της διαφήμισης και να το πετύχουν αυτό σωπαίνοντας την πιο αντιδραστική φωνή των γηπέδων, τους οπαδούς. Φυσικά είναι ξεκάθαρες και οι βλέψεις των συγκεκριμένων κυρίων, και γιατί το κράτος και τα κόμματα ξαφνικά ξέχασαν τις διαφορές τους,(διαφορές, λέμε τώρα) που δεν είναι άλλες από το να εφαρμόσουν αυτό το μέτρο αίσχος και στους δρόμους στην συνέχεια, να σταματήσουν και εκεί την βία, και γιατί όχι και στα μπαρ, και εκεί υπάρχει βία κλπ και γιατί να υπάρχουν πολλές κάρτες? Θα μας υποχρεώσουν στην εμφύτευση ενός «μαγικού» τσιπ που μέχρι και πότε πάμε τουαλέτα θα καταγράφει… Αυτά είναι τα σχέδια των πολιτικάντηδων της μπανανίας κύπρου, γιατί όπως ανάφερα, κάπου θα πρέπει να δοκιμάσεις τα συστήματα σου πριν τα φέρεις στην κοινωνία, και πιο καλύτερο μέρος να το δοκιμάσεις από το γήπεδο, όπου θα έχεις και διπλό κέρδος διώχνοντας τους οπαδούς, και δημιουργώντας κλίμα με κάτι μεταξύ σινεμά και εκκλησίας? Κάπως έτσι σκέφτηκαν οι «κύριοι» και ο θεσμός βρίσκεται πραγματικά προ του πυλών! Μα δεν θα τους περάσει, κάποιοι θα αντισταθούν και δεν θα το δεχτούν αυτό, και ας είμαστε μερικές δεκάδες τώρα, σιγά σιγά θα γίνουμε εκατοντάδες και εκεί θα σας δούμε όταν αρχίσουν να αδειάζουν και τα γήπεδα και χάσετε τους «πελάτες» εκεί είναι που θα ρθείτε από μόνοι σας να άρετε τις γελοίες ιδέες σας. Αλλά αυτό χρειάζεται αγώνα, πραγματικό αγώνα(και δεν μιλώ για ξύλο, καβγάδες κλπ μαλακίες, αλλά για πράγματα που πραγματικά θα έχουν νόημα, και θα έχουν θετικό αντίκτυπο σε αυτόν τον αγώνα) δεν πρέπει να μείνουμε στα λόγια, αλλά από τον λόγο μας περνά ένα πολύ σημαντικό στοιχείο, η σωστή ενημέρωση του κόσμου, γιατί όσο και αν έχω κουραστεί με την άγνοια του κύπριου, είμαι πεπεισμένος ότι με σωστή κριτική και ενημέρωση, μέχρι και αρνιά κομμάτων που προωθούν τον νόμο μπορούμε να τραβήξουμε, γιατί ο συγκεκριμένος νόμος δεν στοχεύει ούτε ιδεολογίες(προς το παρών) ούτε ομάδες, ούτε κοινωνικές τάξεις, μας στοχεύει όλους όσους ασχολούμαστε έστω και στο ελάχιστο με αυτό το άθλημα. Γι αυτό θα προσπαθήσω και εγώ, να κάνω μια ανάλυση για αυτό το αίσχος, από ότι έχω ακούσει, βρει στο ιντερνετ κλπ.

Κάρτα οπαδού λοιπόν, η φιλάθλου αν προτιμάτε, η ονομασία δεν έχει σημασία, σημασία έχει πως όλοι όσοι ασχολούμαστε με οποιοδήποτε άθλημα, θα υποχρεωθούμε να την αποκτήσουμε είτε να αποχωρήσουμε. Φυσικά κάποιοι ανάμεσα μας θέλουν δεν θέλουν, δεν θα δικαιούνται καν να βγάλουν, για διάφορους λόγους, και ο πρώτος που έχει βγει στην επιφάνεια είναι το ποινικό μητρώο. Όποιος δεν έχει λευκό ποινικό μητρώο, θα του απαγορεύεται η είσοδος σε οποιοδήποτε αθλητικό γεγονός, και το «ωραίο» της υπόθεσης? Έστω και ότι δεν έχεις λευκό ποινικό μητρώο δεν οφείλετε σε οτιδήποτε να έχει σχέση με οποιοδήποτε άθλημα οποιασδήποτε φύσης να είναι αυτό που καταγράφηκε στο ποινικό σου μητρώο, σου απαγορεύεται η έκδοση της κάρτας άρα ταυτόχρονα και η είσοδος στους αθλητικούς χώρους. Μάλιστα, πλέον θα διαλέγουμε και ποιοι έχουν δικαίωμα να διασκεδάζουν, και να αφαιρούμε το δικαίωμα σε κάποιους ακόμη και για λάθη του παρελθόντος. Τι σόι δημοκρατία είναι αυτοί? Είναι ή δεν είναι οι αθλητικοί χώροι, χώροι ψυχαγωγίας? Και φυσικά είναι, αλλά ποιος σας δίνει εσάς το δικαίωμα να στερείτε την διασκέδαση ορισμένων ανθρώπων ?Α ναι ξέχασα, η «δημοκρατία».
Αφήνουμε πίσω αυτούς που δεν μπορούν να βγάλουν την κάρτα, και να επιστρέψουμε σε αυτούς που θα την έχουν ακόμα χειρότερα, δηλαδή σε αυτούς που θα τους επιτραπεί η έκδοση της. Τι είναι πράγματι αυτή η κάρτα? Πως χρησιμοποιείτε, πώς εκδίδετε, τι περιέχει και τι απαιτεί? Αν και αυτά προς το παρών δεν έχουν απαντηθεί ξεκάθαρα, η εμπειρία άλλων οπαδών άλλων χωρών έκαναν κάποια πράγματα γνωστά, μερικά θα περιγράψουμε και εδώ. Καταρχήν, υπάρχει μια γνώμη άγνοιας που περιφέρεται ανάμεσα στον κόσμο, ότι θα είναι απλά μια κάρτα με το όνομα, που δεν θα χρησιμεύει σε τίποτα και θα είναι απλά ένα καινούργιο άχρηστο μέτρο κάτι σαν την ταυτότητα στην είσοδο που ξεκίνησε από πέρσι, κάτι όμως που δυστυχώς διαψεύδεται πανηγυρικά κάνοντας λίγη έρευνα και βλέποντας τι φέρνουν στο τραπέζι οι άλλες χώρες και τι υπάρχει, αλλά και από κάποια σημεία που γνωρίζουμε που βγήκαν από εδώ. Είναι σχεδόν σίγουρο ότι στην κάρτα θα υπάρχει ενσωματωμένο barcode με πομπό ούτος ώστε αστυνομία και ασφάλεια του γηπέδου να γνωρίζουν που βρισκόμαστε ανά πάσα στιγμή στο γήπεδο, φυσικά αυτό δεν μπορεί να τους εμποδίζει και δεν μπορούμε να το ξέρουμε αν μας παρακολουθούν και εκτός γηπέδου, γιατί σίγουρα η τεχνολογία υπάρχει για την παγκύπρια παρακολούθηση. Συνεχίζοντας με αυτό, οι θέσεις θα είναι αυστηρώς αριθμημένες, και δεν θα έχουμε δικαίωμα ούτε να πάμε να μιλήσουμε σε φίλους, καθώς η μετακίνηση από θέση σε θέση θεωρείτε παράνομη, έστω και αν η θέση δίπλα στον φίλο/η μας είναι κενή. Ξεχνάμε την ατμόσφαιρα φιλίας στα γήπεδα, δεν μετακινούμαστε, εκτός φυσικά αν θέλουμε να αγοράσουμε τίποτα, αλλά κάτι μου λέει πως και αυτό θα «φτιαχτεί» με κινητές καντίνες, γιατί θέλουν τον κόσμο στο γήπεδο, να του δείχνουν διαφημίσεις, να του πουλούν προϊόντα, να τον μετατρέψουν σε καταναλωτή ακόμα και στην στιγμή της διασκέδασης του. Δεν σε θέλουν στο γήπεδο για να διασκεδάσεις, αλλα για να καταναλώσεις, να δείς τις διαφημίσεις, να ξεχαστείς από την καθημερινότητα και από τα βάσανα της ζωής, να ξεχάσεις την καταπίεση του αφεντικού, του κράτους να ξεχάσεις τις διακρίσεις που γίνονται καθημερινά, να σε κάνουν να πιστέψεις πως αυτά δεν γίνονται στη κύπρο, είναι ξενόφερτα και να τα καλύπτουν πολύ εύκολα χωρίς φωνές αντίδρασης.
Περνώντας στην χρησιμοποίηση τους τώρα, ακούστηκαν διάφοροι τρόποι, ένας από αυτούς είναι να λειτουργεί και ως πιστωτική κάρτα(κάτι θα πρέπει να βγάλουν και οι τράπεζες, δεν γίνεται αλλιώς)για να αγοράζεις τα εισιτήρια σου και τα προϊόντα στο γήπεδο, ίσως και να λειτουργεί και σαν κανονική πιστωτική παντού. Πέραν αυτού, υπάρχει και η ξεκάθαρη χρησιμοποίηση της, να περιέχει τα προσωπικά σου στοιχεία για την είσοδο σου στον αγώνα, αλλά και να μπορεί να ελέγχετε αν βρίσκεσαι στην «σωστή» θέση.
Τώρα στην έκδοση της, και στα προσωπικά στοιχεία που θα περιλαμβάνει, και εδώ υπάρχουν μερικά γκρίζα σημεία ακόμα, αλλά το θέμα είναι όπου και να εκδοθεί, είτε αυτό είναι το σωματείο, είτε ο κοα, είτε η αστυνομία, όλοι αυτοί και όχι μόνο θα έχουν άμεση πρόσβαση στα στοιχεία όλων μας. Για να σταματήσουμε ένα λεπτό εδώ να το συλλογιστείτε λίγο αυτό το πράγμα..Μιλούμε για ξεπούλημα των προσωπικών μας στοιχείο και καθαρό φακέλωμα του κάθε ενός από εμάς! Και για να προχωρήσουμε και λιγάκι περισσότερο, έχετε την παραμικρή αμφιβολία ότι αυτά θα μείνουν «εμπιστευτικά»? Μπορείτε να φανταστείτε την δύναμη που θα έχουν στα χέρια τους αυτοί όλοι με όλες μας τις πληροφορίες, που δεν είναι και λίγοι? Μπορείτε να φανταστείτε πόσο εύκολα θα ξεφύγουν και θα καταλήξουν στα «λάθος χέρια»? Πόσο εύκολα θα στιγματιστείτε λόγο της ομάδας που υποστηρίζετε? Φανταστείτε να κάνετε αίτηση για δουλειά, το αφεντικό κομματικό, περνάτε για interview και σαν μιλάτε μπαίνει στο κομπιούτερ του και βρίσκει μπροστά του όλες τις πληροφορίες που «χρειάζεται», και θα υποθέσει και μερικές από μόνος του χωρίς αμφιβολία, και μετά αποφασίζει αν πληρείται τα κομματικά και οπαδικά του κριτήρια, και όχι τα εργασιακά. Να ξεφύγουμε από το αφεντικό, να παραμείνουμε στην εργασία όμως και κάνετε αίτηση για κρατική δουλειά, δημόσιος υπάλληλος(η χαρά του κύπριου) το ακελ στην προεδρεία τώρα, εσείς ο καλύτερος υποψήφιος, αλλά με «δεξιά» ομάδα, έχετε την παραμικρή αμφιβολία ότι θα προτιμηθεί ο λιγότερο ικανός υποψήφιος, αλλά προέρχεται από «αριστερή» ομάδα? Και τα κομματικά συμφέροντα να γυρίζουν ανάποδα με την αλλαγή της κυβέρνησης φυσικά, και να σου οι μαζικές απολύσεις και να σου οι δικαιολογίες για πρόσληψη των δικών τους. Όχι δεν γίνονται αυτά στην κύπρο? Μόνο αν ζείτε σε άλλο πλανήτη! Ξεφεύγουμε από την εργασία, πρώτη μέρα στο στρατό, διοικητές, λοχίες, αξιωματικοί κλπ κλπ με λίστα στο χέρι με τους «αριστερούς» και με τους «δεξιούς» άρα και με λίστα στο χέρι για το ποιοι θα περάσουν στη βρομοδουλειά και ποιοι στη άπλα, και ποιοι θα πάρουν τις κοντινές και καλές μεταθέσεις, και ποιοι παν για Πυρκο! Ά ναι, ούτε αυτά γίνονται στη κύπρο, ο στρατός είναι αγνός και ισότιμος(2 λέξεις εξ ορισμού αντίθετες με τον στρατό).Μα φυσικά, σε αυτό τον άλλο πλανήτη που λέγαμε. Και άλλες πολλές περιπτώσεις μπορεί να κατεβάσει ο νους όπου να είσαστε σίγουροι θα υπάρξει η χρησιμοποίηση των προσωπικών(όχι ποια) δεδομένων σας/μας.
Να περάσουμε τώρα στα προσωπικά στοιχεία που θα περιλαμβάνει, εκτός από τα γνωστά, όνομα και επίθετο, ο αριθμός της θα είναι ίδιος με την πολιτική σας ταυτότητα, και φυσικά θα συνοδεύετε από την φωτογραφία σας. Επίσης η κάρτα οπαδού βγαίνει για μια και μόνο ομάδα, άρα τις επισκέψεις στις τοπικές ομάδες, ή τις ομάδες με συγγενείς σας ή φίλους, ξεχάστε τες, δεν θα σας επιτρέπετε η είσοδος, τι κιαν ο γιός σας παίζει σε διαφορετική ομάδα? Απαγορεύεται η είσοδος αυστηρά, και αν θέλετε, προσπαθήστε να μπείτε με την κάρτα τις ομάδας σας σε άλλη ομάδα, αν δεν έχετε προβλήματα με την αστυνομία, μάλλον οι υπόλοιποι θα σας δημιουργήσουν. Και να βρεθείτε με πρόβλημα από το πουθενά.
Βγαίνοντας τώρα από αυτά, θέλω να σκεφτούμε ποιες ήταν οι αιτίες ή μάλλον οι αφορμές ,γιατί τις αιτίες τις βρήκαμε προηγουμένως, που οι πολιτικοί «μας» προωθούν αυτό το μέτρο-αίσχος, και δεν είναι φυσικά καμία άλλη αφορμή από την δήθεν καταπολέμηση της βίας. Το γελοίο είναι, ότι η βία που έχει κάνει όλους αυτούς να «παραφέρονται» και να προτείνουν και να προωθούν όλους αυτούς τους νόμους, συμβαίνει ως επί το πλείστων εκτός γηπέδων! Τα φαινόμενα βίας εντός των γηπέδων είναι σχεδόν μηδαμινά, κάτι που καθιστά γελοίο το μέτρο της κάρτας, και του όλου σχεδίου αριθμημένων θέσεων και παρακολούθησης της κάθε μας κίνησης με κάμερες και πομπούς! Το τι συμβαίνει καθημερινά στα κλάμπ και στα μπαράκια με το ξύλο που πέφτει κανείς δεν ασχολείται, αλλά με το ποδόσφαιρο(κυρίως) όλοι την βλέπουν ειδήμονες και βρίσκουν λύσεις για να σταματήσουν την βία, που δεν έχουν καμία σχέση με την βία, και ατό είναι που δείχνει πόσο αισχρά είναι τα σχέδια σας, και πόσο ξεπουλημένο είναι και το κράτος που τα προωθεί. Αλλά για να πάρουμε το αγαπημένο παράδειγμα αυτών των γελοίων και άσχετων, την Αγγλία, που με τόση περηφάνια θέτουν ως την χώρα παράδειγμα, που «δεν ανοίγει μύτη» κλπ μαλακίες, αλλά δεν μας λένε πως αυξήθηκε κατακόρυφα η βία στους δρόμους σχετικά με τα αθλήματα, και πως οι θάνατοι επίσης εκτοξεύθηκαν σε μεγάλο βαθμο. Αυτό είναι που πραγματικά θέλει το κράτος και τα ξεπουλημένα μμε με την καραμέλα της αγγλίας καθημερινά? Να αρχίσουμε να θρηνούμε και θύματα? Θα είναι και ευχαριστημένοι με τους εαυτούς τους επειδή κάποιοι παρασυρμένοι νέοι «αποφασίζουν» να σκοτώνονται στους δρόμους? Ξέρετε πόσο καταστροφικό για την κοινωνία θα είναι αυτό? Να θάβει τα παιδεία της για ηλίθιες κόντρες? Η υποκρισία όλων αυτών δεν έχει όρια, η δικαιολογία της τάχα πάταξης της βίας, φαίρνει τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα και την δυναμώνει, και την οπλίζει, αυτό κάνει το κράτος με αυτό το νόμο, οπλίζει τα χέρια μερικών για να σκοτώσουν, αλλά να ξέρετε συνένοχοι δεν θα ήμαστε εμείς στους φόνους, αλλα ΕΣΕΙΣ, το κράτος και όλοι εσείς που με την άγνοια σας θα γεμίσετε τα χέρια σας αίματα, αίματα από τα ΔΙΚΑ ΣΑΣ παιδιά! Ξυπνήστε όσο είναι νωρίς, και ναι να σταματήσει η βία, αλλά όχι με γελοία μέτρα με ξεκάθαρους άλλους σκοπούς, αλλά με πράξεις σωστές, με παιδεία, συντροφικότητα και κατανόηση.
Δεν μιλάμε για ένα τυχαίο νόμο, μιλάμε για μια μεθοδευμένη επίθεση του κράτους και των πολιτικών ενάντια στους οπαδούς, ενάντια στην ιδέα των αθλημάτων, ενάντια στα ανθρώπινα μας δικαιώματα, για να εξυπηρετήσουν τα προσωπικά τους συμφέροντα, αλλά και να βάλουν σε εφαρμογή και να δοκιμάσουν ένα σύστημα που στοχεύει για το μέλλον στην χρησιμοποίηση του και εκτός γηπέδων, φυσικά τίποτα δεν τους εμποδίζει να μας παρακολουθούν και τώρα, αρκεί να κρατάμε την κάρτα πάντα μαζί μας(κάτι καθόλου απίθανο να μας ζητηθεί).Αυτή είναι μόνο η αρχή τν προβλημάτων μας, ήδη ο «αριστερός» και «κομμουνιστής» «μας» πρόεδρος ανήγγειλε περεταίρω μέτρα για την υποτιθέμενη πάταξη της βίας, που όλοι ξέρουμε(αν και κάποιοι δυστυχώς οι παρωπίδες σας δεν σας αφήνουν να το δείτε ξεκάθαρα) ότι θα είναι άχρηστα μέτρα, με μόνο σκοπό την περεταίρω καταπίεση του οπαδού, των δικαιωμάτων μας, την εκδίωξη κάθε φωνής αντίδρασης και της δημιουργίας του γηπέδου σε παζάρι.
Αυτό ζητάς από τον αθλητισμό? Να σε χειρίζονται ως προϊόν? Να σε χειραγωγούν και να ελέγχουν κάθε σου κίνηση εντός και πολύ πιθανός και εκτός γηπέδων? Γιατί αυτό προωθούν! Φτάνει πια να περιμένεις την αντίδραση των άλλων, αντίδρασε ΕΣΥ και αντίδρασε ΤΩΡΑ γιατί μετά, θα είναι πολύ αργά!
LIBERTA PER GLI ULTRAS-ΛΕΥΤΕΡΙΑ ΣΤΟΥΣ ΟΠΑΔΟΥΣ
NO AL TESSARA DEL TIFOSO-ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΚΑΡΤΑ ΟΠΑΔΟΥ
ΛΕΥΤΕΡΙΑ ΣΤΑ ΜΥΑΛΑ ΜΑΣ ΚΑΙ ΛΕΥΕΡΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΜΑΣ
Πέμπτη 2 Σεπτεμβρίου 2010
Απολογούμαι για την μη ανανέωση του μπλόγκ τους τελευταίους 4 σχεδόν μήνες, λόγο κάποιων προσωπικών θεμάτων έχασα οποιαδήποτε όρεξη και ενδιαφέρον αλλά βγαίνοντας απο αυτά με χαρά σήμερα πρόσεξα ότι εξακολουθούσαν τα κείμενα να διαβάζονται, να υπάρχει κίνηση με τα βιβλία κλπ, και αυτός είναι και ήταν ο στόχος αυτού του μπλόγκ, δεν δημιουργήθηκε σαν άλλα μπλόγκ για διαφήμιση και να τραβά με νέα άχρηστα κλπ θέματα αλλά να υπάρξει ώς μια ηλεκτρονική διέξοδος να βρεθούν κάποια κείμενα διαθέσιμα, να απελευθερωθεί ο Αναρχισμός απο τα ψέματα που σπέρνουν μμε και κράτος ανα το παγκόσμιο και να μπορεί ο καθένας να ενημερωθεί για αυτή την συγκεκριμένη ιδεολογία και ότι την αφορά.
Θα συνεχίσουμε σύντομα, με ανανεώσεις, και κείμενα...
Και για να μην ξεχνιόμαστε
Θα συνεχίσουμε σύντομα, με ανανεώσεις, και κείμενα...
Και για να μην ξεχνιόμαστε
Πέμπτη 6 Μαΐου 2010
Καταγγελία εργαζόμενης στη Μαρφίν
"Νιώθω υποχρέωση απέναντι στους αδικοχαμένους συναδέρφους μου να πω αυτές τις αντικειμενικές αλήθειες. Στέλνω αυτό το μύνημα σε όλα τα μέσα ενημέρωσης και όλα τα ενημερωτικά sites. Όποιος έχει ακόμα συνείδηση, ας το δημοσιεύσει. Οι υπόλοιποι ας συνεχίσουν να παίζουν το παιχνίδι της κυβέρνησης.
● Η πυροσβεστική υπηρεσία δεν έχει δώσει έγγραφη άδεια για το συγκεκριμένο κτίριο, η συμφωνία ήταν κάτω από το τραπέζι, όπως άλλωστε γίνεται πρακτικά με όλες τις επιχειρήσεις και τις εταιρείες στην Ελλάδα.
● Το συγκεκριμένο κτίριο δε ... διαθέτει πυρασφάλεια και πυροπροστασία, ούτε μελέτη ούτε εγκατάσταση, δηλαδή ψεκαστήρες οροφής, εξόδους διαφυγής, πυροσβεστικές φωλιές. Μόνο φορητούς πυροσβεστήρες, οι οποίοι φυσικά δε μπορούν να αντιμετωπίσουν μια εκτεταμένη πυρκαγιά σε ένα κτίριο φτιαγμένο με προ πολλού ξεπερασμένες προδιαγραφές ασφαλείας.
● Κανένα κατάστημα της τράπεζας δε διαθέτει προσωπικό εκπαιδευμένο στην αντιμετώπιση πυρκαγιών. Ούτε καν στη χρήση των λιγοστών πυροσβεστήρων. Η διοίκηση προφασίζεται πάντα το κόστος και δεν κάνει ούτε στοιχειώδεις κινήσεις για να προφυλάξει το προσωπικό.
● Ποτέ δεν έχει γίνει άσκηση εκκένωσης οποιουδήποτε κτιρίου από τους εργαζόμενους της τράπεζας ούτε έχει γίνει σεμινάριο από πυροσβέστες, ώστε να δοθούν οδηγίες για τέτοιες καταστάσεις. Οι μόνες ασκήσεις που έχουν γίνει στη Mafrin Bank είναι για σενάρια τρομοκρατικών ενεργειών και διαφυγή των μεγάλων κεφαλιών της τράπεζας από τα γραφεία τους.
● Το συγκεκριμένο κτίριο δεν είχε ειδική πρόβλεψη για φωτιά, παρόλο που λόγω η κατασκευή του είναι πολύ ευαίσθητη κάτω από τέτοιες συνθήκες και παρόλο που ήταν γεμάτο με υλικά από πάνω μέχρι κάτω. Υλικά που παίρνουν φωτιά πολύ εύκολα, όπως χαρτί, πλαστικά, καλώδια, έπιπλα. Το κτίριο αυτό αντικειμενικά είναι ακατάλληλο για χρήση σαν τράπεζα λόγω της κατασκευής του.
● Καμία ομάδα προσωπικού ασφαλείας δεν έχει γνώση πρώτων βοηθειών και πυρόσβεσης, παρόλο που πρακτικά του ανατίθεται με προφορική εντολή κάθε φορά να προστατέψει το κατάστημα. Οι τραπεζικοί υπάλληλοι καλούνται να γίνουν πυροσβέστες και σεκιούριτι ανάλογα με τις επιθυμίες του κάθε κ.Βγενόπουλου.
● Τα στελέχη της τράπεζας απαγόρεψαν κάθετα και κατηγορηματικά στους εργαζόμενους να φύγουν, παρόλο που οι ίδιοι το ζητούσαν επίμονα από νωρίς το πρωί, ενώ επέβαλλαν στους εργαζόμενους να κλειδώσουν τις πόρτες και επιβεβαίωναν συνέχεια τηλεφωνικά το κλείδωμα του κτιρίου. Όποιος φύγει να μην έρθει αύριο για δουλειά, ήταν η μόνιμη απειλή. Τους έκλεισαν ακόμα και την πρόσβαση στο διαδίκτυο για να μην επικοινωνούν με τον έξω κόσμο.
● Εδώ και μέρες επικρατεί πλήρης τρομοκρατία στην τράπεζα σχετικά με τις κινητοποιήσεις, με την προφορική προσφορά "ή δουλεύεις ή απολύεσαι".
● Οι δύο αστυνομικοί της ασφάλειας που δουλεύουν στο συγκεκριμένο κατάστημα για τις ληστείες δεν εμφανίστηκαν σήμερα, παρόλο που τα στελέχη είχαν υποσχεθεί προφορικά ότι θα τους φέρουν εκεί.
Επιτέλους κύριοι, κάντε την αυτοκριτική σας και σταματήστε να περιφέρεστε παριστάνοντας τους σοκαρισμένους. Είστε οι υπεύθυνοι για αυτό που έγινε σήμερα και σε κάποιο ευνομούμενο κράτος (σαν κι αυτά που κατά καιρούς χρησιμοποιείτε σαν παράδειγμα από τηλεοράσεως) θα ήσασταν ήδη κρατούμενοι για τις παραπάνω πράξεις. Με δόλο έχασαν τη ζωή τους οι συνάδερφοί μου σήμερα. Δόλο της τράπεζας και του κ.Βγενόπουλου προσωπικά, που έδωσε εντολή, όποιος δε δουλέψει να μην έρθει αύριο στο γραφείο." [σύμφωνα με πληροφορίες οι υπάλληλοι στη Marfin του συγκεκριμενου καταστήματος παρακαλούσαν απο τις 12 να φύγουν φοβουμενοι ενδεχόμενα επεισόδια.
Διευθυντικό στέλεχος που βρισκόταν σε άλλο κατάστημα τους το απαγόρευσε.
Οταν επεσαν οι μολότοφ οι υπάλληλοι άρχισαν να... ανεβαίνουν προς τα πάνω. Υπήρχε μια σιδεριά και ήταν κλειδωμένα και δεν υπήρχε έξοδος κινδύνου. Οι υπάλληλοι ένας ένας πηδούσαν απο τον φωταγωγό σε διπλανά κτήρια, στην Costa Boda και στο Βασιλόπουλο για να σωθούν αλλά οι 3 δεν πρόλαβαν, πέθαναν απο τις αναθυμιάσεις."]
Αναδημοσίευση απο www.anarkismo.net
● Η πυροσβεστική υπηρεσία δεν έχει δώσει έγγραφη άδεια για το συγκεκριμένο κτίριο, η συμφωνία ήταν κάτω από το τραπέζι, όπως άλλωστε γίνεται πρακτικά με όλες τις επιχειρήσεις και τις εταιρείες στην Ελλάδα.
● Το συγκεκριμένο κτίριο δε ... διαθέτει πυρασφάλεια και πυροπροστασία, ούτε μελέτη ούτε εγκατάσταση, δηλαδή ψεκαστήρες οροφής, εξόδους διαφυγής, πυροσβεστικές φωλιές. Μόνο φορητούς πυροσβεστήρες, οι οποίοι φυσικά δε μπορούν να αντιμετωπίσουν μια εκτεταμένη πυρκαγιά σε ένα κτίριο φτιαγμένο με προ πολλού ξεπερασμένες προδιαγραφές ασφαλείας.
● Κανένα κατάστημα της τράπεζας δε διαθέτει προσωπικό εκπαιδευμένο στην αντιμετώπιση πυρκαγιών. Ούτε καν στη χρήση των λιγοστών πυροσβεστήρων. Η διοίκηση προφασίζεται πάντα το κόστος και δεν κάνει ούτε στοιχειώδεις κινήσεις για να προφυλάξει το προσωπικό.
● Ποτέ δεν έχει γίνει άσκηση εκκένωσης οποιουδήποτε κτιρίου από τους εργαζόμενους της τράπεζας ούτε έχει γίνει σεμινάριο από πυροσβέστες, ώστε να δοθούν οδηγίες για τέτοιες καταστάσεις. Οι μόνες ασκήσεις που έχουν γίνει στη Mafrin Bank είναι για σενάρια τρομοκρατικών ενεργειών και διαφυγή των μεγάλων κεφαλιών της τράπεζας από τα γραφεία τους.
● Το συγκεκριμένο κτίριο δεν είχε ειδική πρόβλεψη για φωτιά, παρόλο που λόγω η κατασκευή του είναι πολύ ευαίσθητη κάτω από τέτοιες συνθήκες και παρόλο που ήταν γεμάτο με υλικά από πάνω μέχρι κάτω. Υλικά που παίρνουν φωτιά πολύ εύκολα, όπως χαρτί, πλαστικά, καλώδια, έπιπλα. Το κτίριο αυτό αντικειμενικά είναι ακατάλληλο για χρήση σαν τράπεζα λόγω της κατασκευής του.
● Καμία ομάδα προσωπικού ασφαλείας δεν έχει γνώση πρώτων βοηθειών και πυρόσβεσης, παρόλο που πρακτικά του ανατίθεται με προφορική εντολή κάθε φορά να προστατέψει το κατάστημα. Οι τραπεζικοί υπάλληλοι καλούνται να γίνουν πυροσβέστες και σεκιούριτι ανάλογα με τις επιθυμίες του κάθε κ.Βγενόπουλου.
● Τα στελέχη της τράπεζας απαγόρεψαν κάθετα και κατηγορηματικά στους εργαζόμενους να φύγουν, παρόλο που οι ίδιοι το ζητούσαν επίμονα από νωρίς το πρωί, ενώ επέβαλλαν στους εργαζόμενους να κλειδώσουν τις πόρτες και επιβεβαίωναν συνέχεια τηλεφωνικά το κλείδωμα του κτιρίου. Όποιος φύγει να μην έρθει αύριο για δουλειά, ήταν η μόνιμη απειλή. Τους έκλεισαν ακόμα και την πρόσβαση στο διαδίκτυο για να μην επικοινωνούν με τον έξω κόσμο.
● Εδώ και μέρες επικρατεί πλήρης τρομοκρατία στην τράπεζα σχετικά με τις κινητοποιήσεις, με την προφορική προσφορά "ή δουλεύεις ή απολύεσαι".
● Οι δύο αστυνομικοί της ασφάλειας που δουλεύουν στο συγκεκριμένο κατάστημα για τις ληστείες δεν εμφανίστηκαν σήμερα, παρόλο που τα στελέχη είχαν υποσχεθεί προφορικά ότι θα τους φέρουν εκεί.
Επιτέλους κύριοι, κάντε την αυτοκριτική σας και σταματήστε να περιφέρεστε παριστάνοντας τους σοκαρισμένους. Είστε οι υπεύθυνοι για αυτό που έγινε σήμερα και σε κάποιο ευνομούμενο κράτος (σαν κι αυτά που κατά καιρούς χρησιμοποιείτε σαν παράδειγμα από τηλεοράσεως) θα ήσασταν ήδη κρατούμενοι για τις παραπάνω πράξεις. Με δόλο έχασαν τη ζωή τους οι συνάδερφοί μου σήμερα. Δόλο της τράπεζας και του κ.Βγενόπουλου προσωπικά, που έδωσε εντολή, όποιος δε δουλέψει να μην έρθει αύριο στο γραφείο." [σύμφωνα με πληροφορίες οι υπάλληλοι στη Marfin του συγκεκριμενου καταστήματος παρακαλούσαν απο τις 12 να φύγουν φοβουμενοι ενδεχόμενα επεισόδια.
Διευθυντικό στέλεχος που βρισκόταν σε άλλο κατάστημα τους το απαγόρευσε.
Οταν επεσαν οι μολότοφ οι υπάλληλοι άρχισαν να... ανεβαίνουν προς τα πάνω. Υπήρχε μια σιδεριά και ήταν κλειδωμένα και δεν υπήρχε έξοδος κινδύνου. Οι υπάλληλοι ένας ένας πηδούσαν απο τον φωταγωγό σε διπλανά κτήρια, στην Costa Boda και στο Βασιλόπουλο για να σωθούν αλλά οι 3 δεν πρόλαβαν, πέθαναν απο τις αναθυμιάσεις."]
Αναδημοσίευση απο www.anarkismo.net
Σάββατο 1 Μαΐου 2010
1η Μαΐου
1η Μαΐου σήμερα μέρα για κάποιους, μάλλον λίγους, ιστορική, μέρα τιμής αλλά πάνω από όλα μέρα αγώνα και πάλης εργατικής, αλλά για άλλους και κατά πάσα πιθανότητα τους πολλούς, μια άγνωστη μέρα, μια μέρα «αργίας» και μόνο, παραβλέποντας την ιστορία της, αλλά το χειρότερο βρίσκετε σε αυτούς τους κάποιους που παρά την γνώση τους στο τι έγινε, αδιαφορούν ή ακόμη χειρότερα καπηλεύονται αυτή την μέρα. Θα τους παραβλέψουμε αυτούς για λίγο, και θα μιλήσουμε γι αυτό που έχει σημασία.
Στους «ρομαντικούς» αυτή η μέρα έχει χαρακτή στη μνήμη τους, ως ένα σημείο έναρξης ταξικού αγώνα, ένα σημείο επίθεσης στην καταπίεση που δέχεται το εργατικό κίνημα μέχρι να φτάσει εκείνη η μέρα που η εργατιά θα ξεσηκωθεί για να διεκδικήσει αυτά που της αξίζουν και τίποτα λιγότερο(ή περισσότερο). Αυτή είναι η μέρα που δίνει κάποιες ελπίδες αλλά και δύναμη στον βιοπαλαιστή που ζει τη μάχη της ζωής του καθημερινά για να μπορέσει να επιβιώσει και την επόμενη μέρα, ναι αυτή η μέρα και η θύμηση αυτόν που θυσιάστηκαν τότε στο Σικάγο, του δίνει δύναμη έστω και για μια μέρα να συνεχίσει την πάλη για μια καλύτερη ζωή.
Για τον αναρχικό αυτή η μέρα έχει και μια ιδιαίτερη θέση, λόγο και τον συντρόφων που δολοφονήθηκαν χωρίς κανένα λόγο παρά τις ιδέες τους για την συμμετοχή τους αλλά πάνω από όλα γιατί ηγήθηκαν, συσπείρωσαν, ενθάρρυναν το εργαζόμενο να διεκδικήσει κάτι περισσότερο, να μην σωπάσει. Όμως δεν πρέπει να παραβλέπεται και η συμμετοχή και άλλων τάσεων της αριστεράς, που ήταν επίσης σημαντική, αλλά όπως βλέπουμε από αρκετές ψευδό-αριστερές οργανώσεις να μηδενίζουν τον ρόλο των Αναρχικών ή να μην αναφέρονται καν στο ρόλο τους, ιδιαίτερα από την στιγμή που ήταν ένα σημαντικό κομμάτι της διαμαρτυρίας, αυτό που κάνουν είναι παραποίηση της ιστορίας και προσβολή στον εργατικό αγώνα μόνο και μόνο για να εξυπηρετήσουν τα μικρο-πολιτικά τους συμφέροντα.
Χωρίς να μπαίνουμε βαθειά σε ιστορικά θέματα, υπάρχουν πολλοί άλλοι που θα τα μετέφεραν πολύ καλύτερα και σωστά, μια απλή αναφορά μερικών γεγονότων φαίνεται ίσως αναγκαία για να υπογραμμίσουμε την ιστορική σημασία αυτής της μέρας.
1η Μαΐου ξεκινά η απεργία όπως είχε προγραμματιστεί, οι προετοιμασίες και οι λόγοι που κατέληξαν σε αυτή την απόφαση για τους εργάτες πολλοί, αλλά εκείνη την 1η Μαΐου πάρθηκε η απόφαση να ξεκινήσει η απεργία. Στους δρόμους χιλιάδες εργάτες που ξεχύθηκαν, τα εργοστάσια έκλεισαν, και η απεργία ξεκίνησε. Μέρα με την μέρα οι διαδηλωτές πλήθαιναν αλλά χωρίς κάποια σημαντική ενέργεια ή γεγονός πέρα από την ίδια την απεργία να συμβαίνει.
3η Μαΐου και κατά τη διάρκεια ειρηνικής ομιλίας από τον αναρχικό August Spies , απεργοσπάστες απομακρύνθηκαν από τον χώρο της απεργίας(εργοστάσιο McCormick).Οι απεργοί στην προσπάθεια τους να υποχρεώσουν τους απεργοσπάστες να επιστρέψουν πίσω δέχονται ξαφνική επίθεση από πολυάριθμη(μιλάνε για γύρω στους 200) δύναμη αστυνομικών, όπου με υπέρμετρη βία, ακόμη και με χρησιμοποίηση όπλων η κατάληξη ήταν να καταγραφούν νεκροί, και πολλοί τραυματίες(συγκεκριμένος επιβεβαιωμένος αριθμός μάλλον δεν υπάρχει).Η αντίδραση, κοινοποίηση καλέσματος σε νέα διαμαρτυρία για αυτά τα γεγονότα από τον Spies σε Αναρχική εφημερίδα καλώντας τον κόσμο «στα όπλα». Η διαμαρτυρία ειρηνική την επομένη, και έφθασε η νύχτα με τους περισσότερους να έχουν ήδη αποχωρήσει και να μένει ένα μικρό μέρος των διαδηλωτών. Εκείνη τη στιγμή η αστυνομία έκανε πάλι την παρέμβαση της απαιτώντας την ολική διάλυση των διαδηλωτών, κάτι που φυσικά δεν έγινε αποδεκτό και οι διαδηλωτές διαμαρτυρήθηκαν. Αυτό που έμελλε να στιγματίσει την συγκεκριμένη διαδήλωση όμως ακολούθησε με μια βόμβα να φεύγει μέσα από τους διαδηλωτές και να σκοτώνει και να τραυματίζει μεγάλο αριθμό εκ των αστυνομικών που ήταν παρόντες. Στη συνέχεια οι αστυνομικοί και βρίσκοντας αυτή την αφορμή άνοιξαν πυρ σκοτώνοντας και τραυματίζοντας και πάλι μεγάλο και ανεξακρίβωτο αριθμό από τους διαδηλωτές, η συγκεκριμένη διαδήλωση βάφτηκε με το περισσότερο αίμα και η κυρίαρχη τάξη, το κράτος και ο τύπος απαιτούσε περισσότερο αίμα. Το κράτος έδρασε όπως ξέρει καλά, συλλαμβάνοντας κάθε γνωστό οπαδό οποιασδήποτε αριστερής ιδεολογίας , αλλά και άλλοι οι οποίοι είχαν μηδαμινή σχέση αλλά η οποιαδήποτε σχέση τους με τους αριστερούς τους «καταδίκαζε» ως ένοχους. Οι κρατούμενοι υπέστησαν πολλά βασανιστήρια άλλοι άντεξαν, άλλοι όχι.
Τέλος, σε δίκη με κατηγορία τη συμμετοχή σε φόνο έφτασαν 8 άτομα(ο Spies, ο Fielden, ο Parsons , ο Adolph Fischer, ο George Engel, ο Michael Schwab, ο Louis Lingg και ο Oscar Neebe) όλοι εκ των οποίων Αναρχικοί!
Όπως βλέπουμε και από μια ομιλία προς τους ενόρκους, που ήταν έτοιμοι να διαλέξουν την μοίρα των 8, το κράτος είχε πλήρη επίγνωση ότι οι 8 δεν είχαν ανάμειξη, αλλά τους δίκαζε για τις ιδέες τους και για παραδειγματισμό.(Η ομιλία: «Ο νόμος δικάζεται. Η αναρχία δικάζεται. Αυτά τα άτομα έχουν επιλεχτεί, έχουν διαλεχτεί από το Ορκωτό Δικαστήριο, και κατηγορούνται επειδή ήταν ηγέτες. Δεν υπάρχουν άλλοι ένοχοι παρά οι χιλιάδες που τα ακολουθούν. Κύριοι του σώματος ενόρκων: καταδικάστε αυτά τα άτομα, κάντε τα παράδειγμα για αυτούς, κρεμάστε τους και σώζεται τους θεσμούς μας, τη κοινωνία μας.»)
19 Αυγούστου και βγαίνει η ετυμηγορία, οι 7 καταδικάζονται σε θάνατο και ο Neebe σε 15 χρόνια φυλακή. Ακολούθησαν διαμαρτυρίες, αντιδράσεις από όλο τον κόσμο αλλά η μόνη κατάληξη ήταν η θανατική ποινή των Schwab και Fielden και αλλαχθεί σε ισόβια κάθειρξη. Οι υπόλοιπες παρέμειναν. 11 Νοεμβρίου 1887 και οι Parsons, Engel, Spies και Fischer κρεμάστηκαν ενώ ο Lingg είχε αυτοκτονήσει στο κελί του την προηγούμενη.
Μερικά χρόνια αργότερα, και οι προσπάθειες για απελευθέρωση των υπολοίπων συνεχιζόταν, ώσπου ο κυβερνήτης Altgeld τους απελευθέρωσε κάνοντας και ένα σχόλιο σημαντικό για το τι έγινε τότε που έλεγε: « Αυτοί και οι κρεμασμένοι ήταν τα θύματα της «υστερίας, ενός τσούρμου ενόρκων και ενός προκατειλημμένου δικαστή».
Αργότερα, και με τη πάροδο του χρόνου ήρθαν στο φώς στοιχεία φέρνοντας κάποιες υποψίες, πιο κοντά στο να γίνουν βεβαιωμένες αλήθειες, και αυτό αφορούσε την βόμβα που ρίχτηκε στους αστυνομικούς, εκείνη την αιματοβαμμένη μέρα, κάνοντας λόγο για προβοκάτσια μέσα από τα όργανα της αστυνομίας ούτος ώστε να δυσφημιστεί το εργατικό κίνημα, και να δοθεί δικαιολογία για βαριά καταστολή.
Παρόλα αυτά, οι διαδηλώσεις κρίθηκαν ως ένα βαθμό επιτυχημένες καθώς από τη 1η Μαΐου του 1886 και βάση ψηφίσματος, η μέγιστη νόμιμη ώρα εργασίας τέθηκε στις 8 ώρες. Μια μεγάλη επιτυχία της εργατιάς αλλά έχει πολλά ακόμη να παλέψει για να κερδίσει και να επανακατακτήσει αυτά που τις ανήκουν. Γιατί η μάχη δεν τελείωσε τότε, έπρεπε να ήταν μέχρι αυτή την στιγμή ζωντανή, και είναι για κάποιους.
Ίσως να μπήκαμε λίγο περισσότερο στα ιστορικά θέματα, αλλά την ώρα που τα πληκτρολογούσα, δεν μπορούσα να αφήσω καίρια σημεία πίσω, και ελπίζω αυτό να μην κούρασε, αλλά να τόνωσε, να έδωσε δύναμη στον καθένα που το διαβάζει, για να συνεχίσει την μάχη, την σωστή μάχη της εργατιάς, και όχι την ξεπουλημένοι όπως την κατάντησαν καπηλευτές τάχα των αριστερών ιδεών, και χειρότερα, οι αστοί σε πολλές περιπτώσεις για να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντα τους.
Γι αυτό στάσου μακριά από τα ξεπουλημένα κόμματα, και οργανώσεις της υποτιθέμενης αριστεράς, διεκδίκησε τα δικαιώματα σου, των γύρω σου, των παιδειών σου, μην συμπορεύεσαι με τους ξεπουλημένους που η έννοια τους είναι η εξουσία στην πλάτη σου. Μην συμπορεύεσαι με αυτούς που σε εκμεταλλεύονται, και στο όνομα της αριστεράς χρησιμοποιούν καπιταλιστικές και δεξιές ιδέες, εξουσιάζοντας σε, και υποδουλώνοντας σε. Ξύπνα, εξεγέρσου, βγές στους δρόμους με τους πραγματικούς συντρόφους σου, αυτούς που νοιάζονται που θα είσαι μετά, όλη την μέρα, όχι με αυτούς που νοιάζονται μόνο που θα είσαι την μέρα τον εκλογών. Βγες διεκδίκησε αυτά που σου ανήκουν και διώξε τους εκμεταλλευτές σου είτε φορούν κόκκινό μανδύα είτε όχι, το μέσα παραμένει καπιταλιστικό και εξουσιαστικό, παραμένει ο εχθρός.
Γιατί οι άνθρωποι τότε δεν χάθηκαν άδικα, χάθηκαν για να δίνουν ελπίδα σε όλη την εργατιά, και για να δίνουν το παράδειγμα, όχι το παράδειγμα της τιμωρίας που ήθελε να δώσει τότε το κράτος, αλλά το παράδειγμα ότι η εξέγερση είναι πιθανή, και με τον εργατικό αγώνα όλα γίνονται γι’αυτό και τα οποιαδήποτε κόμματα δεν σε θέλουν ενωμένο με την εργατιά, σε αποξενώνουν, γι αυτό και τα αφεντικά δημιουργούν κόντρες μεταξύ τις εργατιάς, γιατί όλοι αυτοί φοβούνται, την μέρα που εσύ θα εξεγερθείς και θα τους πάρει όλους το ποτάμι. Για ένα κόσμο πιο ελεύθερο, για την Αναρχία και τον Κομμουνισμό.
Σάββατο 6 Μαρτίου 2010
Δευτέρα 1 Μαρτίου 2010
Χιλή: Κάλεσμα για δράσεις αλληλεγγύης
Στις 27 Φλεβάρη 2010, φονικός σεισμός χτύπησε τη χώρα μας προκαλώντας ανυπολόγιστες καταστροφές κυρίως στην περιοχή ανάμεσα στο Valparaíso και το Los Lagos.
Οι περιοχές που έχουν πάθει τις μεγαλύτερες καταστροφές είναι οι Bío-Bío και Maule.
Άνθρωποι έχουν χάσει τα σπίτια τους και όλα τους τα υπάρχοντα, έχοντας πλέον μείνει στο δρόμο, το κρύο και την πείνα. Οι δρόμοι έχουν καταστραφεί, εμποδίζοντας αφάνταστα την κίνηση καθώς και τη διανομή βοήθειας.
Ως συνήθως, είναι οι φτωχοί εκείνοι που πλήγηκαν περισσότερο από τη φυσική αυτή καταστροφή, αυτοί που δεν έχουν πόρους να ξαναφτιάξουν όλα όσα χάθηκαν.
Κάνουμε έκκληση στον καθένα οπουδήποτε και ειδικά τους ελευθεριακούς συντρόφους μας να επιδείξουν την ταξική τους αλληλεγγύη τις μέρες που έρχονται, βοηθώντας όπως μπορούν τις πιο άσχημα χτυπημένες γειτονιές.
Κάνουμε έκκληση σε ομάδες βοήθειας να βοηθήσουν στη διανομή υλικής βοήθειας και τροφίμων, ειδικά ανάμεσα στους πιο επισφαλείς τομείς, οι οποίοι, μετά από χρόνια οικονομικής δυσπραγίας, γίνονται τόσο εύκολοι στόχοι τέτοιων καταστάσεων. Ταξική αλληλεγγύη τώρα στον λαό μας!
Convergencia Libertaria (Ελευθεριακή Συνέλευση)
http://www.banderalibertaria.cl.vg
Organización Revolucionaria Anarquista Voz Negra (Επαναστατική Αναρχική Οργάωση “Μαύρη Φωνή”)
http://voznegra.entodaspartes.net * Αγγλική μετάφραση από Γραφείο Διεθνών Σχέσεων FdCA. Ελληνική μετάφραση "Ούτε Θεός-Ούτε Αφέντης", 1 Μάρτη 2010.
convergencia-libertaria@riseup.net
http://www.anarkismo.net
Οι περιοχές που έχουν πάθει τις μεγαλύτερες καταστροφές είναι οι Bío-Bío και Maule.
Άνθρωποι έχουν χάσει τα σπίτια τους και όλα τους τα υπάρχοντα, έχοντας πλέον μείνει στο δρόμο, το κρύο και την πείνα. Οι δρόμοι έχουν καταστραφεί, εμποδίζοντας αφάνταστα την κίνηση καθώς και τη διανομή βοήθειας.
Ως συνήθως, είναι οι φτωχοί εκείνοι που πλήγηκαν περισσότερο από τη φυσική αυτή καταστροφή, αυτοί που δεν έχουν πόρους να ξαναφτιάξουν όλα όσα χάθηκαν.
Κάνουμε έκκληση στον καθένα οπουδήποτε και ειδικά τους ελευθεριακούς συντρόφους μας να επιδείξουν την ταξική τους αλληλεγγύη τις μέρες που έρχονται, βοηθώντας όπως μπορούν τις πιο άσχημα χτυπημένες γειτονιές.
Κάνουμε έκκληση σε ομάδες βοήθειας να βοηθήσουν στη διανομή υλικής βοήθειας και τροφίμων, ειδικά ανάμεσα στους πιο επισφαλείς τομείς, οι οποίοι, μετά από χρόνια οικονομικής δυσπραγίας, γίνονται τόσο εύκολοι στόχοι τέτοιων καταστάσεων. Ταξική αλληλεγγύη τώρα στον λαό μας!
Convergencia Libertaria (Ελευθεριακή Συνέλευση)
http://www.banderalibertaria.cl.vg
Organización Revolucionaria Anarquista Voz Negra (Επαναστατική Αναρχική Οργάωση “Μαύρη Φωνή”)
http://voznegra.entodaspartes.net * Αγγλική μετάφραση από Γραφείο Διεθνών Σχέσεων FdCA. Ελληνική μετάφραση "Ούτε Θεός-Ούτε Αφέντης", 1 Μάρτη 2010.
convergencia-libertaria@riseup.net
http://www.anarkismo.net
Σάββατο 13 Φεβρουαρίου 2010
Ελευθεριακές και αναρχικές ιδέες στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη
Ο αναρχισμός υφίσταται στην περιοχή Ισραήλ και Παλαιστίνης για έναν αιώνα και πλέον. Έχουμε τρία κύματα αναρχικής σκέψης και δράσης που, όμως, δεν συνδέονται μεταξύ τους: τον ελευθεριακό σοσιαλισμό του κινήματος των πρώτων κιμπούτζ, την εκδοτική και πολιτιστική δραστηριότητα των μεταναστών που μιλούσαν τη γλώσσα Yiddish και τον σύγχρονο ισραηλινό αναρχισμό.
Στην Παλαιστίνη υπάρχουν μεμονωμένοι αγωνιστές που υποστηρίζουν αναρχικές απόψεις, αλλά όχι οργανωμένη αναρχική παρουσία. Εκεί κυρίως μαρξιστές όπως το Πατριωτικό Μέτωπο Απελευθέρωσης της Παλαιστίνης (PFLP) είναι η κύρια δύναμη της λαϊκής αριστεράς. Ωστόσο, η πρώτη Ιντιφάντα (1987-1989) έτυχε σημαντικής υποστήριξης από την πλευρά του διεθνούς αναρχικού κινήματος επειδή ήταν μια εξέγερση από τη βάση κατά την οποία σημειώθηκαν μαζική άρνηση πληρωμής φόρων, γενικές απεργίες, άμεση σύγκρουση με τις ισραηλινές δυνάμεις στις γειτονιές και ίδρυση παράνομων σχολείων και δικτύων αλληλοβοήθειας. Από το 2000 οι Ισραηλινοί και άλλοι αναρχικοί από άλλες χώρες έχουν παίξει καταλυτικό ρόλο σε εκστρατείες αλληλεγγύης στους Παλαιστίνιους.
Πριν ξεκινήσουμε, να σημειώσουμε ότι το πρώτο, μάλλον, αναρχικό βιβλίο που εκδόθηκε στη γλώσσα Hebrew ήταν το «Αναμνήσεις ενός επαναστάτη» του Πέτρου Κροπότκιν από τον Menham Poznanski.
Μετέπειτα, έχουμε τον στοχαστή Μάρτιν Μπούμπερ, ο οποίος θεωρείται από μερικούς ως θρησκευόμενος αναρχικός. Ένα από τα πιο γνωστά του έργα είναι το «Μονοπάτια στη Ουτοπία», που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1946 στη γλώσσα Hebrew με τίτλο «Netivot be-utopyah», στα αγγλικά το 1949 με τίτλο «Paths in Utopia», στα γερμανικά το 1950 με τίτλο «Pfade in Utopie», ενώ επανακυκλοφόρησε το 1957 με τίτλο «Ο ουτοπικός σοσιαλισμός». Στα ελληνικά κυκλοφόρησε, για πρώτη φορά, το 2000, σε μετάφραση Βασίλη Τομανά, από τις εκδόσεις «Νησίδες». Το έργο αυτό θεωρείται ως συνηγορία υπέρ του κινήματος των κιμπούτζ και γίνονται σε αυτό εκτεταμένες αναφορές στο έργο των Προυντόν, Κροπότκιν και Λαντάουερ, ενώ δημοσιεύονται και αποσπάσματα έργων τους. Ο Μάρτιν Μπούμπερ γεννήθηκε στη Βιέννη το 1887 και σπούδασε στην Αυστρία και τη Γερμανία. Δίδαξε Ηθική και Θρησκειολογία στη Γερμανία μέχρι το 1933 που ανέβηκε στην εξουσία ο Χίτλερ. Μετανάστευσε στο Ισραήλ και μέχρι το 1951 δίδασκε στο Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ, όπου και πέθανε το 1965.
Το πρώτο κίνημα των κιμπούτζ 1910-1926
Κατ΄ αρχάς πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι όλοι σχεδόν οι συμμετέχοντες στο πρώτο κύμα ήταν πρώτα απ’ όλα σιωνιστές και μετά αναρχικοί ή οτιδήποτε άλλο.
Ωστόσο, οι αναρχικές ιδέες ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένες ανάμεσα στο δεύτερο και τρίτο κύμα μετανάστευσης στην περιοχή της Παλαιστίνης και έπαιξαν καταλυτικό ρόλο στην ίδρυση των κιμπούτζ. Οι πρώτες 28 κομμούνες που συγκροτήθηκαν στο διάστημα 1910-1914 ήταν αποτέλεσμα εργατικών στάσεων και απεργιών στις αποικίες κατά το πρώτο κύμα της μετανάστευσης. Οι ιδρυτές, κυρίως νέοι και ανύπαντροι, συγκρότησαν τις κομμούνες αυτές με βάση τις αρχές του κολλεκτιβισμού, της ισότητας και της αυτοδιεύθυνσης, στοχεύοντας στην ίδρυση μιας ελεύθερης σοσιαλιστικής κοινωνίας Εβραίων και Αράβων στην Παλαιστίνη.
Ο αναρχισμός αποτελούσε την κύρια κοινωνική θεωρία στο κόμμα των κομμουνάρων αυτών το Hapoel Hatzair (Ο Νέος Εργάτης) η εφημερίδα του οποίου δημοσίευε άρθρα των Προυντόν και Κροπότκιν. Ο Aharon David Gordon (1856-1922), λογιστής στο επάγγελμα, που μετανάστευσε στην Παλαιστίνη σε ηλικία 47 χρόνων, έγινε ο πνευματικός ηγέτης του κόμματος αυτού και ήταν πολύ κοντά στις αναρχικές ιδέες. Επηρεασμένος από τον χασιδικό μυστικισμό και τα έργα των Νίτσε και Τολστόϊ, ο Gordon προώθησε τη συλλογική χειρωνακτική εργασία ως τη θεωρία-«κλειδί» της ιουδαϊκής αναγέννησης και την πνευματική απελευθέρωση διαμέσου της δημιουργικότητας και της επανένωσης με τη φύση. Όντας αντιμιλιταριστής και ειρηνιστής, ο Gordon δεν προπαγάνδισε υπέρ της δημιουργίας ενός εβραϊκού κράτους αλλά κάλεσε σε σεβασμό και συνεργασία με τον αραβικό αγροτικό πληθυσμό.
Μια άλλη σημαντική φυσιογνωμία της εποχής ήταν ο Joseph Trumpeldor (1880-1920), επίσης μετανάστης, στρατιώτης, ο οποίος ήταν επηρεασμένος από τον Κροπότκιν, αλλά και τον Τολστόϊ και αυτοχαρακτηριζόταν ως «αναρχοκομμουνιστής και σιωνιστής».
Επηρεασμένος από τον Trumpeldor, ο Gdud Haavoda δημιούργησε μια αποκεντρωμένη κομμούνα η οποία έθεσε ως στόχο της να δημιουργήσει μια Γενική Κομμούνα στην Παλαιστίνη.
Επίσης, ο - κατά κάποιο τρόπο - γνωστός σε μάς Gustav Landauer άσκησε ιδιαίτερη επιρροή στα μέλη της οργάνωσης Hashomer Hatzair (Ο Νέος Φρουρός), μια μεταναστευτική νεολαιίστικη σιωνιστική-σοσιαλιστική οργάνωση η οποία ίδρυσε μια ομοσπονδία του νέου κινήματος των κιμπούτζ κατά τη διάρκεια του τρίτου μεταναστευτικού κύματος που άρχισε το 1919. Τα μέλη της οργάνωσης αυτής έκαναν συγκεκριμένες αναφορές στον αναρχισμό στα καλέσματά τους για μια ανεξαρτησία των κομμουνών, για τις σχέσεις ισότητας, την άμεση δημοκρατία και την πνευματιστική ανανέωση.
Αλλά από τα τέλη της δεκαετίας του 1920 με την είσοδο ιδιωτικών κεφαλαίων στη χώρα και την αυξανόμενη οικονομική και πολιτική επιρροή του κινήματος των κιμπούτζ από τους κεντρικούς ισραηλινούς μηχανισμούς που εισήχθησαν από το κόμμα του Ben Gurion, Mapai, οι αναρχικές τάσεις στην Παλαιστίνη ολοένα έφθηναν.
Ο αναρχισμός στη γλώσσα Yiddish, 1948-1989
Μετά την συγκρότηση του ισραηλινού κράτους, έχουμε ένα νέο κύμα επιστροφής των αναρχικών ιδεών καθώς αυτές κυριάρχησαν ανάμεσα στους μετανάστες που μιλούσαν τη γλώσσα Yiddish και οι οποίοι επέζησαν από τις ναζιστικές θηριωδίες. Είναι αξιοσημείωτο ότι σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες στο πρώτο κύμα, οι περισσότεροι συμμετέχοντες στο δεύτερο κύμα, μετανάστες δηλαδή από άλλες χώρες στο Ισραήλ, δεν ήταν σιωνιστές, όμως δεν ήταν και δραστήριοι αντισιωνιστές.
Οι πρώτες αυτές ομάδες «καθοδηγήθηκαν» από τον Eliezer Hirschauge (1911-1954), πρώην υπέρμαχο του αναρχισμού ανάμεσα στη χασιδική νεολαία της Βαρσοβίας και συγγραφέα μιας ιστορίας του πολωνικού αναρχισμού.
Αλλά η όλη δραστηριότητα απέκτησε νέα ώθηση με την άφιξη του Abba Gordin (1887-1964), ο οποίος ήταν ένα από τα πλέον δραστήρια στελέχη της Αναρχικής Ομοσπονδίας της Μόσχας και δραστηριοποιήθηκε έντονα κατά τη Ρωσική Επανάσταση του 1917. Από το 1925 ζούσε στη Νέα Υόρκη, όπου στο διάστημα 1936-1957 κυκλοφορούσε τη λογοτεχνική-φιλοσοφική επιθεώρηση «Yiddishe Shriften». Το 1940, δημοσίευσε μια κριτική στον εξουσιαστικό κομμουνισμό με τίτλο «Communism unmasked» («Ο κομμουνισμός χωρίς μάσκα»). Στο Ισραήλ ίδρυσε την ομάδα Agudat Shocharei Chofesh (Σύνδεσμος των Επιζητούντων την Ελευθερία), η οποία διατηρούσε μια μεγάλη αίθουσα συνεδριάσεων με μια σημαντική αναρχική βιβλιοθήκη με έργα στις γλώσσες Yiddish, Hebrew καθώς και στα πολωνικά.
Η οργάνωση αυτή είχε περίπου 150 μέλη και εκατοντάδες ήταν αυτοί που παρακολουθούσαν τις δημόσιες ομιλίες και εκδηλώσεις της. Ο Gordin ήταν ο εκδότης της μηνιαίας επιθεώρησης της οργάνωσης «Problemen/Problemot» που κυκλοφορούσε στις γλώσσες Yiddish και Hebrew. Στην επιθεώρηση δημοσιεύονταν λογοτεχνικά και φιλοσοφικά δοκίμια και ήταν ιδιαίτερα προσανατολισμένη στις πνευματιστικές ρίζες του αναρχισμού καθώς και στην κλασική εβραϊκή και στην τότε επικρατούσα λογοτεχνία στη γλώσσα Yiddish. Ο Gordin διατηρούσε, επίσης, συνεχή αλληλογραφία με σημαντικές περιοδικές εκδόσεις των Yiddish του εξωτερικού, όπως το «Freier Arbeiter Stimme» της Νέας Υόρκης και το «Dos Freie Wort» του Μπουένος Άϊρες της Αργεντινής.
Μετά τον θάνατο του Gordin, εκδότης της «Problemen/Problemot» έγινε ο Shmuel Abarbanel ο οποίος έμεινε στη θέση αυτή ώς το 1971, όταν ο Joseph Luden (που γεννήθηκε το 1908) ανέλαβε την έκδοση της επιθεώρησης, την συνέδεσε με έναν εκδοτικό οίκο που κυκλοφόρησε πάνω από 15 βιβλία και μπροσούρες λογοτεχνίας και ποίησης και άρχισε να κυκλοφορεί μόνο στα Yiddish. Στην επιθεώρηση εξακολουθούσαν να δημοσιεύονται έργα του Κροπότκιν. Αλλά από τη δεκαετία του 1980 καθώς οι μεγάλοι στην ηλικία αναρχικοί πέθαιναν ο ένας μετά τον άλλο, η οργάνωση άρχισε να φθίνει μέχρι που διέκοψε τη δράση της και η επιθεώρηση σταμάτησε την έκδοσή της στο 165ο τεύχος, τον Δεκέμβρη του 1989. Ήταν η τελευταία αναρχική έκδοση στα Yiddish σε όλο τον κόσμο.
Ο ισραηλινός αναρχισμός από το 1967 μέχρι σήμερα
Αναρχικές τάσεις και απόψεις κυκλοφορούσαν στις τάξεις της ισραηλινής αντιμιλιταριστικής και αντικαπιταλιστικής αριστεράς από την αρχή της εμφάνισής της, λίγο μετά την κατάληψη των παλαιστινιακών εδαφών το 1967. Το κίνημα αυτό δρούσε παράλληλα με το αντίστοιχο των δυτικών χωρών.
Οι ελευθεριακοί ήσαν δραστηριοποιημένοι μέσα από την Ισραηλινή Σοσιαλιστική Οργάνωση (1967-1977) η οποία κυκλοφορούσε το περιοδικό «Matzpen» και συνεργαζόταν στενά με την οργάνωση των Ισραηλινών Μαύρων Πανθήρων, που ήταν ένα μαχητικό κίνημα δεύτερης γενιάς Εβραίων καταγομένων από τις χώρες της βόρειας Αφρικής.
Κατά τη διάρκεια και λίγο μετά τον πόλεμο του 1973 μια άλλη αναρχική ομάδα με την ονομασία The Black Front-Trippy Anarchist Group, δραστηριοποιείτο μέσω μιας κομμούνας στο Τελ Αβίβ, κυκλοφορώντας προκηρύξεις και φυλλάδια με τη γενική επωνυμία «Liberation News» καθώς και κάποια αντιμιλιταριστικά κόμικ με τον τίτλο «Freaky».
Ακόμα, πυρήνες ριζοσπαστών φοιτητών δρούσαν στο Τελ Αβίβ (1976-1977) και την Ιερουσαλήμ (1986-1987). Επίσης, με τον πρώτο πόλεμο στο Λίβανο κυκλοφόρησαν διάφορα ανατρεπτικά προπαγανδιστικά υλικά από την οργάνωση The Committee for Public Health (1982-1987), ενώ ιδρύθηκε και το ισραηλινό τμήμα της Διεθνούς των Αρνητών Πολέμου (War Resisters International) από τον Ουγγροεβραίο αναρχοειρηνιστή Yeshaayahu Toma-Schick (1939-2004).
Το 1975 κυκλοφόρησε στη Νέα Υόρκη από τον εκδοτικό οίκο Buber Press, το βιβλίο του J.E. Cohen «Αναρχισμός και ελευθεριακός σοσιαλισμός στο Ισραήλ: Μελέτη των αντικρατικών κινημάτων».
Τον ίδιο χρόνο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ithaka Press στο Λονδίνο, από τους Uri Davis και Norton Mezvinsky, το βιβλίο «Ντοκουμέντα από το Ισραήλ 1967-1973. Αναγνώσματα για μια κριτική του σιωνισμού» («Documents from Israel 1967-1973. Readings for a critique of Zionism»). Ανάμεσα στα άλλα, στο βιβλίο περιλαμβάνεται και μικρό άρθρο της ελευθεριακής σοσιαλιστικής ομάδας-περιοδικού Matzpen.
Από τα τέλη της δεκαετίας της 1980 ο αναρχισμός ήταν κεντρικός στο πολιτικοποιημένο κομμάτι του κινήματος των πανκ καθώς και στο κίνημα των αρνητών στράτευσης κατά τη διάρκεια της παλαιστινιακής Ιντιφάντα.
Και ερχόμαστε στον αναρχισμό των τελευταίων δεκαετιών, αυτόν δηλαδή από το 1990 και μετά, που όμως δεν εέχει καμία αναφοράή επίδραση σε οργανώσεις όπως η Matzpen και θα πρέπει να θεωρηθεί ως “αναρχισμός του τρόπου ζωής” (“life style”) κάτι που βασικά άρχισε με τις ομάδες για τα δικαιώματα των ζώων και την περιβαλλοντική δράση, κυρίως από το 1998-1999, με την People’s Global Action, το δίκτυο One Struggle και τους Anarchists Against the Fence.
Την περίοδο 1991-1993 υπήρξε μια Ισραηλινή Αναρχική Ομοσπονδία η οποία οργάνωσε διαδηλώσεις κατά της αστυνομικής βίας καθώς και ενάντια στη δημιουργία υποκαταστημάτων Mac Donalds, ενώ αργότερα δημιουργήθηκε και μια ομάδα για τα δικαιώματα των ζώων Anonymus. Η ομάδα αυτή άνοιξε και βιβλιοπωλείο-στέκι στο Τελ Αβίβ, βασικοί θαμώνες του οποίου ήσαν αναρχικοί και πανκ. Παράλληλα με το βιβλιοπωλείο αυτό, λειτουργούσε και μια υπόγεια εκδοτική ομάδα με την επωνυμία «Incidents Publishing».
Ομάδες προπαγάνδας και άμεσης δράσης όπως οι Isra-hell (αργότερα και ιστοσελίδα) και Anarchist Brigade of the Northen Galilee κυκλοφόρησαν φωτοτυπημένα πολιτικά περιοδικά όπως τα «It’s All Lies» και «The War of Words». Ακόμα στο Τελ Αβίβ δημιουργήθηκε η Left Bank με στόχο να παρέχει έναν χώρο στο κίνημα πανκ για συναυλίες, ομιλίες και εκθέσεις.
Στο τεύχος της Άνοιξης του 1988 το αμερικάνικο - από το Ντιτρόϊτ – περιοδικό «Fifth Estate», δημοσιεύτηκε το άρθρο του Lynne Clive «Παλαιστίνη: Η κληρονομιά της κατάκτησης».
Στο τεύχος του Χειμώνα 1988-1989 της γαλλικής ελευθεριακής επιθεώρησης «Le Brice-Glace», δημοσιεύτηκε μεταφρασμένο από την Lorraine Perlman το άρθρο «Το μέλλον της εξέγερσης: Παλαιστίνη» που πρωτοδημοσιεύτηκε στο αμερικάνικο «Fifth Estate».
Το κίνημα αναπτύχθηκε γρήγορα κατά τη δεκαετία του 1990.
Το 1992, από τις εκδόσεις του Πανεπιστημίου Κέιμπριτζ κυκλοφόρησε το βιβλίο του Chaim Gans, από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Τελ Αβίβ, με τίτλο «Φιλοσοφικός αναρχισμός και πολιτική ανυπακοή».
Κείμενα για τις ελευθεριακές ιδέες είχαν, στο μεταξύ, δημοσιευτεί και από την Καταστασιακή Διεθνή, όπως το άρθρο «Δύο τοπικοί πόλεμοι» το 1967.
Την ίδια περίοδο δημιουργούνται ριζοσπαστικές οικολογικές ομάδες που δημιουργούν κινήσεις άμεσης δράσης ενάντια στην κατασκευή του αυτοκινητόδρομου ταχείας κυκλοφορίας (Cross-Israel Highway). Εμφανίζονται ακόμα ομάδες για τα εδαφικά δικαιώματα των Αράβων, ενώ με επιρροή από τα κινήματα κατά της παγκοσμιοποίησης του Λονδίνου και του Seattle, στα τέλη του 1999, Ισραηλινοί ακτιβιστές οργανώνουν πάρτι Reclaim The Streets, δραστηριότητες Food Not Bombs, ενώ ιδρύονται το Salon Mazal Infoshop και το Israeli Indymedia.
Το 1994 εμφανίστηκε μια ομάδα με την επωνυμία «Το Αναρχικό Κίνημα στο Ισραήλ», αποτελούμενη από νεαρούς αναρχικούς που δραστηριοποιούνταν στο χώρο των ανθρώπινων δικαιωμάτων, των δικαιωμάτων των ζώων, στην υποστήριξη του αγώνα των Παλαιστινίων κ.λπ.
Στη δεκαετία του 1990, ο αναρχικός Ilan Shalif, παλαιό μέλος της Ισραηλινής Σοσιαλιστικής Οργάνωσης και της Matzpen, δημιουργεί στο Τελ Αβίβ την αναρχική ιστοσελίδα «Κοινωνική Επανάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο». Ο Ilan Shalif, παρά τα 70 του και πλέον χρόνια, συνεχίζει να δραστηριοποιείται μέσα από την ομάδα «Αναρχικοί Ενάντια στο Τείχος».
Ο αναρχικός Jonathan Pollack κυκλοφορεί το αναρχικό περιοδικό «Angriculture» στο Τελ Αβίβ. Σήμερα, δραστηριοποιείται και αυτός μέσα από την ομάδα «Αναρχικοί Ενάντια στο Τείχος».
Ένα άλλο αναρχικό περιοδικό κυκλοφορεί την ίδια περίπου εποχή από τον Avi Pitshon με τον τίτλο «Essence» και παρουσιάζει θέματα αναρχισμού, τέχνης και αντικουλτούρας, ενώ παρουσιάζει και διάφορα ένθετα με διάφορα θέματα. Ο εκδότης είναι επίσης μέλος και του μουσικού σχήματος «Nisrefet».
Οι Σαντιάγκο και Φρεντερίκο Γκομέζ κυκλοφορούν, επίσης, το αναρχικό περιοδικό «Nekrophilia Lanoar» σε γλώσσα Hebrew, ενώ συμμετέχουν στο μουσικό σχήμα «Nekhei Naatza». Ασχολούνται με κοινωνικοπολιτικά ζητήματα και θέματα τέχνης από αντιεξουσιαστική θεώρηση. Ασχολούνται, ακόμα, με το «Awakening Center», με στόχο την κοινωνική και οικολογική αλλαγή με έμφαση στις αραβο-ισραηλινές σχέσεις, την εναλλακτική κουλτούρα και την κοινοτική δράση της βάσης.
Άλλα αντιεξουσιαστικά και ελευθεριακά μουσικά σχήματα είναι τα «Oi Va’avoi», «Purgatory», «Dictatorshit» και «Megaferet».
Το περιοδικό «The Other Israel» εκδίδεται από τον Άνταμ Κέλλερ, ο οποίος είναι αρνητής στράτευσης. Το 1982, περίπου 2000 Ισραηλινοί στρατιώτες ενώθηκαν κάτω από τη Διακήρυξη της αντιπολεμικής αντιμιλιταριστικής οργάνωσης «Yesh Gvul» - η οποία δραστηριοποιείται μέχρι σήμερα - και αρνήθηκαν να υπηρετήσουν στο Λίβανο και περίπου 200 από αυτούς καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης.
Η δεύτερη Ιντιφάντα έδωσε νέα ώθηση στο γενικότερο κίνημα. Δημιουργήθηκε το δίκτυο Ta’ayush (Αραβο-ισραηλινή Κοινοπραξία), που, αν και μη καθαρά αναρχική οργάνωση, οργάνωσε αυθόρμητες εκδηλώσεις και παρέδωσε φορτία με τρόφιμα και άλλα σε παλαιστινιακές πόλεις και χωριά, ενώ οργάνωσε και δράσεις υπεράσπισης των αγροτών από τους εποίκους και το ισραηλινό στρατό καθώς οι δεύτεροι επιχειρούσαν να αρπάξουν τη γη των πρώτων.
Από το 2001 αρκετοί αναρχικοί από διάφορες χώρες του κόσμου έφθαναν στην Παλαιστίνη μέσω του International Solidarity Movement (ISM) συμμετέχοντας σε μη βίαιες δράσεις των Παλαιστινίων στην προσπάθεια να διασπάσουν τα στρατιωτικά μπλόκα των Ισραηλινών και να χρησιμεύσουν ως ανθρώπινες ασπίδες αλλά και αυτόπτες μάρτυρες της ισραηλινής θηριωδίας το φθινόπωρο του 2002. Το κίνημα αυτό χαλάρωσε μετά τις δολοφονίες δύο από τους εθελοντές του, των Rachel Corrie και Tom Hurndall, στη Λωρίδα της Γάζας καθώς και του κύματος καταστολής από πλευράς Ισραηλινών που περιελάμβανε επιθέσεις σε διαμερίσματα και γραφεία οργανώσεων, απελάσεις και ακυρώσεις εισόδου στη χώρα.
Από την Άνοιξη του 2003 οι Ισραηλινοί αναρχικοί άρχισαν να οργανώνονται αυτόνομα για μια πιο αποτελεσματική συνεργασία με τους Παλαιστινίους και τους διεθνιστές, ειδικά στην εκστρατεία ενάντια στο τείχος στη Δυτική Όχθη. Τότε ήταν (αρχές του 2004) που έκανε την εμφάνισή της η ομάδα «Αναρχικοί Ενάντια στους φράχτες», η οποία αποτελεί, μάλλον, τον πρόγονο της σημερινής ομάδας «Αναρχικοί Ενάντια στο Τείχος» που διοργανώνει, μαζί με άλλες ομάδες, δράσεις κάθε Παρασκευή στο Bil’in και άλλα.
Εκτός από την ομάδα αυτή, υπάρχει και μια αναρχοκομμουνιστική, κατά βάση, ομάδα στη Χάϊφα.
Τέλος, για μια πιο πληρέστερη διαμόρφωση άποψης για τις αναρχικές και ελευθεριακές ιδέες στο Ισραήλ, υπάρχει στα ελληνικά η μπροσούρα με τίτλο «Αναρχικοί και Εβραίοι. Ιστορία μιας συνάντησης», που εκδόθηκε στην Αθήνα το χειμώνα του 2000 μαζί με το περιοδικό «Αυτονομedia» από τις εκδόσεις «Ελευθεριακή Κουλτούρα». Στην μπροσούρα αυτή περιλαμβάνονται περιλήψεις των διαφόρων εισηγήσεων που έγιναν στη διάρκεια Διεθνούς Συνεδρίου με θέμα «Αναρχικοί και Εβραίοι» που έγινε στο διάστημα 5-7 Μάη 2000 στη Βενετία της Ιταλίας.
* Το κείμενο αυτό γράφτηκε με βάση το κείμενο του Εβραίου αγωνιστή και επίσης μέλους των «Αναρχικών Ενάντια στο Τείχος», Uri Gordon, με τίτλο «Anarchism in Palestine and Israel» (στα αγγλικά στο http://www.ainfos.ca/en/ainfos22239.html) καθώς διάσπαρτα στοιχεία στο διαδίκτυο. O Uri Gordon στο τέλος του κειμένου του παραθέτει τα παρακάτω υλικά ως πηγές άμεσου ενδιαφέροντος και σύνδεσης με το όλο θέμα του κειμένου αυτού: Goncharok, Moshe (2002), Ashes from our Fires: A Historical Survey of the Yiddish Anarchist Movement (Jerusalem: Problemen). In Russian Horrox, James (2008), A Living Revolution: Anarchism in the Kibbutz Movement (Oakland: AK Press) Massey, David (ed., 2002), It's All Lies: Leaflets, Underground Press and Posters The Fusion of Resistance and Creativity in Israel (Tel Aviv: APICC)
Αρχική σύνθεση κειμένου «Ούτε Θεός-Ούτε Αφέντης», 14 Αυγούστου 2006 και επανασύνθεση 4 Μάη 2009.
Στην Παλαιστίνη υπάρχουν μεμονωμένοι αγωνιστές που υποστηρίζουν αναρχικές απόψεις, αλλά όχι οργανωμένη αναρχική παρουσία. Εκεί κυρίως μαρξιστές όπως το Πατριωτικό Μέτωπο Απελευθέρωσης της Παλαιστίνης (PFLP) είναι η κύρια δύναμη της λαϊκής αριστεράς. Ωστόσο, η πρώτη Ιντιφάντα (1987-1989) έτυχε σημαντικής υποστήριξης από την πλευρά του διεθνούς αναρχικού κινήματος επειδή ήταν μια εξέγερση από τη βάση κατά την οποία σημειώθηκαν μαζική άρνηση πληρωμής φόρων, γενικές απεργίες, άμεση σύγκρουση με τις ισραηλινές δυνάμεις στις γειτονιές και ίδρυση παράνομων σχολείων και δικτύων αλληλοβοήθειας. Από το 2000 οι Ισραηλινοί και άλλοι αναρχικοί από άλλες χώρες έχουν παίξει καταλυτικό ρόλο σε εκστρατείες αλληλεγγύης στους Παλαιστίνιους.
Πριν ξεκινήσουμε, να σημειώσουμε ότι το πρώτο, μάλλον, αναρχικό βιβλίο που εκδόθηκε στη γλώσσα Hebrew ήταν το «Αναμνήσεις ενός επαναστάτη» του Πέτρου Κροπότκιν από τον Menham Poznanski.
Μετέπειτα, έχουμε τον στοχαστή Μάρτιν Μπούμπερ, ο οποίος θεωρείται από μερικούς ως θρησκευόμενος αναρχικός. Ένα από τα πιο γνωστά του έργα είναι το «Μονοπάτια στη Ουτοπία», που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1946 στη γλώσσα Hebrew με τίτλο «Netivot be-utopyah», στα αγγλικά το 1949 με τίτλο «Paths in Utopia», στα γερμανικά το 1950 με τίτλο «Pfade in Utopie», ενώ επανακυκλοφόρησε το 1957 με τίτλο «Ο ουτοπικός σοσιαλισμός». Στα ελληνικά κυκλοφόρησε, για πρώτη φορά, το 2000, σε μετάφραση Βασίλη Τομανά, από τις εκδόσεις «Νησίδες». Το έργο αυτό θεωρείται ως συνηγορία υπέρ του κινήματος των κιμπούτζ και γίνονται σε αυτό εκτεταμένες αναφορές στο έργο των Προυντόν, Κροπότκιν και Λαντάουερ, ενώ δημοσιεύονται και αποσπάσματα έργων τους. Ο Μάρτιν Μπούμπερ γεννήθηκε στη Βιέννη το 1887 και σπούδασε στην Αυστρία και τη Γερμανία. Δίδαξε Ηθική και Θρησκειολογία στη Γερμανία μέχρι το 1933 που ανέβηκε στην εξουσία ο Χίτλερ. Μετανάστευσε στο Ισραήλ και μέχρι το 1951 δίδασκε στο Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ, όπου και πέθανε το 1965.
Το πρώτο κίνημα των κιμπούτζ 1910-1926
Κατ΄ αρχάς πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι όλοι σχεδόν οι συμμετέχοντες στο πρώτο κύμα ήταν πρώτα απ’ όλα σιωνιστές και μετά αναρχικοί ή οτιδήποτε άλλο.
Ωστόσο, οι αναρχικές ιδέες ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένες ανάμεσα στο δεύτερο και τρίτο κύμα μετανάστευσης στην περιοχή της Παλαιστίνης και έπαιξαν καταλυτικό ρόλο στην ίδρυση των κιμπούτζ. Οι πρώτες 28 κομμούνες που συγκροτήθηκαν στο διάστημα 1910-1914 ήταν αποτέλεσμα εργατικών στάσεων και απεργιών στις αποικίες κατά το πρώτο κύμα της μετανάστευσης. Οι ιδρυτές, κυρίως νέοι και ανύπαντροι, συγκρότησαν τις κομμούνες αυτές με βάση τις αρχές του κολλεκτιβισμού, της ισότητας και της αυτοδιεύθυνσης, στοχεύοντας στην ίδρυση μιας ελεύθερης σοσιαλιστικής κοινωνίας Εβραίων και Αράβων στην Παλαιστίνη.
Ο αναρχισμός αποτελούσε την κύρια κοινωνική θεωρία στο κόμμα των κομμουνάρων αυτών το Hapoel Hatzair (Ο Νέος Εργάτης) η εφημερίδα του οποίου δημοσίευε άρθρα των Προυντόν και Κροπότκιν. Ο Aharon David Gordon (1856-1922), λογιστής στο επάγγελμα, που μετανάστευσε στην Παλαιστίνη σε ηλικία 47 χρόνων, έγινε ο πνευματικός ηγέτης του κόμματος αυτού και ήταν πολύ κοντά στις αναρχικές ιδέες. Επηρεασμένος από τον χασιδικό μυστικισμό και τα έργα των Νίτσε και Τολστόϊ, ο Gordon προώθησε τη συλλογική χειρωνακτική εργασία ως τη θεωρία-«κλειδί» της ιουδαϊκής αναγέννησης και την πνευματική απελευθέρωση διαμέσου της δημιουργικότητας και της επανένωσης με τη φύση. Όντας αντιμιλιταριστής και ειρηνιστής, ο Gordon δεν προπαγάνδισε υπέρ της δημιουργίας ενός εβραϊκού κράτους αλλά κάλεσε σε σεβασμό και συνεργασία με τον αραβικό αγροτικό πληθυσμό.
Μια άλλη σημαντική φυσιογνωμία της εποχής ήταν ο Joseph Trumpeldor (1880-1920), επίσης μετανάστης, στρατιώτης, ο οποίος ήταν επηρεασμένος από τον Κροπότκιν, αλλά και τον Τολστόϊ και αυτοχαρακτηριζόταν ως «αναρχοκομμουνιστής και σιωνιστής».
Επηρεασμένος από τον Trumpeldor, ο Gdud Haavoda δημιούργησε μια αποκεντρωμένη κομμούνα η οποία έθεσε ως στόχο της να δημιουργήσει μια Γενική Κομμούνα στην Παλαιστίνη.
Επίσης, ο - κατά κάποιο τρόπο - γνωστός σε μάς Gustav Landauer άσκησε ιδιαίτερη επιρροή στα μέλη της οργάνωσης Hashomer Hatzair (Ο Νέος Φρουρός), μια μεταναστευτική νεολαιίστικη σιωνιστική-σοσιαλιστική οργάνωση η οποία ίδρυσε μια ομοσπονδία του νέου κινήματος των κιμπούτζ κατά τη διάρκεια του τρίτου μεταναστευτικού κύματος που άρχισε το 1919. Τα μέλη της οργάνωσης αυτής έκαναν συγκεκριμένες αναφορές στον αναρχισμό στα καλέσματά τους για μια ανεξαρτησία των κομμουνών, για τις σχέσεις ισότητας, την άμεση δημοκρατία και την πνευματιστική ανανέωση.
Αλλά από τα τέλη της δεκαετίας του 1920 με την είσοδο ιδιωτικών κεφαλαίων στη χώρα και την αυξανόμενη οικονομική και πολιτική επιρροή του κινήματος των κιμπούτζ από τους κεντρικούς ισραηλινούς μηχανισμούς που εισήχθησαν από το κόμμα του Ben Gurion, Mapai, οι αναρχικές τάσεις στην Παλαιστίνη ολοένα έφθηναν.
Ο αναρχισμός στη γλώσσα Yiddish, 1948-1989
Μετά την συγκρότηση του ισραηλινού κράτους, έχουμε ένα νέο κύμα επιστροφής των αναρχικών ιδεών καθώς αυτές κυριάρχησαν ανάμεσα στους μετανάστες που μιλούσαν τη γλώσσα Yiddish και οι οποίοι επέζησαν από τις ναζιστικές θηριωδίες. Είναι αξιοσημείωτο ότι σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες στο πρώτο κύμα, οι περισσότεροι συμμετέχοντες στο δεύτερο κύμα, μετανάστες δηλαδή από άλλες χώρες στο Ισραήλ, δεν ήταν σιωνιστές, όμως δεν ήταν και δραστήριοι αντισιωνιστές.
Οι πρώτες αυτές ομάδες «καθοδηγήθηκαν» από τον Eliezer Hirschauge (1911-1954), πρώην υπέρμαχο του αναρχισμού ανάμεσα στη χασιδική νεολαία της Βαρσοβίας και συγγραφέα μιας ιστορίας του πολωνικού αναρχισμού.
Αλλά η όλη δραστηριότητα απέκτησε νέα ώθηση με την άφιξη του Abba Gordin (1887-1964), ο οποίος ήταν ένα από τα πλέον δραστήρια στελέχη της Αναρχικής Ομοσπονδίας της Μόσχας και δραστηριοποιήθηκε έντονα κατά τη Ρωσική Επανάσταση του 1917. Από το 1925 ζούσε στη Νέα Υόρκη, όπου στο διάστημα 1936-1957 κυκλοφορούσε τη λογοτεχνική-φιλοσοφική επιθεώρηση «Yiddishe Shriften». Το 1940, δημοσίευσε μια κριτική στον εξουσιαστικό κομμουνισμό με τίτλο «Communism unmasked» («Ο κομμουνισμός χωρίς μάσκα»). Στο Ισραήλ ίδρυσε την ομάδα Agudat Shocharei Chofesh (Σύνδεσμος των Επιζητούντων την Ελευθερία), η οποία διατηρούσε μια μεγάλη αίθουσα συνεδριάσεων με μια σημαντική αναρχική βιβλιοθήκη με έργα στις γλώσσες Yiddish, Hebrew καθώς και στα πολωνικά.
Η οργάνωση αυτή είχε περίπου 150 μέλη και εκατοντάδες ήταν αυτοί που παρακολουθούσαν τις δημόσιες ομιλίες και εκδηλώσεις της. Ο Gordin ήταν ο εκδότης της μηνιαίας επιθεώρησης της οργάνωσης «Problemen/Problemot» που κυκλοφορούσε στις γλώσσες Yiddish και Hebrew. Στην επιθεώρηση δημοσιεύονταν λογοτεχνικά και φιλοσοφικά δοκίμια και ήταν ιδιαίτερα προσανατολισμένη στις πνευματιστικές ρίζες του αναρχισμού καθώς και στην κλασική εβραϊκή και στην τότε επικρατούσα λογοτεχνία στη γλώσσα Yiddish. Ο Gordin διατηρούσε, επίσης, συνεχή αλληλογραφία με σημαντικές περιοδικές εκδόσεις των Yiddish του εξωτερικού, όπως το «Freier Arbeiter Stimme» της Νέας Υόρκης και το «Dos Freie Wort» του Μπουένος Άϊρες της Αργεντινής.
Μετά τον θάνατο του Gordin, εκδότης της «Problemen/Problemot» έγινε ο Shmuel Abarbanel ο οποίος έμεινε στη θέση αυτή ώς το 1971, όταν ο Joseph Luden (που γεννήθηκε το 1908) ανέλαβε την έκδοση της επιθεώρησης, την συνέδεσε με έναν εκδοτικό οίκο που κυκλοφόρησε πάνω από 15 βιβλία και μπροσούρες λογοτεχνίας και ποίησης και άρχισε να κυκλοφορεί μόνο στα Yiddish. Στην επιθεώρηση εξακολουθούσαν να δημοσιεύονται έργα του Κροπότκιν. Αλλά από τη δεκαετία του 1980 καθώς οι μεγάλοι στην ηλικία αναρχικοί πέθαιναν ο ένας μετά τον άλλο, η οργάνωση άρχισε να φθίνει μέχρι που διέκοψε τη δράση της και η επιθεώρηση σταμάτησε την έκδοσή της στο 165ο τεύχος, τον Δεκέμβρη του 1989. Ήταν η τελευταία αναρχική έκδοση στα Yiddish σε όλο τον κόσμο.
Ο ισραηλινός αναρχισμός από το 1967 μέχρι σήμερα
Αναρχικές τάσεις και απόψεις κυκλοφορούσαν στις τάξεις της ισραηλινής αντιμιλιταριστικής και αντικαπιταλιστικής αριστεράς από την αρχή της εμφάνισής της, λίγο μετά την κατάληψη των παλαιστινιακών εδαφών το 1967. Το κίνημα αυτό δρούσε παράλληλα με το αντίστοιχο των δυτικών χωρών.
Οι ελευθεριακοί ήσαν δραστηριοποιημένοι μέσα από την Ισραηλινή Σοσιαλιστική Οργάνωση (1967-1977) η οποία κυκλοφορούσε το περιοδικό «Matzpen» και συνεργαζόταν στενά με την οργάνωση των Ισραηλινών Μαύρων Πανθήρων, που ήταν ένα μαχητικό κίνημα δεύτερης γενιάς Εβραίων καταγομένων από τις χώρες της βόρειας Αφρικής.
Κατά τη διάρκεια και λίγο μετά τον πόλεμο του 1973 μια άλλη αναρχική ομάδα με την ονομασία The Black Front-Trippy Anarchist Group, δραστηριοποιείτο μέσω μιας κομμούνας στο Τελ Αβίβ, κυκλοφορώντας προκηρύξεις και φυλλάδια με τη γενική επωνυμία «Liberation News» καθώς και κάποια αντιμιλιταριστικά κόμικ με τον τίτλο «Freaky».
Ακόμα, πυρήνες ριζοσπαστών φοιτητών δρούσαν στο Τελ Αβίβ (1976-1977) και την Ιερουσαλήμ (1986-1987). Επίσης, με τον πρώτο πόλεμο στο Λίβανο κυκλοφόρησαν διάφορα ανατρεπτικά προπαγανδιστικά υλικά από την οργάνωση The Committee for Public Health (1982-1987), ενώ ιδρύθηκε και το ισραηλινό τμήμα της Διεθνούς των Αρνητών Πολέμου (War Resisters International) από τον Ουγγροεβραίο αναρχοειρηνιστή Yeshaayahu Toma-Schick (1939-2004).
Το 1975 κυκλοφόρησε στη Νέα Υόρκη από τον εκδοτικό οίκο Buber Press, το βιβλίο του J.E. Cohen «Αναρχισμός και ελευθεριακός σοσιαλισμός στο Ισραήλ: Μελέτη των αντικρατικών κινημάτων».
Τον ίδιο χρόνο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ithaka Press στο Λονδίνο, από τους Uri Davis και Norton Mezvinsky, το βιβλίο «Ντοκουμέντα από το Ισραήλ 1967-1973. Αναγνώσματα για μια κριτική του σιωνισμού» («Documents from Israel 1967-1973. Readings for a critique of Zionism»). Ανάμεσα στα άλλα, στο βιβλίο περιλαμβάνεται και μικρό άρθρο της ελευθεριακής σοσιαλιστικής ομάδας-περιοδικού Matzpen.
Από τα τέλη της δεκαετίας της 1980 ο αναρχισμός ήταν κεντρικός στο πολιτικοποιημένο κομμάτι του κινήματος των πανκ καθώς και στο κίνημα των αρνητών στράτευσης κατά τη διάρκεια της παλαιστινιακής Ιντιφάντα.
Και ερχόμαστε στον αναρχισμό των τελευταίων δεκαετιών, αυτόν δηλαδή από το 1990 και μετά, που όμως δεν εέχει καμία αναφοράή επίδραση σε οργανώσεις όπως η Matzpen και θα πρέπει να θεωρηθεί ως “αναρχισμός του τρόπου ζωής” (“life style”) κάτι που βασικά άρχισε με τις ομάδες για τα δικαιώματα των ζώων και την περιβαλλοντική δράση, κυρίως από το 1998-1999, με την People’s Global Action, το δίκτυο One Struggle και τους Anarchists Against the Fence.
Την περίοδο 1991-1993 υπήρξε μια Ισραηλινή Αναρχική Ομοσπονδία η οποία οργάνωσε διαδηλώσεις κατά της αστυνομικής βίας καθώς και ενάντια στη δημιουργία υποκαταστημάτων Mac Donalds, ενώ αργότερα δημιουργήθηκε και μια ομάδα για τα δικαιώματα των ζώων Anonymus. Η ομάδα αυτή άνοιξε και βιβλιοπωλείο-στέκι στο Τελ Αβίβ, βασικοί θαμώνες του οποίου ήσαν αναρχικοί και πανκ. Παράλληλα με το βιβλιοπωλείο αυτό, λειτουργούσε και μια υπόγεια εκδοτική ομάδα με την επωνυμία «Incidents Publishing».
Ομάδες προπαγάνδας και άμεσης δράσης όπως οι Isra-hell (αργότερα και ιστοσελίδα) και Anarchist Brigade of the Northen Galilee κυκλοφόρησαν φωτοτυπημένα πολιτικά περιοδικά όπως τα «It’s All Lies» και «The War of Words». Ακόμα στο Τελ Αβίβ δημιουργήθηκε η Left Bank με στόχο να παρέχει έναν χώρο στο κίνημα πανκ για συναυλίες, ομιλίες και εκθέσεις.
Στο τεύχος της Άνοιξης του 1988 το αμερικάνικο - από το Ντιτρόϊτ – περιοδικό «Fifth Estate», δημοσιεύτηκε το άρθρο του Lynne Clive «Παλαιστίνη: Η κληρονομιά της κατάκτησης».
Στο τεύχος του Χειμώνα 1988-1989 της γαλλικής ελευθεριακής επιθεώρησης «Le Brice-Glace», δημοσιεύτηκε μεταφρασμένο από την Lorraine Perlman το άρθρο «Το μέλλον της εξέγερσης: Παλαιστίνη» που πρωτοδημοσιεύτηκε στο αμερικάνικο «Fifth Estate».
Το κίνημα αναπτύχθηκε γρήγορα κατά τη δεκαετία του 1990.
Το 1992, από τις εκδόσεις του Πανεπιστημίου Κέιμπριτζ κυκλοφόρησε το βιβλίο του Chaim Gans, από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Τελ Αβίβ, με τίτλο «Φιλοσοφικός αναρχισμός και πολιτική ανυπακοή».
Κείμενα για τις ελευθεριακές ιδέες είχαν, στο μεταξύ, δημοσιευτεί και από την Καταστασιακή Διεθνή, όπως το άρθρο «Δύο τοπικοί πόλεμοι» το 1967.
Την ίδια περίοδο δημιουργούνται ριζοσπαστικές οικολογικές ομάδες που δημιουργούν κινήσεις άμεσης δράσης ενάντια στην κατασκευή του αυτοκινητόδρομου ταχείας κυκλοφορίας (Cross-Israel Highway). Εμφανίζονται ακόμα ομάδες για τα εδαφικά δικαιώματα των Αράβων, ενώ με επιρροή από τα κινήματα κατά της παγκοσμιοποίησης του Λονδίνου και του Seattle, στα τέλη του 1999, Ισραηλινοί ακτιβιστές οργανώνουν πάρτι Reclaim The Streets, δραστηριότητες Food Not Bombs, ενώ ιδρύονται το Salon Mazal Infoshop και το Israeli Indymedia.
Το 1994 εμφανίστηκε μια ομάδα με την επωνυμία «Το Αναρχικό Κίνημα στο Ισραήλ», αποτελούμενη από νεαρούς αναρχικούς που δραστηριοποιούνταν στο χώρο των ανθρώπινων δικαιωμάτων, των δικαιωμάτων των ζώων, στην υποστήριξη του αγώνα των Παλαιστινίων κ.λπ.
Στη δεκαετία του 1990, ο αναρχικός Ilan Shalif, παλαιό μέλος της Ισραηλινής Σοσιαλιστικής Οργάνωσης και της Matzpen, δημιουργεί στο Τελ Αβίβ την αναρχική ιστοσελίδα «Κοινωνική Επανάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο». Ο Ilan Shalif, παρά τα 70 του και πλέον χρόνια, συνεχίζει να δραστηριοποιείται μέσα από την ομάδα «Αναρχικοί Ενάντια στο Τείχος».
Ο αναρχικός Jonathan Pollack κυκλοφορεί το αναρχικό περιοδικό «Angriculture» στο Τελ Αβίβ. Σήμερα, δραστηριοποιείται και αυτός μέσα από την ομάδα «Αναρχικοί Ενάντια στο Τείχος».
Ένα άλλο αναρχικό περιοδικό κυκλοφορεί την ίδια περίπου εποχή από τον Avi Pitshon με τον τίτλο «Essence» και παρουσιάζει θέματα αναρχισμού, τέχνης και αντικουλτούρας, ενώ παρουσιάζει και διάφορα ένθετα με διάφορα θέματα. Ο εκδότης είναι επίσης μέλος και του μουσικού σχήματος «Nisrefet».
Οι Σαντιάγκο και Φρεντερίκο Γκομέζ κυκλοφορούν, επίσης, το αναρχικό περιοδικό «Nekrophilia Lanoar» σε γλώσσα Hebrew, ενώ συμμετέχουν στο μουσικό σχήμα «Nekhei Naatza». Ασχολούνται με κοινωνικοπολιτικά ζητήματα και θέματα τέχνης από αντιεξουσιαστική θεώρηση. Ασχολούνται, ακόμα, με το «Awakening Center», με στόχο την κοινωνική και οικολογική αλλαγή με έμφαση στις αραβο-ισραηλινές σχέσεις, την εναλλακτική κουλτούρα και την κοινοτική δράση της βάσης.
Άλλα αντιεξουσιαστικά και ελευθεριακά μουσικά σχήματα είναι τα «Oi Va’avoi», «Purgatory», «Dictatorshit» και «Megaferet».
Το περιοδικό «The Other Israel» εκδίδεται από τον Άνταμ Κέλλερ, ο οποίος είναι αρνητής στράτευσης. Το 1982, περίπου 2000 Ισραηλινοί στρατιώτες ενώθηκαν κάτω από τη Διακήρυξη της αντιπολεμικής αντιμιλιταριστικής οργάνωσης «Yesh Gvul» - η οποία δραστηριοποιείται μέχρι σήμερα - και αρνήθηκαν να υπηρετήσουν στο Λίβανο και περίπου 200 από αυτούς καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης.
Η δεύτερη Ιντιφάντα έδωσε νέα ώθηση στο γενικότερο κίνημα. Δημιουργήθηκε το δίκτυο Ta’ayush (Αραβο-ισραηλινή Κοινοπραξία), που, αν και μη καθαρά αναρχική οργάνωση, οργάνωσε αυθόρμητες εκδηλώσεις και παρέδωσε φορτία με τρόφιμα και άλλα σε παλαιστινιακές πόλεις και χωριά, ενώ οργάνωσε και δράσεις υπεράσπισης των αγροτών από τους εποίκους και το ισραηλινό στρατό καθώς οι δεύτεροι επιχειρούσαν να αρπάξουν τη γη των πρώτων.
Από το 2001 αρκετοί αναρχικοί από διάφορες χώρες του κόσμου έφθαναν στην Παλαιστίνη μέσω του International Solidarity Movement (ISM) συμμετέχοντας σε μη βίαιες δράσεις των Παλαιστινίων στην προσπάθεια να διασπάσουν τα στρατιωτικά μπλόκα των Ισραηλινών και να χρησιμεύσουν ως ανθρώπινες ασπίδες αλλά και αυτόπτες μάρτυρες της ισραηλινής θηριωδίας το φθινόπωρο του 2002. Το κίνημα αυτό χαλάρωσε μετά τις δολοφονίες δύο από τους εθελοντές του, των Rachel Corrie και Tom Hurndall, στη Λωρίδα της Γάζας καθώς και του κύματος καταστολής από πλευράς Ισραηλινών που περιελάμβανε επιθέσεις σε διαμερίσματα και γραφεία οργανώσεων, απελάσεις και ακυρώσεις εισόδου στη χώρα.
Από την Άνοιξη του 2003 οι Ισραηλινοί αναρχικοί άρχισαν να οργανώνονται αυτόνομα για μια πιο αποτελεσματική συνεργασία με τους Παλαιστινίους και τους διεθνιστές, ειδικά στην εκστρατεία ενάντια στο τείχος στη Δυτική Όχθη. Τότε ήταν (αρχές του 2004) που έκανε την εμφάνισή της η ομάδα «Αναρχικοί Ενάντια στους φράχτες», η οποία αποτελεί, μάλλον, τον πρόγονο της σημερινής ομάδας «Αναρχικοί Ενάντια στο Τείχος» που διοργανώνει, μαζί με άλλες ομάδες, δράσεις κάθε Παρασκευή στο Bil’in και άλλα.
Εκτός από την ομάδα αυτή, υπάρχει και μια αναρχοκομμουνιστική, κατά βάση, ομάδα στη Χάϊφα.
Τέλος, για μια πιο πληρέστερη διαμόρφωση άποψης για τις αναρχικές και ελευθεριακές ιδέες στο Ισραήλ, υπάρχει στα ελληνικά η μπροσούρα με τίτλο «Αναρχικοί και Εβραίοι. Ιστορία μιας συνάντησης», που εκδόθηκε στην Αθήνα το χειμώνα του 2000 μαζί με το περιοδικό «Αυτονομedia» από τις εκδόσεις «Ελευθεριακή Κουλτούρα». Στην μπροσούρα αυτή περιλαμβάνονται περιλήψεις των διαφόρων εισηγήσεων που έγιναν στη διάρκεια Διεθνούς Συνεδρίου με θέμα «Αναρχικοί και Εβραίοι» που έγινε στο διάστημα 5-7 Μάη 2000 στη Βενετία της Ιταλίας.
* Το κείμενο αυτό γράφτηκε με βάση το κείμενο του Εβραίου αγωνιστή και επίσης μέλους των «Αναρχικών Ενάντια στο Τείχος», Uri Gordon, με τίτλο «Anarchism in Palestine and Israel» (στα αγγλικά στο http://www.ainfos.ca/en/ainfos22239.html) καθώς διάσπαρτα στοιχεία στο διαδίκτυο. O Uri Gordon στο τέλος του κειμένου του παραθέτει τα παρακάτω υλικά ως πηγές άμεσου ενδιαφέροντος και σύνδεσης με το όλο θέμα του κειμένου αυτού: Goncharok, Moshe (2002), Ashes from our Fires: A Historical Survey of the Yiddish Anarchist Movement (Jerusalem: Problemen). In Russian Horrox, James (2008), A Living Revolution: Anarchism in the Kibbutz Movement (Oakland: AK Press) Massey, David (ed., 2002), It's All Lies: Leaflets, Underground Press and Posters The Fusion of Resistance and Creativity in Israel (Tel Aviv: APICC)
Αρχική σύνθεση κειμένου «Ούτε Θεός-Ούτε Αφέντης», 14 Αυγούστου 2006 και επανασύνθεση 4 Μάη 2009.
Τετάρτη 2 Δεκεμβρίου 2009
Λευτεριά στους οπαδούς, λευτεριά στους αντιφασίστες
Πρόσφατα, όπως οι πλείστοι θα γνωρίζεται λόγο και του μεγάλου σάλου που δημιούργησαν ΜΜΕ, και κράτος, και μετά από συμπλοκές που έγιναν στα γήπεδα του Νουέβο Κάμπο, στη Λευκωσία έναντι του ΓΣΠ, από οπαδούς της Ομόνοιας και… του γνωστού «εθνικόφρων» παραρτήματος της ΚΟΠ(και όχι μόνο), μετά τα γεγονότα ακολούθησαν συλλήψεις οπαδών, κυρίως από πλευράς των Ομονοιατών, και μεταξύ αυτών μερικοί αντιμετωπίζουν μέχρι και κατηγορίες ανθρωποκτονίας(!!) όπως τα «καλά» μέσα μαζικής εξημέρωσης μας ενημέρωσαν, λόγω και του γεγονότος ότι ένας εκ τον συμμετέχων από την «άλλη ομάδα» βρίσκεται(όπως πληροφορούμαστε και πάλι από τα μμε) στην εντατική του νοσοκομείου, όμως δεν θα μιλήσουμε για τα γεγονότα αυτό κάθε αυτό, δεν είναι αυτός ο λόγος που γράφω, που και να ήθελα να γράψω όντας μη γνώστης του τη έγινε, και τα μόνα που έμαθα είναι από ανακοινώσεις κλπ, δεν είναι αυτό το θέμα μας, αλλά η σύλληψης και ο διαφορετικός τρόπος αντιμετώπισης κάποιων πραγμάτων.
Όπως προ είπα συλλήψεις έχουν γίνει σε οπαδούς της Ομόνοιας, και οι κατηγορίες φτάνουν μέχρι και ανθρωποκτονία, αλλά τα μμε και το κράτος, πάλι κατάφεραν να αποκοιμίσουν την κοινωνία περνώντας αυτά που ήθελαν και μόνο, και πράττοντας ως συνήθως με υποκρισία για να προστατεύσουν τα συμφέροντα τους. Όπως φάνηκε από τα βίντεο που βγήκαν στην δημοσιότητα, και ακόμη και από την ίδια την αστυνομική ανακοίνωση, οι οπαδοί της Ομόνοιας βρίσκονταν σε αυτό άμυνα, αφού πρώτοι επιτέθηκαν οι «άλλοι» από τον αυτοκινητόδρομο, με πέτρες, ξύλα και ότι άλλο βρήκαν, πρως τους Ομονοιάτες οι οποίοι διοργάνωναν ένα τουρνουά φούτσαλ, με κύριο του θέμα τον αντιφασιστικό αγώνα. Έτσι οι «κύριοι» με τα πορτοκαλιά , επιτίθωντας κατά την γνωστή τους φασιστική νοοτροπία εναντίων του οποιουδήποτε τους εναντιωθεί, παιδιά, γέροι, αθώοι κλπ, εισήλθαν στα γήπεδα όπου και ακολούθησε ότι ακολούθησε. Και όμως τα μμε κατάφεραν να περάσουν την φασιστική επίθεση που έγινε τον τελευταίο καιρό όχι μόνο στα γήπεδα και τα σχετικά, αλλά στους δρόμους, σε καφετέριες, και πολλά άλλα που αποσιωπηεί η «αριστερή» κυβέρνηση και τα μμε, και ρίχνει την ευθύνη της βίας γενικά στου οπαδούς, τους οποίους κυνηγά με εξοντωτικές ποινές, με μόνο στόχο την εκδίωξη τους από τα γήπεδα καθώς είναι το μόνο εμπόδιο τους στην μοντερνοποίηση του ποδοσφαίρου το οποίο ήδη άγγιξε «επικίνδυνα επίπεδα», αλλά καθώς ο οπαδός δεν συνάδει με το «τέλειο» αγγλικό μοντέλο της ηρεμίας, ησυχίας, και τρελών λεφτών από σπόνσορες, και την έλξη πολλών ξένων επενδυτών. Φανερό είναι από τις πρώτες αντιδράσεις της ΚΟΠ και της αστυνομίας, η προσπάθεια περισσότερης καταπίεσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του οπαδού, και απειλές για την υγεία του και εξοντωτικές ποινές. Ήδη εφαρμόζεται το ηλίθιο μέτρο της ταυτότητας, όπου πολύ απλά θα βασανίζει τον οπαδό που προσέρχεται στο γήπεδο με πολύ ωρη καθυστέρηση, αλλά πιο σημαντικό, η αστυνομία θα κατεβαίνει με τον ΕΑΟ(!!!!) για παιχνίδια, και αποφάσισε πως από στάση αμυντική που είχε(αλήθεια πότε υπήρξε αυτή η στάση με οπαδούς, κυρίως τους οπαδούς που δεν είναι εντεταγμένη στη δεξιά?), θα χρησιμοποιεί επιθετική πλέων, για «πάταξη της βίας» η βία της αστυνομίας γίνεται νόμιμη, και πάλι αθώοι θα την πληρώσουν από ένα διεφθαρμένο σύστημα, για τα συμφέροντα των μεγάλων και του κράτους. Αλήθεια ούτε να φανταστώ δεν θέλω πως θα αντιμετωπίζουν οι αστυνομικοί τους οπαδούς πλέον, αν μέχρι τώρα ήταν «αμυντικοί». Και να είστε σίγουροι, η προσπάθεια εξόντωσης των οπαδών θα συνεχίσει με ακόμη πιο σκληρά μέτρα, γι αυτό οι σύνδεσμοι είναι ώρα να ξυπνήσουν, και μερικοί από αυτούς να βάλουν κάποιες διαφορές στην πάντα. Συγχαρητήρια αξίζουν στο ΣΥ.Φ.ΑΕΛ, που είναι ο πρώτος σύνδεσμος που συγχρόνως με την κατάσταση που επικρατεί στο ποδόσφαιρο, με τους διαιτητές κλπ, και με την εφαρμογή του συστήματος με τη ταυτότητα, αποφάσισαν την αποχή. Πιστεύω και άλλοι θα ακολουθήσουν, και με άλλες τακτικές, ίσως και η αποχή να μην είναι και η καλύτερη λύση κατά την προσωπική μου άποψη, αλλά αυτό δεν παίζει καμία σημασία.
Τώρα ερχόμαστε και πάλι πίσω στις συλλήψεις και στην υποκρισία κράτους, μμε, κοινωνίας κλπ, όπου και πάλι οι οπαδοί στιγματίζονται χειρότερα και από εγκληματίες, και κυρίως οι οπαδοί προερχόμενοι από μια πιο «αριστερή» τάξη πραγμάτων, και αντίθετη στο σύνηθες «εθνικιστικό αίσθημα». Δεν είναι οι οπαδοί της Ομόνοιας που χαρακτηρίζονται αλήτες, ταραξίες κλπ μετά τα τελευταία γεγονότα? Δεν είναι τα μμε που ζητούν τους ενόχους πίσω από τα κελιά γιατί τόλμησαν άκουσον άκουσον να αμυνθούν απέναντι σε ακόμη μια φασιστική επίθεση? Το κρατικό κανάλι μιλώντας για τους οργανωμένους και συγκεκριμένα για την ΘΥΡΑ 9, λέει κανονίστηκε συνάντηση με τους οργανωμένους, και από κάτω γράφει τίτλο, συνάντηση με τους ταραξίες! Απο πότε οι οργανωμένοι είναι και αντίστοιχα οι ταραξίες? Αυτός μήπως όμως είναι ο σκοπός του κρατικού καναλιού της «αριστερής» κυβέρνησης, να αποπροσανατολίσει το λαο, και να στείλει τα μηνύματα που θέλει προς υπεράσπιση των συμφερόντων του? Φυσικά και έτσι είναι. Δεν είναι τα πρόσωπα τον οπαδών της ΑΕΛ, πριν κάποιο καιρό, που έκαναν τον γύρο των μμε, τηλεοράσεις εφημερίδες και ότι άλλο μέσο υπήρχε για μια απλή συμπλοκή με την αστυνομία και το άναμμα μιας φωτιάς? Γιατί όταν έγιναν τα γεγονότα στο τελευταίο παιχνίδι της περσινής σεζόν στο διακοπέν ντέρμπι με τα επακόλουθα επεισόδια, πάλι τα μμε επικεντρώθηκαν στης «συγκρούσεις» έξω από το γήπεδο, και μέσα οι γνωστοί φασίστες έριχναν αθώους από ύψος στα σκαλιά με το κεφάλι, στις τάφρους και πολλά άλλα? Γιατί σε αυτά τα συμβάντα και πάλι αυτές οι φασιστικές επιθέσεις, δεν ήταν το κύριο θέμα, αλλά θέμα ήταν η βία στους αγωνιστικούς χώρους? Γιατί όταν έχει να κάνει με οπαδούς συγκεκριμένων πολιτικών και κομματικών πεποιθήσεων η αντιμετώπιση αλλάζει?
Και συνεχίζω με την ανεκτικότητα του κράτους στις φασιστικές επιθέσεις και εκτός γηπέδων. Δεν είναι αυτό εδώ το κράτος και το δικαστήριο του που αθώωσε τους αστυνομικούς που χτυπούσαν χωρίς έλεος δυο ανυπεράσπιστους συμπολίτες μας χωρίς κανένα απολύτως λόγο? Αυτοί οι ανθρώποι αθωώθηκαν και σιγά σιγα το θέμα αποσιωπήθηκε από τα μμε. Αλήθεια, τα βίντεο είναι αποδεικτικά στοιχεία για όλους εκτός τους αστυνομικούς? Είναι η αστυνομικοί αλήθεια μια ανώτερη εξουσία εδώ, και κάνει ότι θέλει? Και μετά, πόσες επιθέσεις εναντίων τουρκοκυπρίων έχουν καταγραφεί μετά το άνοιγμα των οδοφραγμάτων? Αλήθεια γιατί τα μμε γιατί δεν τα αναφέρουν, ενώ στα αυτιά μας φτάνουν ουκ ολίγες περιπτώσεις? Και ακόμα τις λίγες φορές που αναφέρουν, και κάνουν λόγο κυρίως για επιθέσεις σε αυτοκίνητα, κάποιες συγκεκριμένες ημέρες κυρίως, περνούν σχεδόν απαρατήρητα. Υπήρχαν ή δεν υπήρχαν μαρτυρίες για το ποιοι έκαναν τέτοιες πράξεις αλλά οι αστυνομικοί δεν δίνουν σημασία? Τελικά δεν θέλει κανείς την «επανένωση», και όλα τα σχέδια είναι για το θεαθήναι?
Και τέλος οι πρόσφατες επιθέσεις σε στέκια αντιφασιστών, σε στέκια ανθρώπων «διαφορετικών» για τους φασίστες που μισούν την διαφορετικότητα, επιθέσεις σε ανθρώπους που έδειχναν Αναρχικοί κλπ, το κράτος και τα μμε ή τα αποσιωπούσε τελείως, ή η προσέγγιση ήταν κάτι τελείως διαφορετικό από το αντικειμενικό ρεπορτάζ και αναφορά τον γεγονότων, αλλά μια προσπάθεια να ριχτεί το φταίξιμο στους αντιφασίστες, στα παιδιά της περιοχής της φανερωμένης , γιατί όπως το έκανε φανερό πλέον εδώ και αρκετό καιρό, το κράτος αποφάσισε πως ο «εχθρός» του είμαστε εμείς ο αντιεξουσιαστικός-αντιφασιστικός χώρος, παρά ο φασιστικός, τον οποίο όχι μόνο αφήνει ελεύθερο, αλλά ακόμη και ενισχύει με τις ενέργειες του.
Αλήθεια αναρωτήθηκε κανείς γιατί αυτός ο μονόπλευρος πόλεμος, από ένα κατά τα άλλα όπως διαφημίζει αριστερό κράτος? Πρέπει να σταματήσει η ανοχή στη καταστολή του κράτους, και στην βοήθεια που δίνει απλόχερα στον φασίστικο χώρο να μας χτυπήσει, και όπως με τους «συντρόφους» που είχαν συλληφθεί πριν από λίγο καιρό για ηλίθιους λόγους από την φανερωμένη, έτσι η αστυνομία βρίσκει ακόμη μια ευκαιρία να βάλει πίσω από τα κάγκελα περισσότερους από αυτούς που τολμούν να διαφωνήσουν μαζί της, αλλά και με τα συμφέροντα κράτους και μεγάλων.
Απαιτούμαι την άμεση απελευθέρωση των συντρόφων αλλά το κυριότερο άμεση απόσυρση όλων των κατηγοριών, και επιτέλους το δικαίωμα του κάθε ανθρώπου στην αυτοάμυνα και στην ίση αντιμετώπιση. Το δικό σας δε θα περάσει ούτε στα γήπεδα, αλλά ούτε και στους δρόμους, καιρός είναι κάποιοι να ξυπνήσουν, να καταλάβουν επιτέλους ποιοι είναι αυτοί που τους κυνηγούν και πολλοί έρχονται από εκεί που νομίζουν φίλους, και να καθίσουν κάτω με τους πραγματικούς συντρόφους και αδέρφια, για αντιμετώπιση των γεγονότων.
ΛΕΥΤΕΡΙΑ ΣΤΟΥΣ ΟΠΑΔΟΥΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΡΟΦΟΥΣ
ΚΑΜΙΑ ΑΝΟΧΗ ΣΤΟΝ ΦΑΣΙΣΜΟ
Όπως προ είπα συλλήψεις έχουν γίνει σε οπαδούς της Ομόνοιας, και οι κατηγορίες φτάνουν μέχρι και ανθρωποκτονία, αλλά τα μμε και το κράτος, πάλι κατάφεραν να αποκοιμίσουν την κοινωνία περνώντας αυτά που ήθελαν και μόνο, και πράττοντας ως συνήθως με υποκρισία για να προστατεύσουν τα συμφέροντα τους. Όπως φάνηκε από τα βίντεο που βγήκαν στην δημοσιότητα, και ακόμη και από την ίδια την αστυνομική ανακοίνωση, οι οπαδοί της Ομόνοιας βρίσκονταν σε αυτό άμυνα, αφού πρώτοι επιτέθηκαν οι «άλλοι» από τον αυτοκινητόδρομο, με πέτρες, ξύλα και ότι άλλο βρήκαν, πρως τους Ομονοιάτες οι οποίοι διοργάνωναν ένα τουρνουά φούτσαλ, με κύριο του θέμα τον αντιφασιστικό αγώνα. Έτσι οι «κύριοι» με τα πορτοκαλιά , επιτίθωντας κατά την γνωστή τους φασιστική νοοτροπία εναντίων του οποιουδήποτε τους εναντιωθεί, παιδιά, γέροι, αθώοι κλπ, εισήλθαν στα γήπεδα όπου και ακολούθησε ότι ακολούθησε. Και όμως τα μμε κατάφεραν να περάσουν την φασιστική επίθεση που έγινε τον τελευταίο καιρό όχι μόνο στα γήπεδα και τα σχετικά, αλλά στους δρόμους, σε καφετέριες, και πολλά άλλα που αποσιωπηεί η «αριστερή» κυβέρνηση και τα μμε, και ρίχνει την ευθύνη της βίας γενικά στου οπαδούς, τους οποίους κυνηγά με εξοντωτικές ποινές, με μόνο στόχο την εκδίωξη τους από τα γήπεδα καθώς είναι το μόνο εμπόδιο τους στην μοντερνοποίηση του ποδοσφαίρου το οποίο ήδη άγγιξε «επικίνδυνα επίπεδα», αλλά καθώς ο οπαδός δεν συνάδει με το «τέλειο» αγγλικό μοντέλο της ηρεμίας, ησυχίας, και τρελών λεφτών από σπόνσορες, και την έλξη πολλών ξένων επενδυτών. Φανερό είναι από τις πρώτες αντιδράσεις της ΚΟΠ και της αστυνομίας, η προσπάθεια περισσότερης καταπίεσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του οπαδού, και απειλές για την υγεία του και εξοντωτικές ποινές. Ήδη εφαρμόζεται το ηλίθιο μέτρο της ταυτότητας, όπου πολύ απλά θα βασανίζει τον οπαδό που προσέρχεται στο γήπεδο με πολύ ωρη καθυστέρηση, αλλά πιο σημαντικό, η αστυνομία θα κατεβαίνει με τον ΕΑΟ(!!!!) για παιχνίδια, και αποφάσισε πως από στάση αμυντική που είχε(αλήθεια πότε υπήρξε αυτή η στάση με οπαδούς, κυρίως τους οπαδούς που δεν είναι εντεταγμένη στη δεξιά?), θα χρησιμοποιεί επιθετική πλέων, για «πάταξη της βίας» η βία της αστυνομίας γίνεται νόμιμη, και πάλι αθώοι θα την πληρώσουν από ένα διεφθαρμένο σύστημα, για τα συμφέροντα των μεγάλων και του κράτους. Αλήθεια ούτε να φανταστώ δεν θέλω πως θα αντιμετωπίζουν οι αστυνομικοί τους οπαδούς πλέον, αν μέχρι τώρα ήταν «αμυντικοί». Και να είστε σίγουροι, η προσπάθεια εξόντωσης των οπαδών θα συνεχίσει με ακόμη πιο σκληρά μέτρα, γι αυτό οι σύνδεσμοι είναι ώρα να ξυπνήσουν, και μερικοί από αυτούς να βάλουν κάποιες διαφορές στην πάντα. Συγχαρητήρια αξίζουν στο ΣΥ.Φ.ΑΕΛ, που είναι ο πρώτος σύνδεσμος που συγχρόνως με την κατάσταση που επικρατεί στο ποδόσφαιρο, με τους διαιτητές κλπ, και με την εφαρμογή του συστήματος με τη ταυτότητα, αποφάσισαν την αποχή. Πιστεύω και άλλοι θα ακολουθήσουν, και με άλλες τακτικές, ίσως και η αποχή να μην είναι και η καλύτερη λύση κατά την προσωπική μου άποψη, αλλά αυτό δεν παίζει καμία σημασία.
Τώρα ερχόμαστε και πάλι πίσω στις συλλήψεις και στην υποκρισία κράτους, μμε, κοινωνίας κλπ, όπου και πάλι οι οπαδοί στιγματίζονται χειρότερα και από εγκληματίες, και κυρίως οι οπαδοί προερχόμενοι από μια πιο «αριστερή» τάξη πραγμάτων, και αντίθετη στο σύνηθες «εθνικιστικό αίσθημα». Δεν είναι οι οπαδοί της Ομόνοιας που χαρακτηρίζονται αλήτες, ταραξίες κλπ μετά τα τελευταία γεγονότα? Δεν είναι τα μμε που ζητούν τους ενόχους πίσω από τα κελιά γιατί τόλμησαν άκουσον άκουσον να αμυνθούν απέναντι σε ακόμη μια φασιστική επίθεση? Το κρατικό κανάλι μιλώντας για τους οργανωμένους και συγκεκριμένα για την ΘΥΡΑ 9, λέει κανονίστηκε συνάντηση με τους οργανωμένους, και από κάτω γράφει τίτλο, συνάντηση με τους ταραξίες! Απο πότε οι οργανωμένοι είναι και αντίστοιχα οι ταραξίες? Αυτός μήπως όμως είναι ο σκοπός του κρατικού καναλιού της «αριστερής» κυβέρνησης, να αποπροσανατολίσει το λαο, και να στείλει τα μηνύματα που θέλει προς υπεράσπιση των συμφερόντων του? Φυσικά και έτσι είναι. Δεν είναι τα πρόσωπα τον οπαδών της ΑΕΛ, πριν κάποιο καιρό, που έκαναν τον γύρο των μμε, τηλεοράσεις εφημερίδες και ότι άλλο μέσο υπήρχε για μια απλή συμπλοκή με την αστυνομία και το άναμμα μιας φωτιάς? Γιατί όταν έγιναν τα γεγονότα στο τελευταίο παιχνίδι της περσινής σεζόν στο διακοπέν ντέρμπι με τα επακόλουθα επεισόδια, πάλι τα μμε επικεντρώθηκαν στης «συγκρούσεις» έξω από το γήπεδο, και μέσα οι γνωστοί φασίστες έριχναν αθώους από ύψος στα σκαλιά με το κεφάλι, στις τάφρους και πολλά άλλα? Γιατί σε αυτά τα συμβάντα και πάλι αυτές οι φασιστικές επιθέσεις, δεν ήταν το κύριο θέμα, αλλά θέμα ήταν η βία στους αγωνιστικούς χώρους? Γιατί όταν έχει να κάνει με οπαδούς συγκεκριμένων πολιτικών και κομματικών πεποιθήσεων η αντιμετώπιση αλλάζει?
Και συνεχίζω με την ανεκτικότητα του κράτους στις φασιστικές επιθέσεις και εκτός γηπέδων. Δεν είναι αυτό εδώ το κράτος και το δικαστήριο του που αθώωσε τους αστυνομικούς που χτυπούσαν χωρίς έλεος δυο ανυπεράσπιστους συμπολίτες μας χωρίς κανένα απολύτως λόγο? Αυτοί οι ανθρώποι αθωώθηκαν και σιγά σιγα το θέμα αποσιωπήθηκε από τα μμε. Αλήθεια, τα βίντεο είναι αποδεικτικά στοιχεία για όλους εκτός τους αστυνομικούς? Είναι η αστυνομικοί αλήθεια μια ανώτερη εξουσία εδώ, και κάνει ότι θέλει? Και μετά, πόσες επιθέσεις εναντίων τουρκοκυπρίων έχουν καταγραφεί μετά το άνοιγμα των οδοφραγμάτων? Αλήθεια γιατί τα μμε γιατί δεν τα αναφέρουν, ενώ στα αυτιά μας φτάνουν ουκ ολίγες περιπτώσεις? Και ακόμα τις λίγες φορές που αναφέρουν, και κάνουν λόγο κυρίως για επιθέσεις σε αυτοκίνητα, κάποιες συγκεκριμένες ημέρες κυρίως, περνούν σχεδόν απαρατήρητα. Υπήρχαν ή δεν υπήρχαν μαρτυρίες για το ποιοι έκαναν τέτοιες πράξεις αλλά οι αστυνομικοί δεν δίνουν σημασία? Τελικά δεν θέλει κανείς την «επανένωση», και όλα τα σχέδια είναι για το θεαθήναι?
Και τέλος οι πρόσφατες επιθέσεις σε στέκια αντιφασιστών, σε στέκια ανθρώπων «διαφορετικών» για τους φασίστες που μισούν την διαφορετικότητα, επιθέσεις σε ανθρώπους που έδειχναν Αναρχικοί κλπ, το κράτος και τα μμε ή τα αποσιωπούσε τελείως, ή η προσέγγιση ήταν κάτι τελείως διαφορετικό από το αντικειμενικό ρεπορτάζ και αναφορά τον γεγονότων, αλλά μια προσπάθεια να ριχτεί το φταίξιμο στους αντιφασίστες, στα παιδιά της περιοχής της φανερωμένης , γιατί όπως το έκανε φανερό πλέον εδώ και αρκετό καιρό, το κράτος αποφάσισε πως ο «εχθρός» του είμαστε εμείς ο αντιεξουσιαστικός-αντιφασιστικός χώρος, παρά ο φασιστικός, τον οποίο όχι μόνο αφήνει ελεύθερο, αλλά ακόμη και ενισχύει με τις ενέργειες του.
Αλήθεια αναρωτήθηκε κανείς γιατί αυτός ο μονόπλευρος πόλεμος, από ένα κατά τα άλλα όπως διαφημίζει αριστερό κράτος? Πρέπει να σταματήσει η ανοχή στη καταστολή του κράτους, και στην βοήθεια που δίνει απλόχερα στον φασίστικο χώρο να μας χτυπήσει, και όπως με τους «συντρόφους» που είχαν συλληφθεί πριν από λίγο καιρό για ηλίθιους λόγους από την φανερωμένη, έτσι η αστυνομία βρίσκει ακόμη μια ευκαιρία να βάλει πίσω από τα κάγκελα περισσότερους από αυτούς που τολμούν να διαφωνήσουν μαζί της, αλλά και με τα συμφέροντα κράτους και μεγάλων.
Απαιτούμαι την άμεση απελευθέρωση των συντρόφων αλλά το κυριότερο άμεση απόσυρση όλων των κατηγοριών, και επιτέλους το δικαίωμα του κάθε ανθρώπου στην αυτοάμυνα και στην ίση αντιμετώπιση. Το δικό σας δε θα περάσει ούτε στα γήπεδα, αλλά ούτε και στους δρόμους, καιρός είναι κάποιοι να ξυπνήσουν, να καταλάβουν επιτέλους ποιοι είναι αυτοί που τους κυνηγούν και πολλοί έρχονται από εκεί που νομίζουν φίλους, και να καθίσουν κάτω με τους πραγματικούς συντρόφους και αδέρφια, για αντιμετώπιση των γεγονότων.
ΛΕΥΤΕΡΙΑ ΣΤΟΥΣ ΟΠΑΔΟΥΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΡΟΦΟΥΣ
ΚΑΜΙΑ ΑΝΟΧΗ ΣΤΟΝ ΦΑΣΙΣΜΟ
Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2009
Αυτο-Διαχειριση και η Ισπανικη Επανασταση 1936 - 37
"Για πρωτη φορα μετα τις πρωτες αποπειρες εγκαθιδρυσης του σοσιαλισμου στην Ρωσια, την Ουγγαρια και την Γερμανια μετα τον Πρωτο Παγκοσμιο Πολεμο, ο επαναστατικος αγωνας των Ισπανων εργατων επιδεικνυει εναν νεο μετασχηματισμο απο τις καπιταλιστικες στις συλλογικες μεθοδους παραγωγης, οι οποιες παρα την ατελη τους φυση εφαρμοστηκαν σε πραγματικα εντυπωσιακη κλιμακα." Karl Korsch - 1939.
Τριαντα εξι χρονια μετα τις πρωτες νικες της, η Ισπανικη Επανασταση παραμενει η σημαντικοτερη των διαφορων πρακτικων πειραματων αυτοδιαχειρισης που υλοποιηθηκαν στον αιωνα αυτο. Η εμπειρια των συμβουλιων των Ισπανων εργατων διαμορφωνει μια σημαντικη αφετηρια για το συγχρονο προλεταριατο, τοσο αναφορικα με τα επιτευγματα τους οσο και για τις αποτυχιες τους.
Η ευρεια διαδοση αυτης της ιστορικης διαστασης απο το προλεταριατο αρκει για να τεκμηριωσει τον θεμελιωδως ριζοσπαστικο χαρακτηρα τους. Καταπιεσμενο από τους αστους ιστορικους και απο τους λενινιστες εξισου, καθως και απο εκεινους τους αναρχικους που το λατρευουν ως μια απο τις "χρυσες τους στιγμες", το επαναστατικο κινημα της Ισπανιας συνεχιζει να αποτελει πηγη δυσαρεσκειας για την ιδεολογια. Οι δραστηριοτητες των "ανεξελεγκτων στοιχειων" του Ισπανικου προλεταριατου αποδειχτηκαν σκανδαλωδεις για ολες τις πλευρες. Η επανασταση καταπνιγηκε πολυ πριν την νικη των φασιστων που ηλθε με την συνδρομη Σταλινικων, φιλελευθερων και 'ελευθεριακων' γραφειοκρατων του ιδιου του αναρχικου κινηματος στο ονομα του οποιου εδρασαν τα ριζοσπαστικοτερα μελη της εργατικης ταξης. Ο Ισπανικος 'Εμφυλιος Πολεμος' ξεκινησε αμεσως μετα την ηττα της Επαναστασης.
* Η επανασταση στην Ισπανια αποτελει την τελευταια αντιπαραθεση του παραδοσιακου προλεταριακου κινηματος, και μερος της ιστοριας του αποτελουν ολες οι θετικες διαστασεις του κινηματος καθως και των αντεπαναστατικων δυναμεων και ιδεολογιων που του αντιταχθηκαν. Η αντιπαραθεση μεταξω του Λενινισμου και των συμβουλιων στην Ρωσια επαναληφθηκε στην Ισπανια σε σαφως μεγαλυτερη και σημαντικοτερη κλιμακα. Με την εκ νεου ανακαλυψη των συμβουλιακων μορφων στην πραξη τους, το Ισπανικο προλεταριατο αναδειχθηκε σε απογονο της Κροστανδης και των συμβουλιων της Γερμανιας και της Ιταλιας. Και με τα Ισπανικα συμβουλια επανεμφανιστηκε το επαναστατικο κινημα που ειχε ηττηθει απο την σοσιαλδημοκρατια και τον μπολσεβικισμο. Η Ισπανικη Επανασταση ηταν ενας διεθνης αγωνας, οχι μονο με την εννοια που της αποδιδετε απο το γεγονος πως ολοι οι μαχομενοι προηλθαν απο πολλες και διαφορες χωρες, αλλα και λογω του οτι η υπαρξη της σταθηκε αντιμετωπη με ολες της κυριαρχες δυναμεις του κοσμου. Συμφωνα με την παρατηρηση του Ιταλου αναρχικου, Berneri: "Σημερα πολεμαμε την φρουρα του Burgos, αλλα αυριο θα πρεπει να πολεμησουμε στην Μοσχα προκειμενου να υπερασπιστουμε την ελευθερια μας." Εντουτοις ο πολεμος εναντιον της ιεραρχιας εξελιχθηκε σε αγωνα εναντιον της ιδεολογιας γενικοτερα.
* Πριν τηνεπανασταση η CNT ειχε επιχειρησει να ενσωματωσει τα συμβουλια στα ορια του ιδεολογικου της σχηματος. Το κειμενο που προεκυψε απο την Γενικη Συνελευση της CNT στην Saragossa (Ιουνιος 1936) ουσιαστικα αφορουσε ενα συμβουλιακο προγραμμα το οποιο αναγνωριζε τα συμβουλια ως το βασικο οργανο της επαναστασης. Και ενω η CNT προωθουσε μια επαναστατικη θεωρια για τα εργατικα συμβουλια, η ιδια η CNT δεν ηταν μια συμβουλιακη οργανωση – η αρχη της αμεσης δημοκρατιας με την οποια θα λειτουργουσαν τα συμβουλια δεν αντανακλουσε την δομη της αναρχικης οργανωσης. Ενω και τα διδαγματα της αντεπαναστασης των Μπολσεβικων δεν χαθηκαν απο τους Ισπανους αναρχικους, η αρνηση τους στην 'επαναστατικη' εκπροσωπηση – ενα κομμα που θα διατηρει την εξουσια ενονοματι του προλεταριατου – ηταν κατ’ ουσια μια τυπικοτητα.
Το ζητημα της δημοκρατικης οργανωσης εμελλε να αναδειχθει σε τροχοπεδη για τον αναρχισμο. Αν και η σαφης εκκληση του σε κοινωνικη επανασταση – κατα την διαρκεια της οποιας το προλεταριατο θα αναλαμβανε την διαχειριση των μεσων παραγωγης χωρις την κρατικη διαμεσολαβηση – παραμενει μια απο τις αξιες του αναρχισμου, ο πρακτικος σκοπος της πραγματοποιησης μιας τετοιας επαναστασης δεν ηταν στο μετρο των δυνατοτητων της.
* Η προσπαθεια κατανοησης της Ισπανικης Επαναστασης δεν εγκειται απλα στο ζητημα αναδειξης των "ασυνειδων τασεων σε συνειδητες" αλλα στην ερμηνεια των ενεργειων ενος υψηλου επιπεδου συνειδητοποιησης του προλεταριατου, οι οποιες ωστοσο επικαλυπτονταν απο το πεπλο της ιδεολογιας, χωρις να ειναι σε θεση να την υπερβει. Η εμφανιση των συμβουλιων το 1936 ηταν συνεπεια 50 ετων επαναστατικης δραστηριοτητας, το μεγαλυτερο μερος της οποιας πραγματοποιηθηκε υπο την αιγιδα του Ισπανικου αναρχικου κινηματος.
Ομως η ιδια η επανασταση τονισε την τακτικη αποτυχια των αναρχικων.
Οι απαλλοτριωσεις του Ιουλη αποτελεσαν την απαντηση στην αποτυχημενη αποπειρα των φασιστων να προβουν σε πραξικοπημα και στην αναρχικη εξεγερση. Και η πιστη των αναρχικων στις αποκαλυπτικων διαστασεων δυναμεις της γενικης απεργιας αποδειχθηκε χιμαιρικη. Η CNT-FAI ειχε αποτυχει σε αρκετες εξεγερσεις ηδη στο να διευρυνει τους πυρηνες της επαναστασης περα απο τα τοπικα ορια μερικων πολεων ή ευρυτερων περιοχων. Ως το 1936 η αναρχο-συνδικαλιστικη ιδεολογια ειχε αποδειχθει ξεπερασμενη πια. Η αναπτυξη των εργατικων συμβουλιων κατα την διαρκεια της εξεγερσης του 1933 στην Aragon καθως και στην ανταρσια των εργατων ορυχειων στην Asturias αντανακλουσαν την πρακτικη προοδο ενος προγραμματος που εχτιζε την επαναστατικη κοινωνια με βαση τα συνδικατα. Οι επαναστατικες επιτροπες της Aragon και στην Asturias, οι οποιες ειχαν αυτοδιαμορφωθει ως κοινωνικες και επαναστατικες δυναμεις σε συνδυασμο με τις στρατιωτικες δυνατοτητες τους, θα επαναεμφανιζονταν σε ολη την επικρατεια της Ρεπουμπλικανικης Ισπανιας τον Ιουλιο του 1936 και η ιδια τους η υπαρξη απειλουσε την ηγεσια της CNT-FAI, οσο και εκεινη της Ρεπουμπλικανικης κυβερνησης. Απο την συλληψη του ηδη, το Αναρχικο κινημα στην Ισπανια ειχε διατηρησει μια ατυπη ιεραρχικη δομη, η οποια εδινε σαρκα και οστα στον δυαδικο διαχωρισμο του πολιτικου απο τον οικονομικο τομεα. Και ενω το αναρχικο συνδικατο της CNT θα οργανωνε την εργατικη ταξη προετοιμαζοντας την για την επερχομενη κοινωνικη επανασταση, η προσφατα ιδρυθεισα FAI αποτελεσε μια "ενσυνειδη μειοψηφια" μαχητικων αναρχικων.
Η CNT-FAI ειχε δημιουργηθει πια με βαση μια ελιτιστικη οργανωτικη αντιληψη, ομοια σε μεγαλο βαθμο με την Συμμαχια για την Κοινωνικη Δημοκρατια του Μπακουνιν, την οποια είχε ορισει ως αποτελουμενη απο "συνομοσπονδιες εργατων που διαμορφωνουν ελευθερες συμφωνιες μεταξυ τους, και ενα μικρο μυστικο επαναστατικο σωμα που τις διαπερνουσε ελεγχοντας τις."
Η σε συνθηκες παρανομιας FAI θεωρησε πως αποτελει τον "κινητηρα που παραγει την ποσοτητα εκεινης της θαυμασιας ενεργειας που κινει τα συνδικατα στην κατευθυνση που ανταποκρινεται καλυτερα στις επιθυμιες της Ανθρωποτητας για ανανεωση και χειραφετηση."
Πρακτικα, η εν λογω οργανωση ενεργουσε ως ενα ημι-Λενιστικο πρωτοποριακο κομμα ενω οι υπολανθανουσες ιεραρχικες διαβαθμισεις της CNT-FAI συνολικα θα αναδεικνυονταν σε κοινωνικη πραγματικοτητα μετα τον Ιουλη του 1936. Η τεραστια επαναστατικη δραστηριοτητα των αναρχικων μαζων θα αντιστρεφονταν σε εναν αγωνα οπου η επισημη CNT-FAI θα συμπαρατασσονταν με το αστικο Ρεπουμπλικανικο κρατος και τον νεοτευκτο συμμαχο του, το Κομμουνιστικο κομμα. Οσα επιτευχθηκαν απο τα εργοστασιακα συμβουλια, τις αγροτικες κολλεκτιβες και τις εργατικες πολιτοφυλακες την χρονια του 1936-7 πραγματοποιηθηκαν παρα τις πολιτικες επιλογες και ενεργειες της επισημης αναρχικης οργανωσης. Και παρ’ ολα τα εμποδια που εμφανιστηκαν στο διαβα του, το κινημα για την αυτο-διαχειριση, οπως εκφραστηκε κατα την διαρκεια της Ισπανικης Επαναστασης προσφερει το διαυγεστερο ιστορικο παραδειγμα εφαρμογης του αυθεντικου σοσιαλισμου.
II
"Η συνειδητοποιηση πως προκειται να προκαλεσουν την ανατιναξη της ιστορικης συνεχειας ειναι χαρακτηριστικο των επαναστατικων ταξεων κατα την διαρκεια των ενεργειων τους" (Benjamin)
Η ιστορικη εκρηξη της Ισπανικης Επαναστασης δεν μπορει ναεξηγηθει με το βολικο σχημα του 'Εμφυλιου Πολεμου', καθως αυτη αντανακλουσε την αναπτυξη μιας οξειας ταξικης αντιπαραθεσης στην οποια το Ισπανικο προλεταριατο συμμετειχε τοσο για τον εαυτο της οσο και για να εναντιωθει στον Franco. Η φασιστικη λαιλαπα απαντηθηκε, οχι απο την ανικανη Ρεπουμπλικανικη κυβερνηση, αλλα απο την λαικη εξεγερση, η οποια συμπεριλαμβανε ανδρες, γυναικες και νεους, και καταφερε να καταστρεψει, σε λιγοτερο απο εναν μηνα, ολοκληρο το πλεγμα σχεσεων της Ισπανικης κοινωνιας. Το ενοπλο προλεταριατο κατορθωσε την defacto καταργηση της Εκκλησιας και του Κρατους ενω αντικατεστησε τις καπιταλιστικες μεθοδους παραγωγης με δικης του επινοησης οικονομικες και κοινωνικες μορφες αυτοδιαθεσης.
Στα χρονια που ακολουθησαν τα συμβουλια που δημιουργηθηκαν απο την εργατικη ταξη αναδειχθηκαν στην τριτη δυναμη που εναντιωθηκε τοσο στους φασιστες, οσο και στις προσπαθειες της Ρεπουμπλικανικης κυβερνησης να επανεγκαταστησει την εξουσια της. Η επιτυχια των εργατικων και αγροτικων πολιτοφυλακων δεν μπορει να μετρηθει με απλουστευτικους στρατιωτικους ορους. Ενω απωθουσαν την φασιστικη προελαση, οι πολιτοφυλακες αυτες εφαρμοσαν ενα επαναστατικο προγραμμα απαλλοτριωσεων και κολλεκτιβοποιησεων.
Το σύνθημά τους ηταν "πολεμος και επανασταση ταυτοχρονα" και αποτελεσε την βαση για τις ενεργειες των πολιτοφυλακων. Και οπου αυτο ηταν εφικτο σε ολη την Ρεπουμπλικανικη επικρατεια, οι αγροτες κολλεκτιβοποιησαν την γη τους δημιουργωντας την επαναστατικη εκεινη δυναμη που θα οργανωνε και θα υπερασπιζονταν την επανασταση: "φερουμε εναν νεο κοσμο στις καρδιες μας πια, εναν κοσμο που αναπτυσσεται αυτην ακριβως την στιγμη." (Durruti)
* Η περιοδος των επαναστατικων καταληψεων που ξεκινησε τον Ιουλη απεδειξε την βιωσιμοτητα των συμβουλιακων μορφων. Τα Ισπανικα συμβουλια (αντιθετα προς εκεινα που ειχαν δημιουργηθει στην Ρωσια, την Γερμανια και την Ιταλια) καταφεραν να θεσουν το ζητημα της αυτοδιαχειρισης πρακτικα, υπερβαινοντας την αναγκαιοτητα του εξοπλισμου των εργατων προς οφελος της οργανωσης της παραγωγης. Στις βιομηχανοποιημενες περιοχες της Καταλωνιας, ενα απο τα ισχυροτερα αναρχικα προπυργια, το προλεταριατο αποδειχτηκε ικανο να διαχειριστει και να βελτιωσει την συγχρονη αστικη οικονομια, αυξανοντας την παραγωγικοτητα ενω διατηρουσε παραλληλα και ολες τις αναγκαιες υπηρεσιες για τον γενικο πληθυσμο – η επαναστατημενη Βαρκελωνη αποτελει αδιαψευστο μαρτυρα της επιτυχιας της αυτο-διαχειρισης στην Ισπανια. Παρομοια αποτελεσματα επιτευχθηκαν και στις αγροτικες περιοχες της Aragon και της Valencia, οπου οι συγχρονες αγροτικες τεχνικες εισηχθησαν στην διαδικασια της κολλεκτιβοποιησης. Ωστοσο η ριζοσπαστικοτερη διασταση του κινηματος δεν ηταν ο απλουστευτικος εξορθολογισμος της Ισπανικης οικονομιας, αλλα η προσπαθεια πρακτικης συνειδητοποιησης της κριτικης στην πολιτικη οικονομια. Απο την πρωτη στιγμη των καταληψεων το Ισπανικο προλεταριατο διακυρηξε τον ελευθεριακο κομμουνισμο (communismo libertario), στον οποιο τα χρηματα και η εργασια για την παραγωγη καταναλωτικων προιοντων καταργηθηκαν.
Παρα τις πανθομολογουμενες πρωτογονες οικονομικες συνθηκες, τα Ισπανικα συμβουλια ηρθαν σε θεση να επινοησουν ενα συστημα διανομης και ανταλλαγης το οποιο αντανακλουσε την ποιοτικη καταργηση των σχεσεων καπιταλιστικης παραγωγης.
Το διλημμα που αφορουσε τα 'οικονομικα' ή τα 'ηθικα' κινητρα, ενα προβλημα μονο για τις γραφειοκρατικες ταξεις των ψευτο-σοσιαλιστικων χωρων, δεν απασχολησε καθολου την επαναστατημενη Ισπανια. Η ριζοσπαστικη μεταφραση του αξιωματος "απο καθε εναν συμφωνα με τις δυνατοτητες του/της, για καθε εναν συμφωνα με τις αναγκες της/του" αποτελεσε στην πραγματικοτητα ενα αρκετο ισχυρο κινητρο για το προλεταριατο στην αντιμετωπιση και κυριολεκτικα την υπερκαλυψη των απαιτησεων που επεβαλλε ο πολεμος.
* Η αυθορμητη δυνατοτητα αυτο-οργανωσης που επεδειξε το προλεταριατο της Ισπανιας κατα την διαρκεια της επαναστατικης περιοδου, αποκαλυψε, μια και καλη, τις Λενινιστικες πλανες αναφορικα με την αναγκαιοτητα υπαρξης καποιας "ορθης ηγεσιας".
Η αναλήψη της αμεσης διαχειρισης και προστασιας των μεσων παραγωγης συνοδευτηκε απο την παραλληλη δημιουργια μιας αμεσης δημοκρατιας του προλεταριατου με την οποια τα βασικα οργανα ληψης αποφασεων ηταν τα συμβουλια – "επαναστατικες επιτροπες δημιουργημενες απο τους ανθρωπους προκειμενου να πραγματοποιησουν την επανασταση" (CNT, 20 Δεκεμβριου 1936).
Και παρα τις οποιες διαφορες στα χαρακτηριστικα τους, τα συμβουλια και οι κολλεκτιβες, ουσιαστικα λειτουργουσαν στην ιδια κοινη βαση: εκλογη εκπροσωπων με σκοπο την διευθετηση συγκεκριμενων υποχρεωσεων καιτου συντονισμου των παραγωγικων διαδικασιων – οι εκπροσωποι αυτοι ειχαν περιορισμενες δικαιοδοσιες και υποκεινταν παντα σε αμεση ανακληση απο τις γενικες συνελευσεις των εργατων και/ή των αγροτων, στις οποιες λαμβανονταν και ολες οι σημαντικες αποφασεις.
Περα απο την εγκαθιδρυση αυτης της εσωτερικης δημοκρατιας ομως, τα συμβουλια επιδιωξαν και την επεκταση της δικαιοδοσιας τους στον συντονισμο κοινων δραστηριοτητων. Η ενοτητα που δημιουργηθηκε μεταξυ των εργοστασιακων και των αγροτικων κολλεκτιβων φανερωθηκε οχι μονο στις πολιτοφυλακες οπου εργατες και αγροτες πολεμησαν ο ενας διπλα στον αλλον, αλλα και στην ιδια την ομοσπονδιοποιηση των κινηματων και την μεταξυ τους ανταλλαγη εκπροσωπων. Και ενω οι αστοι κοινωνιολογοι και ιστορικοι εχουν επιχειρησει να σκιαγραφησουν τους αναρχικους αγροτες ως ενα 'πρωτογονο θρησκευτικο κινημα', αρκει να εξετασει κανεις το Προγραμμα της Ομοσπονδιας των Κολλεκτιβων της Aragon ωστε να αντιληφθει την εξελιγμενη συνειδητοποιηση του επαρχιακου προλεταριατου:
"Προτεινουμε την καταργηση των τοπικων συνορων των ιδιοκτησιων που καλλιεργουμε...ενω οι ανεργες ομαδες εργασιες θα αξιοποιηθουν στην ενισχυση των κολλεκτιβων που στερουνται αρκετων χεριων."
Ομως το Ισπανικο κινημα για την αυτο-διαχειριση δεν ηταν μονο μια απαιτηση για μια απλουστερη μορφη τοπικης αυτονομιας - η συμβουλιακη ομοσπονδιοποιηση σχεδιαστηκε ετσι ωστε να παραγκωνισει ολοκληρωτικα την παραδοσιακη μορφη εξουσιας στο συνολο της.
* Η μορφη εμφανισης των συμβουλιων ηταν αμεσα συνδεδεμενη με την οργανωση των εργατικων πολιτοφυλακων, εκει οπου οι αρχες της αμεσοδημοκρατιας αναπτυχθηκαν αρχικα. Τον Ιουλη, οι ενοπλες φαλαγγες του Ισπανικου προλεταριατου, ηταν, κυριολεκτικα, η ιδια η Επανασταση. Και η λειτουργικη τους σημασια τους ηταν εξισουκοινωνικη, οσο και στρατιωτικη.
Η εκκαθαριση των αστικων στοιχειων απο τις πολιτοφυλακες δεν εφαρμοστηκε με σκοπο την 'προασπιση της Δημοκρατιας' αλλα ως ενα αρχικο βημα για τον ριζικο μετασχηματισμο της Ισπανικης κοινωνιας. Αλλωστε οι πολιτοφυλακες δεν σκοπευαν ποτε να αποτελεσουν μερος καποιου τακτικου στρατου. Η δομη τους καθ’ εαυτη αντιπροσωπευε την ριζικη απομακρυνση απο τις παραδοσιακες μορφες διεξαγωγης του πολεμου, απλα και μονο λογω της οργανωσης της σε επαναστατικα δημοκρατικες αρχες. Παρομοια με τις εξεγερμενες στρατιες των επαναστασεων στην Ρωσια και την Γερμανια, οι Ισπανικες πολιτοφυλακες εκπροσωπουσαν τον στρατιωτικο βραχιωνα των συμβουλιων.
Τα συμβουλια των στρατιωτων, αναλογα με τις εργοστασιακες συνελευσεις και τις κολλεκτιβες, εξελεξαν ανακλητους, δικαιοδοτημενους απο αυτα εκπροσωπους. Ενω ο αντι-ιεραρχικος χαρακτηρας των εν λογω πολιτοφυλακων αποδεικνυεται απο το γεγονος πως δεν υπηρχαν βαθμολογικες και μισθολογικες διαφορες. Η ιστορια των Ισπανικων πολιτοφυλακων παραμενει τρανο παραδειγμα ενοπλης προλεταριακης ακεραιοτητας: οι επαναστατημενες φαλαγγες αντιταχθηκαν σε καθε προσπαθεια 'στρατικοποιησης' που σκοπευε στην μετατροπη τους σε τακτικο στρατο, μεχρι τελους. Αφοβα, το συνθημα τους ηταν: "πολιτοφυλακες, ναι! στρατιωτες, ποτε!"
III "Οφειλουμε να φερουμε εις περας την ολικη επανασταση. Οι απαλλοτριωσεις οφειλουν επισης να ειναι συνολικες. Δεν ειναι καιρος για υπνο αυτος, αλλα για δημιουργια...Αν ο Ισπανος εργατης δεν κατακτησει την ελευθερια του, το κρατος θα διατηρησει και θα ανοικοδομησει την εξουσια της κυβερνησης του, καταστρεφοντας, σιγα σιγα, τις κατακτησεις που επιτευχθηκαν μετα απο τοσες χιλιαδες ηρωικες πραξεις." -Solidaridad Obrera, 26 Αυγουστου, 1936
* Παρα την ραγδαια προελαση των εργατικων πολιτοφυλακων στην Ρεπουμπλικανικη Ισπανια ωστοσο, η κοινωνικη επανασταση που ξεκινησε τον Ιουλιο απετυχε στην προσπαθεια της να εγκαθιδρυσει την απολυτη δικαιοδοσια των συμβουλιακων μορφων οργανωσης . Και ενω η Ρεπουμπλικανικη κυβερνηση ειχε αποδυναμωθει σημαντικα, δεν, παραιτηθηκε προς οφελος του προλεταριατου προφανως. Μετα τον Ιουλη, και μεταξυ των δυναμεων της νεας επαναστατικης ταξης και των υπολειμματων της αστικης Δημοκρατιας δυο ηταν οι σημαντικοτερες δυναμεις στην 'Αντι-Φασιστικη' Ισπανια.
Τα συμβουλια του Ιουλη κατεστησαν την κυβερνηση κυριολεκτικα ασχετη, υπερβαινοντας παραλληλα πρακτικα και την συνδικαλιστικη δομη της CNT~FAI, ηττηθηκαν ωστοσο στην αποτυχια τους να αναγνωρισουν την αναγκαιοτητα της εδραιωσης της δυναμης τους - εδραιωση που θα σημαινε αναποφευκτα την εγκαταλειψη ολων των παραδοσιακων οργανωσεων. Αν και το συνθημα ΕΠΑ/UHP (ενωθειτε αδελφια προλεταριοι!) στην Asturias, επανεμφανιστηκε τον Ιουλη ενωνοντας διαφορες τασεις του προλεταριατου γυρω απο ενα κοινο προγραμμα επαναστατικης δραστηριοτητας, οι ιδεολογικες διαφοροποιησεις εκδηλωθηκαν ξανα συντομα αποτρεποντας την ενοτητα με διαρκεια. Και ενω το προλεταριατο διχαστηκε σε κομματικες γραμμες, οι αναρχικοι της πρωτης γραμμης και το POUM (ενα μικρο Μαρξιστικο κομμα) απεμειναν μονοι στην υπερασπιση της Επαναστασης.
Παρ’ ολα αυτα, το επαναστατημενο προλεταριατο αποτελουσε ακομη την πλειοψηφια - αν και δυστυχως δεν αξιοποιησε την θεση του αυτη. Η λανθασμενη εναποθεση της εμπιστοσυνης του στην CNT~FAI οδηγησε σε μια κατασταση οπου οι αναρχικες μαζες βρεθηκαν να συναινουν στην σταδιακη καταργηση της ιδιας τους της δυναμης. Η CNT-FAI επιδιωξε να πεισει το προλεταριατο πως η καταργηση των συμβουλιων και των πολιτοφυλακων ηταν μια αναγκαιοτητα που επεβαλλαν οι επιτακτικες αναγκες του Εμφυλιου Πολεμου επικαλουμενη τα Σταλινικα συνθηματα για "Ενοτητα" και "Πειθαρχια".
* Και ενω το αναρχικο προλεταριατο ανελαβε την ανοικοδομηση της κοινωνιας συμφωνα με τις αρχες της αυτο-διαχειρισης, η επισημη CNT-FAI προετοιμαζονταν ωστε να πραγματοποιησει τον συμβιβασμο της. Η πολιτικη συνεργασιας των αναρχο-γραφειοκρατων εγινε πλεον σαφης οταν παραμερισαν την αντικρατικη τους ιδεολογια προκειμενου να συμμετασχουν στην κυβερνηση. Πεφτοντας ετσι στην παγιδα των Σταλινικων, οι οποιοι οργανωναν με ταχυτητα την Ρεπουμπλικανικη μικροαστικη ταξη σε αντεπαναστατικο κινημα, οι υπουργοι της CNT συναινεσαν στην κυβερνητικη επιθεση εναντιον των συμβουλιων. Η κυβερνηση ευνοησε την δημιουργια δημοτικων συμβουλιων, φροντιζοντας ωστε η UGT (ΓΣΕΕ Ισπανιας) και το Κομμουνιστικο κομμα να εκπροσωπουνται υπεραναλογικα, σε με προσπαθεια αντικαταστασης των προλεταριακων συμβουλιων.
Επιπροσθετα, η ηγεσια της CNT συνεβαλλε στην συνταξη της Εντολης Κολλεκτιβοποιησεων της 24ης Οκτωβριου 1936, με την οποια θα περιοριζονταν η ισχυς των εργατικων συμβουλιων, ενω προς αντικατασταση της αυτο-διαχειρισης προτειναν την δημιουργια μιας μορφης 'εργατικου ελεγχου' με την οποια οι εργατικες επιτροπες υποβιβαζονταν σε εναν σαφως συμβουλευτικο και μονο ρολο.
* Η αποτυχια της Ισπανικης Επαναστασης εγκειται στην αδυναμια της να διευρυνθει σε βαθμο τετοιο ωστε τα συμβουλια και οι πολιτοφυλακες να αναλαβουν τον συνολικο ελεγχο του επαναστατικου κινηματος, και, κατα συνεπεια, τον ελεγχο ολοκληρης της Ρεπουμπλικανικης Ισπανιας. Αν και εντυπωσιακα επιτυχημενα στην οργανωση των στρατιωτικων και οικονομικων ζητηματων, τα Ισπανικα συμβουλια απετυχαν, να προσφερουν θετικη και θεωρητικη εκφραση στην ιδια τους την υπαρξη. Ανικανα να αυτοκαθοριστουν σε σχεση με την CNT-FAI, τελικα υπερκεραστηκαν παντου. Καθε προσπαθεια δρασης εναντια στους εχθρους της Επαναστασης που βρισκονταν στο Ρεπουμπλικανικο στρατοπεδο αποτραπηκε.
Οι Σταλινικοι και οι φιλελευθεροι καταφεραν να ανοικοδομησουν τον κυβερνητικο μηχανισμο χωρις καμια απολυτως αντισταση. Ενω τα διαδοχικα Ρεπουμπλικανικα υπουργεια υπονομευσαν τις προσπαθειες αυτοδιαχειρισης, στερωντας την πιστωση απο τα εργοστασια κτλ, χωρις καμια σοβαρη αντιδραση – οι πολιτοφυλακες των αναρχικων, που ειχαν εμποδιστει στο να εξοπλιστουν, δεν αφοπλισαν εκεινους που προετοιμαζαν τον αφανισμο τους. Η καταστροφη της Ισπανικης Επαναστασης δεν, σαφως, επηλθε χωρις καμια αντισταση, αλλα η αναγνωριση της προδοσιας δεν ηρθε για το προλεταριατο παρα μετα τις αρχικες κινησεις εναντια στα συμβουλια και τις πολιτοφυλακες.
Ο Herneriηταν ενας απο τους πρωτους που εθεσαν ανοικτα το κρισιμο ερωτημα που ταλανιζε την επανασταση σε μια ανοικτη επιστολη προς τον αναρχικο πολιτικο Montseny γραφοντας: "Tο διλημμα, πολεμος ή επανασταση, δεν εχει πλεον καμια σημασια. Το μοναδικο διλημμα ειναι το εξης: ειτε νικη επι του Franco μεσω του επαναστατικου πολεμου ή ηττα. Το προβλημα για εσας και αλλους συντροφους ειναι η επιλογη μεταξυ των Βερσαλλιων του Thiers (γαλλος πρωθυπουργος, υπευθυνος για την καταστολη της Παρισινης κομμουνας του 1871) και της Κομμουνας του Παρισιου, πριν την επιτευξη της ιερης συμμαχιας του Thiers με τον Bismarck."
Δυστυχως, οι δυναμεις των Ισπανων Thiers ειχαν ομως ηδη περασει στην δραση, και οι αριστερες αναρχικες μαζες που συνεργαστηκαν με μαχητες του POUM, δεν καταφεραν να αντισταθουν ιδιαιτερα παρα μονο στις αρχες του 1937. Η αριστερη-αναρχικη ομαδα, οι Φιλοι του Durruti, διεξηγαγε μια ευρεια εκστρατεια αφυπνισης μεταξυ των εργατικων πολιτοφυλακων για την υπερασπιση της Επαναστασηας, αλλα μεχρι τοτε η πρωτοβουλια ειχε περασει απο το προλεταριατο στις δυναμεις των εχθρων του πια.
* Η εκστρατεια των αστικων Ρεπουμπλικανικων δυναμεων (η κυβερνηση, το Κομμουνιστικο και το Σοσιαλιστικο κομμα) εναντια στα εργατικα συμβουλια εξελιχθηκε σε ανοικτη τρομοκρατια τον Μαιο του 1937, οταν οι Σταλινικοι και οι Καταλανοι εθνικιστες εισεβαλλαν στο αυτοδιαχειριζομενο Τηλεφωνικο Κεντρο της Βαρκελωνης. Συνεπεια αυτης της ενεργειας ηταν ο αμεσος ξεσηκωμος της εργατικης ταξης της πολης προκειμενου να υπερασπιστει την Επανασταση. Στηθηκαν οδοφραγματα, η αστυνομια αφοπλιστηκε και οι ενοπλοι εργατες ανελαβαν τον ελεγχο της πολης. Η αντεπανασταση θα μπορουσε να ειχε αποτραπει σε εκεινη την χρονικη στιγμη, τουλαχιστον στην Καταλωνια. Οι αναρχικες πολιτοφυλακες στο μετωπο της Αragonπροετοιμαστηκαν για προελαση στην Βαρκελωνη – και η νικη μονο βεβαιη δεν ηταν για την κυβερνηση και τους Σταλινικους.
Οι εργατες της Βαρκελωνης ωστοσο, παρεμειναν σε αποκλειστικα αμυντικες θεσεις δισταζοντας να επεκταθουν περαν των δικων τους περιοχων. Η αδρανεια αυτη ωφελησε εκεινους που επιχειρησαν να ειρηνοποιησουν την κατασταση, και, οπως και στο παρελθον, η κεντρικη ηγεσια της CNT~FAI παρειχε απλοχερα της 'συμφιλιωτικες' της υπηρεσιες – απο την αρχη της εξεγερσης, οι εν λογω διαχειριστες παρετρυναν τους εργατες να αποσυναρμολογησουν τα οδοφραγματα τους και να επιστρεψουν στις εργασιες τους.
Στο ειρηνευτικο σχεδιο της CNT αντιταχθηκαν οι Φιλοι του Durruti καθως και αλλοι που επιζητουσαν την αμυνα των συμβουλιων και μια νικηφορα καταληξη στις συγκρουσεις. Παρα την αντισταση των Φιλων ομως, η CNT συνεχισε τις προσπαθειες της να 'μεσολαβησει' στην αντιπαραθεση και εμποδισε την εισοδο των αναρχικων πολιτοφυλακων στην πολη.
Απομονωμενοι απο καθε εξωτερικη υποστηριξη λοιπον, οι εξεγερμενοι της Βαρκελωνης περικυκλωθηκαν ευκολα. Και ολα αυτα ενω η CNT καλουσε σε 'επιστροφη στην ομαλοτητα,' και οι πρακτορες των Σταλινικων αρχιζαν την εφαρμογη των συστηματικων πια μεθοδων καταστολης, με την επιλεκτικη δολοφονια ομαδων των πλεον ριζοσπαστικων ατομων και του αφοπλισμου των εργατων, επιβαλλοντας κατα αυτον τον τροπο την 'ενοτητα'.
Τους μηνες που ακολουθησαν τον Μαιο, οι τακτικες αυτες εφαρμοστηκαν σε ολοκληρη την Ρεπουμπλικανικη Ισπανια: τα στρατευματα του Lister αφανισαν τις αγροτικες κολλεκτιβες, οι πολιτοφυλακες διαλυθηκαν, το POUM κατεσταλλει βιαια, και η CNT, αναλωσιμη πλεον, αποβληθηκε απο τον κυβερνητικο σχηματισμο. Τα συμβουλια ηττηθηκαν σε εναν μολις χρονο μετα την δημιουργια τους και οι "χιλιαδες ηρωικες πραξεις" του Ισπανικου προλεταριατου αποδειχτηκαν ανεπαρκεις για την αποτροπη της αντεπαναστατικης νικης.
IV
Ομως αυτο που ηταν τοσο δυσκολο να επιτευχθει στην Ισπανια του 1936, αποτελει σημερα τον ελαχιστο κοινο παρανομαστη για οποιαδηποτε προλεταριακη επανασταση. Η εμπειρια απο τα Ισπανικα εργατικα συμβουλια προσφερει ενα παραδειγμα της αρχης μονο των συμβουλιακων δυνατοτητων.
Οι τεχνολογικες υποδομες της συχρονης καπιταλιστικης κοινωνιας θα ενισχυσουν το προλεταριατο στην εντος ολιγων ημερων επιτευξη οσων οι Ισπανοι επαναστατες δεν κατορθωσαν να ολοκληρωσουν- την αυτο-διαχειριση των μεσων παραγωγης. Η προοπτικη του ριζικου μετασχηματισμου της κοινωνιας ειναι σημερα πολυ πιθανοτερη μιας και το 'οικονομικο ζητημα' μπορει και πρεπει να καταστει δευτερευον.
Σε αντιθεση με την Ισπανια οπου η "πληρης απασχοληση" αποτελουσε εναν απο τους επαναστατικους στοχους, η επιτυχια των οποιων μελλοντικων συμβουλιων θα κριθει απο τις συγκεκριμενες προσπαθειες τους να περιορισουν την εργασια οσο το δυνατον περισσοτερο. Ενω λογω των ακραιων συνθηκων κρισιμοτητας που την προκαλεσαν, η Ισπανικη Επανασταση δεν ηταν ποτε μια γιορτη, ουτε καν στον βαθμο που υπηρξε η Κομμουνα. Η ικανοποιηση που στερηθηκαν οι Ισπανοι προλεταριοι αναμενει τους σημερινους επαναστατες ομως.
* Περα απο τις οικονομικες και τεχνικες εξελιξεις που διαφοροποιουν το συχρονο προλεταριατο από την παραδοση των Ισπανικων συμβουλιων, μια ουσιωδης συνδεση παραμενει –πολλα απο τα προβληματα που προεκυψαν το 1936 θα συνεχισουν να απασχολουν καθε επαναστατικο κινημα. Παρα την ηττα της, η Ισπανικη Επανασταση αναδεικνυει τον ρολο που επαιξαν οι εχθροι της, εχθροι που βρεθηκαν μεταξυ των προλεταριων διαχειριστων και δεν ειναι τοσο ευκολα αναγνωρισιμοι οσο οι γελοιοι των διαφορων Λενινιστικων κομματικων καταβολων.
Συμφωνα με το Ισπανικο παραδειγμα, η δυναμη των συμβουλιων δεν υποκυπτει παντα σε καποιο εξωτερικο 'κακο', οπως πολυ ανετα θα μπορουσαν να ειναι ο Noske (γερμανος πολιτικος, υπευθυνος για την καταστολη της Σπαρτακικης εξεγερσης στην Γερμανια τον Ιανουαριο του ’19) και ο Trotskyαυτου του κοσμου. Τα συμβουλια μπορουν ανετα να χασουν απο μονα τους οταν αποτυγχανουν να εφαρμοσουν την προγραμματικη τους παντου.
Το συγχρονο προλεταριατο θα καταφερει να αποφυγει την τυχη της επαναστατημενης Κροστανδης και της Βαρκελωνης μονο με την συνειδητοποιηση της τεραστιας αποστολης που την αναμενει. Οι παραδειγματικες ενεργειες των Ισπανικων συμβουλιων και των πολιτοφυλακων δεν θα μπορουσαν ωστοσο να αντισταθμισουν την αποτυχια του Ισπανικου προλεταριατου να αντιληφθει τα εμποδια που παρεμεναν στον δρομο του. Κατα συνεπεια, η ριζοσπαστικη ιστορια του μελλοντος θα ειναι συνειδητοποιημενη ή δεν θα ειναι τιποτα.
*Δυστυχώς δεν θυμάμαι απο που το βρήκα αυτό το εξαιρετικό κείμενο, αν κάποιος ξέρει και το έχει ξαναδεί ας μου αφήσει ένα μύνημα να βάλουμε την πηγή.
Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2009
Ο ΚΡΟΠΟΤΚΙΝ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ -Μαξ Νεττλώ
(Το κείμενο αυτό γράφτηκε και δημοσιεύτηκε στην αγγλική «Freedom» το Φεβρουάριο του 1921, λίγο μετά το θάνατο του Κροπότκιν τον ίδιο χρόνο, με τον τίτλο «Kropotkin at Work». Το 1998 κυκλοφόρησε σε ξεχωριστή μπροσούρα από το Barricade Books/Infoshop, στη Μελβούρνη, από όπου και έγινε η μετάφραση που ακολουθεί).
Η προσωπικότητα και οι ιδέες του Κροπότκιν ήσαν τόσο πολύ διαδεδομένες ανάμεσα στους συντρόφους και το ευρύ κοινό, τουλάχιστον μέχρι το 1914, που ελάχιστα μόνο μένει να ειπωθούν αυτή την ώρα του θανάτου του, όταν κάποιος δεν έχει διάθεση να συλλέξει το πλήθος των γεγονότων και των εικόνων, να αναλύσει λεπτομερώς ιδέες ή να καταγράψει μικρά γνωρίσματα και ανέκδοτες πτυχές της ζωής του. Ξανά, αυτή η Επανάσταση, που αφέθηκε να χαθεί το 1914 και που από τότε γράφεται με κεφαλαίο το πρώτο γράμμα, με μια αυξανόμενη τάση ωρίμανσης, φαίνεται ακόμα μια τόσο ατακτοποίητη υπόθεση που δύσκολα μπορούμε να υπολογίσουμε τις διαφορετικές απασχολημένες μ’ αυτήν δυνάμεις και τις προβλέψεις για την τελική της κατεύθυνση. Έτσι, με αρκετούς παράγοντες κρυφούς ακόμα, όσον αφορά τη λεπτομερή μας παρατήρηση τουλάχιστον, δεν μπορούμε να κρίνουμε ορθά, αυτή τη στιγμή, την επιρροή του έργου, της ζωής και των ιδεών του Κροπότκιν και να επιμείνουμε σε όλα αυτά που συνέβησαν και με μεγαλύτερη επιμονή σε όλα αυτά που προετοιμάζονται.
Η Εξουσία, την οποία πολέμησε σε όλη του τη ζωή, φαίνεται να είναι νικηφόρα παντού, από τον Ιμπεριαλισμό στον Μπολσεβικισμό και, επιπλέον, για τους σκεπτόμενους ανθρώπους αυτές είναι ψεύτικες νίκες, οι τελευταίες και περισσότερο ειδεχθείς εκδηλώσεις της Εξουσίας, η οποία σκάβει τον ίδιο της τον τάφο, με τη δημιουργία μια απέραντης επιθυμίας για πραγματική ελευθερία και συντροφικότητα και οδηγώντας αναπόφευκτα στη στιγμή που θα θεριστούν οι καρποί των σπόρων που έσπειρε ο Κροπότκιν και αρκετοί άλλοι Αναρχικοί.
Όταν σε μερικές χώρες το παρόν σύστημα αμφισβητήθηκε και κατέρρευσε, ήταν πιθανώς αναπόφευκτο το ότι μερικά μεγάλα πολιτικά κόμματα και οι μάζες οι ίδιες, λαχταρώντας για εξουσία και, στην ουσία, δυσαρεστημένες και πεινασμένες, θα άρπαζαν πρώτα τα σκήπτρα της εξουσίας και θα υιοθετούσαν σκληρά εξουσιαστικά μέτρα. Η σειρά της ελευθερίας έρχεται έπειτα και το ερώτημα είναι ποια έκταση θα πάρουν τα γεγονότα τα οποία θα έχουν εμπνευστεί περισσότερο από την υπόθεση για την ελευθερία από ό,τι εκείνα από το 1917 και έπειτα; Αυτό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα για μας. Βρισκόμαστε στο κέντρο αυτής της διαδικασίας και μια σαφέστερη αποτίμηση του έργου του Κροπότκιν και της διαρκούς του επιρροής πρέπει προς στιγμήν να αναβληθεί.
Είναι απαραίτητο να πούμε ότι, κατά τη διάρκεια της ζωής του και της δραστηριότητάς του, από τη δεκαετία του 1860 μέχρι και το 1914, έκανε οτιδήποτε ήταν δυνατόν να κάνει κάποιος και ελάχιστοι είναι αυτοί οι οποίοι μπορούν να κάνουν μια συνεχή εργασία, εργασία για την επιστήμη και την ανάπτυξη των ιδεών, εργασία για την προπαγάνδα και τη διάδοση των ιδεών, όλα αυτά συνοδευόμενα από σκληρή δουλειά για μια αρκετά μετριόφρονη εξασφάλιση των προς το ζην. Θα μιλήσω για τον Κροπότκιν με βάση όλο το σεβασμό που τρέφω προς αυτόν, ως ένα σκληρά εργαζόμενο άνθρωπο, με μια σπάνια και τεράστια δραστηριότητα.
Θα μπορούσε να απολαμβάνει τη ζωή ευκολότερα, αλλά οι περιστάσεις τον έδεσαν στην εργασία του για πενήντα-εξήντα χρόνια και, από τη στιγμή που ήταν απασχολημένος, εργάστηκε με σπουδαία θέληση. Πιστεύω ότι οι ιδέες του διαπλάστηκαν από μια σιωπηλή διαδικασία συλλογής υλικού και παρατηρήσεων με την επιστημονική μέθοδο και βασίζοντας τα συμπεράσματά του πάνω σε αυτές. Από τη στιγμή που αυτά τα συμπεράσματα πήραν μορφή στη δεκαετία του 1860 ή και τριάντα χρόνια αργότερα, του προσέδωσαν ένα απίστευτο επίπεδο και φαίνονταν αναλλοίωτα σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Από εδώ και πέρα αποδείχτηκε ακούραστος στο να επιζητεί την επιβεβαίωση αυτών των ιδεών, αλλά ποτέ δεν θα έκανε κάποια παρέκκλιση ή θα έβρισκε ώρα για να τις επανεξετάσει ή να αναθεωρήσει τις βάσεις τους. Τουλάχιστον σε μένα, αυτή η άκαμπτη εμμονή σε όλα όσα παρατήρησε στις αρχές της δεκαετίας του 1860 και τα οποία η μνήμη του κράτησε θαυμάσια, μου φαίνεται κατά κάποιο τρόπο παράξενη και οδηγεί σε μια απομόνωση από την πάντα εξελισσόμενη πρόοδο της επιστήμης. Θα ευχόμουν να δούμε αυτές τις ιδέες να ρίχνονται μέσα στο χωνευτήρι της γενικής επιστημονικής συζήτησης σε ένα μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι ήσαν πριν, τροποποιημένες από την κριτική, επαυξανόμενες από την έρευνα αρκετών άλλων και τότε ίσως έρθουν σε μας περισσότερο διευρυμένες και λιγότερο σε προσωπική μορφή. Αλλά αναγνωρίζω ότι αρκετοί είναι οι λόγοι που δεν το έχουν επιτρέψει αυτό και έχουν ακινητοποιήσει τον Κροπότκιν, αν θα μπορούσα να πω, στην οριογραμμή ανάμεσα στην επιστήμη και στην προφητεία. Οι επιστήμονες είναι άφθονοι και προφήτες επίσης, αλλά οι άνθρωποι που έχουν καλλιεργηθεί από την αληθινή επιστήμη και τη μετασχηματίζουν από μόνοι τους επεκτείνοντας την σαν προφήτες είναι πολύ σπάνιοι και η θέση του Κροπότκιν ήταν, με κάποιο σεβασμό μιλώντας, μοναδική. Η λαμπρή πρόοδος των φυσικών επιστημών, μετά τη σπουδαία δουλειά του Δαρβίνου, που δημοσιεύτηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1850, καθώς και οι τεράστιες μη αναπτυγμένες πηγές της Ρωσίας και της Σιβηρίας, τις οποίες ανακάλυψε ο Κροπότκιν με τα ταξίδια του εκεί, παρακίνησε το ενδιαφέρον του για τη φυσική επιστήμη, γινόμενος ένας δραστήριος εργάτης αυτού του τεράστιου ζητήματος, το οποίο ακόμα και στη μοναρχική Ρωσία κανείς δεν το είχε ανακινήσει σχεδόν. Αλλά εδώ η φυσική του ανιδιοτέλεια διαταράχτηκε και όταν είδε την τσαλαπατημένη κατάσταση του λαού, για τον οποίο τα φυσικά πλούτη και ο ορυκτός πλούτος της Ρωσίας καθώς και όλες οι έρευνες του Δαρβίνου, του Χάξλεϊ και του Σπένσερ δεν σήμαιναν απολύτως τίποτα, αυτός παράτησε την ακαδημαϊκή του καριέρα και τάχθηκε ολόψυχα με αυτούς που ήδη προετοιμάζονταν για την Ρώσικη Επανάσταση. Γι’ αυτό, μετά τα ταξίδια και τις σπουδές του στη δεκαετία του 1860, αλλά και την αρκετή χειρωνακτική δουλειά στο χώρο αυτό, τις μεταφράσεις και ανάλογες δουλειές για τα προς το ζην, επέδειξε την ίδια θέληση για δουλειά για επαναστατικούς σκοπούς, με τα ταξίδια για την οργάνωμυστικής προπαγάνδας, συνελεύσεις, ομιλίες και τυπογραφική δουλειά καθώς και τις δικές του μυστικές διαλέξεις, μια δραστηριότητα με το προσωπείο ενός εργαζόμενου ανθρώπου. Το ενδιαφέρον του ήταν πάντα επιμελέστατο, πήγαινε κατευθείαν στη βάση των πραγμάτων και έκανε την πραγματική δουλειά, μικρή ή μεγάλη, όπως απαιτείτο, από μια επαναστατική ομιλία μέχρι το σχεδιασμό ενός πλάνου για την αναδιοργάνωση του κινήματος σε όλη τη Ρωσία.
Πρώτα ταξίδεψε στο εξωτερικό στο διάστημα 1871-72 και, χωρίς άλλο, απέκτησε επαφές με τα μικρά Αναρχικά τμήματα της Διεθνούς στην Ελβετική Ιούρα, τα οποία τον γοήτευσαν και τα οποία πάντα τα θυμόταν και τα αγαπούσε. Μετά από μια περίοδο έντονης δραστηριότητας στη Ρωσία, τη σύλληψή του, τη φυλάκιση και την απόδρασή του, καθώς και μια παρατεταμένη περίοδο στο Λονδίνο, ενός άγονου τότε μέρους για επαναστάτες, επέστρεψε στην Ελβετική Ιούρα και από τα τέλη του 1876 και έπειτα, για μερικά χρόνια, έγινε η ψυχή της Αναρχικής Διεθνούς. Το κίνημα εκείνη την εποχή είχε παρακμάσει όσον αφορά την εξωτερική του απεύθυνση και η μορφή της διεθνούς ομοσπονδίας, όντας χωρίς αξιώσεις και ελαστικότητα, θεωρήθηκε εντελώς περιττή από τους ντόπιους προπαγανδιστές, μέχρι την αναδιοργάνωση του Σαιντ Ιμιέ, το 1872. Ακόμα, μερικοί από τους πρώτους προπαγανδιστές, εκείνοι που συμμετείχαν στο φανερό κύκλο του Μπακούνιν, τον επονομαζόμενο «Συμμαχία», συνέχισαν να συνέρχονται, να γράφουν ο ένας στον άλλον ή να συναντιούνται και έτσι ο Κροπότκιν έγινε σε λίγο ένας από αυτούς, ο πιο φλογερός και ο πιο δραστήριος της εποχής, ενθαρρύνοντας πάντα αυτούς των οποίων η προπαγάνδα στην περίοδο αυτή της γενικής αντίδρασης τους είχε κατά κάποιο τρόπο κουράσει. Συνέβη να γνωρίζω, από τις επαφές μου με τον Τζέϊμς Γκιγιώμ, τον αριθμό των διεθνών επιστολών που απευθύνονταν στον Κροπότκιν, που αποδεικνύουν και τις σχέσεις του, τις προσπάθειές του, αλλά και την κατάσταση του κινήματος, όπως αυτό ήταν στα ενδότερα των χωρών εκείνων όπου η Αναρχική Διεθνής ή τμήματά της υπήρχαν ακόμα, εκτός της Ιταλίας, όπου το κίνημα ήταν πάντα τόσο δυνατό και σε καλή κατάσταση και όπου η βοήθειά του χρειαζόταν ελάχιστα.
Αυτές οι επιστολές, για παράδειγμα, εικονογραφούν το Ισπανικό κίνημα αυτής της περιόδου – όταν η Διεθνής έπρεπε να οργανωθεί υπόγεια για χρόνια – και οι περιστάσεις αυτές οδήγησαν ακόμα σε ένα ταξίδι του Κροπότκιν στην Ισπανία, για να διευθετήσει μερικές υποθέσεις της Διεθνούς εκεί, ένα ταξίδι στο οποίο εντυπωσιάστηκε σε μεγάλο βαθμό από τον επαναστατικό ζήλο των Ισπανών εργατών. Μπόρεσε, επίσης, να συντάξει, για κάποιους Γερμανούς Αναρχικούς εργάτες στην Ελβετία, το πρώτο Γερμανικό Αναρχικό πρόγραμμα που κυκλοφόρησε ποτέ και μαζί με τον P. Brousse, από το Μονπελιέ, να δώσει μεγάλη βοήθεια στην πρώτη Γερμανική Αναρχική εφημερίδα, που τότε κυκλοφόρησε στη Βέρνη, την «Arbeiter Zeitung», την οποία, μαζί με ένα σημαντικό αριθμό άλλων Αναρχικών εκδόσεων της εποχής, είχε την άριστη ιδέα να τη στείλει στο Βρετανικό Μουσείο, στο οποίο η φάση αυτή του κινήματος μπορεί να μελετηθεί με εξαιρετική άνεση. Σε μιαν άλλη στιγμή, ξανά, όταν απουσίαζε ο Τζέϊμς Γκιγιώμ, εξέδωσε το «Δελτίο» του Ιούρα (στα Γαλλικά). Εκεί έγραψε για το Ρωσοτουρκικό Πόλεμο και πήρε θέση υπέρ του Σλαβικού εθνικισμού, που πάντα τον ενέπνεε όταν ξεχείλισε σαν έκρηξη ξανά κατά τη διάρκεια του Ρωσο-ιαπωνικού Πολέμου καθώς και κατά τη διάρκεια των πολέμων των Βαλκάνιων Συμμάχων το 1914, μην εκπλήσσοντας, βέβαια, κανέναν από αυτούς οι οποίοι γνώριζαν τον αναλλοίωτο χαρακτήρα του, τις εντυπώσεις και τα συμπεράσματά του. Η διεθνής του δραστηριότητα τον οδήγησε στο Βέλγιο, στα Συνέδρια που έγιναν στο Verviers και στο Gent, απ’ όπου έπρεπε να πάει στο Παρίσι, όπου μπήκαν οι πρώτες βάσεις του σημερινού Αναρχισμού. Επέστρεψε στην Ελβετία, όπου εξέδωσε το «Revolte» («Εξεγερμένος»), στις αρχές του 1879 και αυτή η εφημερίδα - στην οποία ο Κροπότκιν από την αρχή έδωσε την πλήρη του προσοχή και μια τεράστια φροντίδα - έγινε γρήγορα το διεθνές όργανο του ανερχόμενου Αναρχισμού, ενώ στη Γαλλία ξέσπασαν σφριγηλά κινήματα, κυρίως στο Παρίσι και στην περιοχή Rhone, στη Λυών και αλλού. Αυτά ήταν τα χρόνια της μεγάλης δραστηριότητας του Κροπότκιν – όταν, εκτός από τη «Rovolte», έγραψε και μια σειρά άρθρων, τα οποία αργότερα ο Ελυζέ Ρεκλύ τα συγκέντρωσε σε έναν τόμο, με τον τίτλο «Λόγια ενός Επαναστάτη» - επέκτεινε την προσωπική του δράση και τις σχέσεις του στη νοτιοδυτική Γαλλία, στην περιοχή της Λυών και, την ίδια στιγμή, βρήκε μια ευχάριστη επιστημονική εργασία, με τη βοήθεια του Ελυζέ Ρεκλύ, στο Clarens, στη λίμνη της Γενεύης, με τους τεράστιους ετήσιους τόμους της γεωγραφίας του, εκτός, βέβαια, από το να απολαμβάνει την κλειστή συντροφικότητα αυτού του ανθρώπου που διέθετε μια μεγάλη κουλτούρα και τις πιο ωραίες Αναρχικές ιδέες.
Θα έρθει μια στιγμή που μερικοί ενθουσιώδεις σκεπτόμενοι και ψυχολόγοι θα συγκρίνουν τον Αναρχισμό του Κροπότκιν και αυτόν του Ρεκλύ, με τον οποίο συνεργάστηκε στενά, που ήσαν πολύ κοντινοί φίλοι και, ακόμα, με τον οποίο φαίνεται - σε μένα τουλάχιστον - ότι έχει μεγάλες διαφορές, αλλά και αξιοσημείωτες συγγένειες. Για μένα ο Αναρχισμός του Κροπότκιν φαίνεται στερεότερος, λιγότερο ανεκτικός, περισσότερο ρυθμισμένος για να είναι πρακτικός, ενώ αυτός του Ρεκλύ φαίνεται να είναι πλατύτερος, θαυμάσια ανεκτικός, ασυμβίβαστος επίσης, βασισμένος σε μια πιο ανθρωπιστική βάση. Υπάρχει περισσότερος χώρος και για τους δύο και εάν ο Αναρχισμός του Κροπότκιν, όντας περισσότερο της εποχής του, ίσως εξαφανιστεί με αυτόν, αυτός του Ρεκλύ μου φαίνεται ότι θα έχει μεγαλύτερη διάρκεια, αν και ο καιρός να αναγνωριστεί αυτό δεν έχει ακόμα έρθει, αλλά είναι βέβαιο ότι θα γίνει. Το 1881 ο Κροπότκιν συμμετείχε στο Διεθνές Επαναστατικό Συνέδριο στο Λονδίνο, το οποίο αποτέλεσε πρόφαση για τις Ελβετικές αρχές να καταστήσουν την παραμονή του στη Γενεύη και στο Clarens αδύνατη, ενώ μόλις λίγο καιρό αργότερα η δραστήρια ανάπτυξη του κινήματος στην περιοχή της Λυών χρησιμοποιήθηκε από τις Γαλλικές αρχές για να φυλακίσουν και δικάσουν τους πρωταρχικούς προπαγανδιστές - τον Κροπότκιν επίσης - στη Λυών (το 1883), κάτι που οδήγησε στη φυλάκισή του στο Clairvaux, μέχρι τις αρχές του 1886, όταν μια αμνηστία απελευθέρωσε αυτόν, τη Λουίζ Μισέλ και άλλους. Μετά από μια σύντομη περίοδο στο Παρίσι, όπου δεν του επέτρεψαν να μείνει, πήγε στην Αγγλία και εγκαταστάθηκε στο Harrow, στο Λονδίνο. Πέρασε κάποιες εκτεταμένες και μάλλον πληκτικές περιόδους στο Λονδίνο από το 1876, όταν το Σοσιαλιστικό κίνημα ήταν αρκετά ολιγάριθμο ή βρισκόταν στις αρχές του, όπως το 1881. Τα χρόνια 1884 και 1885 το αντικοινοβουλευτικό τμήμα της Σοσιαλιστικής Δημοκρατικής Ομοσπονδίας (στην οποία συνυπήρχαν ονομαστοί Αναρχικοί, όπως ο Joseph Lane και ο Sam Mainwaring, εξουσιαστές επαναστάτες, όπως οι Andreas Shue, William Morris και οι φίλοι του και, περιέργως αρκετοί, μάλλον από προσωπικούς λόγους, συγκεκριμένοι Μαρξιστές, όπως οι Avelings, Bax και άλλοι), αποσχίστηκε και ίδρυσε τη Socialist League (Σοσιαλιστική Λίγκα) το 1884. Δυστυχώς, τα γεγονότα αυτά ήσαν τότε άγνωστα στον Κροπότκιν και όταν πήγε στο Λονδίνο το 1886 πρέπει να τα έμαθε όλα αυτά από τον πρώτο του φίλο εκεί, τον H.M.Hyndman και από μερικούς Άγγλους Αναρχικούς που δεν ήσαν μέλη της Σοσιαλιστικής Λίγκας και οι οποίοι, επίσης, προέρχονταν από τουςΣοσιαλδημοκράτες. Το γεγονός αυτό μαζί με τη «φαινομενική» επιρροή των Μαρξιστών, της κόρης του Μαρξ, στη Σοσιαλιστική Λίγκα - και ως ένας αυτόπτης μάρτυρας αυτών των γεγονότων από το τέλος του 1885, νομίζω ότι μπορώ να τονίσω με σιγουριά αυτό το «φαινομενική» - ίσως εμπόδισαν την ανάπτυξη των Αναρχικών του Ιούρα στην Αγγλία, αλλά και γιατί σοβούσε η διαμάχη του Μαρξ με τον Μπακούνιν. Είναι θλιβερό το ότι ο Κροπότκιν φαίνεται να μην έχει άμεση άποψη της πραγματικής κατάστασης και αποφάσισε, από το να μην έχει τίποτα να κάνει με τη Σοσιαλιστική Λίγκα, να σχηματίσει μια ανεξάρτητη ομάδα, η οποία άρχισε τη δράση της μέσω της χρησιμοποίησης της εφημερίδας «Αναρχικός» του σημαντικού αναρχοατομικιστή, H. Seymour, ως οργάνου της, ένα σχήμα συνεργασίας που κατέρρευσε μέσα σε λίγους μήνες. Μετά από αυτό δεν υπήρχε καμία εφημερίδα μέχρι τον Οκτώβρη του 1886, που άρχισε να εκδίδεται η «Freedom» («Ελευθερία»). Η Σοσιαλιστική Λίγκα εκείνη την εποχή συγκέντρωνε τον ανθό του Αγγλικού Επαναστατικού Σοσιαλισμού, κυρίως τους λαϊκούς επαναστάτες που είχαν αρκετά Αναρχικές τάσεις, οι οποίοι αναζωογόνησαν το Αγγλικό κίνημα γύρω στο 1880 - ένας από αυτούς, μάλιστα, ο Joseph Lane, έγραψε το πρώτο Αγγλικό Αναρχικό φυλλάδιο, με τον τίτλο «An Anti-state Communist Manifesto» («Ένα Αντι-κρατικό Κομμουνιστικό Μανιφέστο»), που δημοσιεύτηκε το 1887 – και μερικούς πολύ καλούς ανθρώπους που φαίνονταν ότι ελκύονταν από το Σοσιαλισμό του William Morris, αυτής της περιόδου. Εάν ο Κροπότκιν ενωνόταν με αυτούς αυτή την περίοδο θα τύχαινε μιας πολύ φιλικής υποδοχής και θα είχε πολύ μεγάλες ευκαιρίες για Αναρχική προπαγάνδα. Αρκετοί σύντροφοι που τότε ήσαν στις καλύτερες στιγμές τους, θα μπορούσαν να είχαν έρθει με το μέρος του. Αντίθετα, απέκτησαν την εντύπωση ότι ο Κροπότκιν και, ακόμα, περισσότερο, οι νέοι προσηλυτιστές του Αναρχισμού, οι προερχόμενοι από την SDF, λίγο ενδιαφέρονταν γι’ αυτούς και έτσι ακολούθησαν το δικό τους δρόμο. Μερικοί βρήκαν μόνοι τους το δρόμο προς τον Αναρχισμό, μερικοί, πάντως, χάθηκαν στην αμφιβολία και την αβεβαιότητα. Πάντα αισθανόμουν ότι μια θαυμάσια ευκαιρία χάθηκε εκεί. Πάντως, πρέπει να είμαστε ικανοποιημένοι με αυτό που ο Κροπότκιν διάλεξε να κάνει και ποτέ του δεν τσιγκουνεύτηκε τη βοήθειά του στη μικρή ομάδα – την οποία ονόμαζε Freedom Group - και την εφημερίδα της. Τα άρθρα του για αρκετά χρόνια δεν υπογράφονταν και κανείς, παρά μόνο εκείνοι οι οποίοι έκαναν την άμεση επεξεργασία τους, όπως η C.M. Wilson και ο αργότερα σύντροφός μας A. Marsh ή οι στοιχειοθέτες της εφημερίδας, γνώριζαν την τεράστια φροντίδα που ο Κροπότκιν έδωσε σ’ αυτήν. Έχοντας δει μερικές από τις επιστολές του μόνο μιας μικρής περιόδου, προς τον A. Marsh, μπορώ να το βεβαιώσω. Μια παρόμοια βοήθεια έδωσε για χρόνια στη «Revolte» του Παρισιού - η οποία διαδέχτηκε την ομώνυμη εφημερίδα της Γενεύης - και ο Jean Grave είναι ακόμα στη ζωή και μπορεί να το βεβαιώσει. Οι πρώτες εκδόσεις της «Freedom» περιέχουν, όπως πολύ καλά θυμάται ο Jean Grave, ένα ολόκληρο βιβλίο από αυτόν, ολοκληρωμένο ή σχεδόν ολοκληρωμένο, μια σειρά άρθρων (ανυπόγραφων), τα οποία ακολουθούν ένα ήδη δοσμένο σχέδιο, όπως εκείνα που προηγούνται και αποτέλεσαν το «The Words of a Rebel» («Λόγια ενός Επαναστάτη») και αυτά που ακολουθούν, το «The Conquest of Bread» «(Η Κατάκτηση του Ψωμιού»). Η εργασία αυτή συντελέστηκε ανάμεσα στα δύο προαναφερόμενα βιβλία και είναι προσαρμοσμένη στις ανάγκες των Αγγλικών κοινωνικών και πολιτικών θεσμών. Έτσι ακόμα δεν έχει ανακαλυφτεί ίσως ένας αρκετά δημοφιλής πρόλογος στον Αναρχισμό από τον παλιό φάκελο της εφημερίδας αυτής. Ευτυχώς, ο κατοπινός εκδότης του «Nineteenth Century», Knowles, του έδωσε την ευκαιρία να γράψει άρθρα για τη Ρωσία, για τον Αναρχισμό («The Scientific Basis of Anarchy» («Η Επιστημονική Βάση της Αναρχίας»), Φλεβάρης 1887, «The Coming Anarchy» («Η Επερχόμενη Αναρχία»), Αύγουστος 1887 και περισσότερο χώρο για να εργαστεί λεπτομερέστερα πάνω στην οικονομική βάση των ιδεών του, από όπου και τα «The Breakdown of our Industrial Village» («Η Κατάρρευση του Βιομηχανικού μας Χωριού») Απρίλης 1988, «The Coming Reign of Plenty» («Το Επερχόμενο Βασίλειο της Αφθονίας»), «The Industrial Village of the Future» («Το Βιομηχανικό Χωριό και το Μέλλον»), «Brain and Manual Work» («Διανοητική και Χειρωνακτική Εργασία») και «The Small Industries of Britain» («Οι Μικρές Βιομηχανίες της Βρετανίας») Αύγουστος 1900, άρθρα που συμπεριελήφθησαν στο βιβλίο «Fields, Factories and Workshops» («Αγροί, Εργοστάσια και Εργαστήρια»), που κυκλοφόρησε το 1901. Ακόμα δημοσίευσε τη σειρά «Mutual Aid» («Αλληλοβοήθεια»), από το Σεπτέμβρη του 1890 ως τον Ιούλη του 1896, που ακολουθήθηκε από τα άρθρα όπως «The Theory of Evolution and Mutual Aid» («Η Θεωρία της Εξέλιξης και η Αλληλοβοήθεια») Γενάρης 1910, «The Direct Action of Environment on Plants» («Η Άμεση Δράση του Περιβάλλοντος στα Φυτά») Ιούλης 1910, «The Response of Animals to their Environment» («Η Ανταπόκριση των Ζώων στο Περιβάλλον τους») και «Inheritance of Acquired Characters» («Κληρονομιά των Επίκτητων Χαρακτήρων») Μάρτης 1912. Στο μεταξύ, είχε αρχίσει τη συγγραφή μιας ηθικής σειράς, το «The Ethical Needs of the Present Day» («Οι Ηθικές Ανάγκες του Παρόντος») Αύγουστος 1904, το «Morality of Nature» («Ηθική της Φύσης») Μάρτης 1905, το οποίο, νομίζω, δεν συνεχίστηκε εξαιτίας της Ρώσικης επαναστατικής αλλαγής του 1905, που απορρόφησε τον καιρό και τις προσπάθειές του. Οι μελέτες του πάνω στη Ηθική συνεχίστηκαν, αλλά η αυξανόμενη πίεση όσον αφορά το χρόνο του και η προβληματική του υγεία διέκοψαν τις συνεχείς τους εκδόσεις και τελευταία του ανατέθηκε να εργαστεί πάνω στην Ηθική του Ντμιτρίεβο.
Τα άρθρα που γράφτηκαν για το «Nineteenth Century» - παραλείπω διάφορα άλλα για τη Φιλανδία, τις Γαλλικές φυλακές ή τη Γαλλική Επανάσταση κλπ. - αποτέλεσαν τότε τη σπουδαιότερη εργασία από οτιδήποτε κι αν έγραψε, ειδικά τη σειρά άρθρων με τον τίτλο «Recent Science» («Πρόσφατη Επιστήμη»), περίπου 17 μεγάλα άρθρα στο διάστημα 1892-1901, όπου ασχολείται με την επιστημονική πρόοδο σε όλα τα επίπεδα, κάτι που απαίτησε την επιμελέστερη προετοιμασία. Εκτός από αυτά έκανε και διαλέξεις σε ταξίδια στην επαρχία και στη Σκωτία, κυρίως έχοντας να κάνει με ζητήματα που αφορούσαν τη Ρωσία και, για πάνω από είκοσι χρόνια, μιλούσε για την Παρισινή Κομμούνα και τους Μάρτυρες του Σικάγου, ενώ τα ύστερα χρόνια του πάντα έγραφε και έστελνε γράμματα.
Η Ομάδα της «Freedom» κατάλαβε την ενδεχόμενη απομόνωσή της και το 1881 άρχισαν να οργανώνονται διαλέξεις, από τις οποίες θυμάμαι μερικές στις οποίες μίλησε ο Κροπότκιν, στα γραφεία της Σοσιαλιστικής Λίγκας, στην οδό Farringdon του Λονδίνου. Αλλά ακόμα και τότε δεν έγινε καμιά περαιτέρω συνεργασία και αυτό δεν συνέβη μέχρι που το Commonweal Group (Ομάδα «Κοινή Ευημερία») διαλύθηκε εξαιτίας διωγμών το 1894 και η «Freedom», επίσης, θεληματικά διέκοψε την κυκλοφορία της για μερικούς μήνες το 1894-95, μέχρι που οι εναπομείναντες της Commonweal και η «Freedom» συγχωνεύτηκαν και ξανάρχισε η κυκλοφορία της δεύτερης το Μάη του 1895 και από τότε κυκλοφορεί χωρίς διακοπή μέχρι σήμερα. Κατά κάποιο τρόπο, κανένα από τα γεγονότα αυτά, τη συνταρακτική αυτή περίοδο των αρχών της δεκαετίας του 1890, δεν έφερε τον Κροπότκιν σε στενή επαφή με το Αγγλικό κίνημα όπως συνέβη πριν - όπως άκουσα από περιγραφές - ανάμεσα σε αυτόν και στο κίνημα στις πολίχνες του Ιούρα και στη Γενεύη. Η φιλολογική εργασία για τα προς το ζειν (βοηθητική γεωγραφική εργασία κλπ) και η υγεία του, που επιδεινώθηκε από τη ζωή στη φυλακή, επίσης τα πολλά καλέσματα από διάφορους για τη φιλολογική του βοήθεια, η αλληλογραφία κλπ., απαιτούσαν τη συνταξιοδότησή του, αλλά αυτός περνούσε περιόδους εντατικής εργασίας σε βιβλιοθήκες και το πρόβλημα ήταν ότι πάντα κατοικούσε σε μια αξιοσημείωτη απόσταση από το κέντρο, στο Harrow, στο Acton, στο Bromley (Kent), στο Muswell Hill και, τελικά, όταν το απαίτησε η υγεία του, στο Brighton και μόνο πέρασε μια παράξενη βδομάδα ή λίγο περισσότερο στο Λονδίνο, κάνοντας πάντα έρευνα στις βιβλιοθήκες. Καθώς διέθεσε όλο του το χρόνο στη μελέτη, στην αλληλογραφία και στους επισκέπτες, δεν μπορούσε πιθανώς να κάνει τίποτα περισσότερο και εάν η επαφή του με το κίνημα του Λονδίνου ήταν συχνότερη, άλλα μέρη της εργασίας του, η οποία απευθύνθηκε σε ένα μεγάλο κοινό, θα πρέπει να είχε περικοπεί. Είχε τόσα πολλά πράγματα στο κεφάλι του, τα οποία οδηγούσαν σε μελέτη, η οποία, όπως όλες οι σοβαρές μελέτες, ποτέ δεν είχαν ένα τέλος. Έτσι ξοδεύτηκε όλη του η ζωή, σαν να ήταν ο ίδιος ενάντια στον αγώνα για ζωή, που σπάνια ήταν τόσο χαρούμενος, όταν, επιτέλους, ανακάλυψε μια ευκαιρία να το κάνει για λίγο. Σε όλα αυτά προστέθηκε και η ευθύνη για μια έρευνας περί Ηθικής, για την οποία υπήρξε αρκετή βιβλιογραφία - ανταγωνιστική στις ιδέες του – που έπρεπε να εξεταστεί προκαταρκτικά. Τότε το αμερικάνικο ταξίδι του, που έγινε κατόπιν μιας πρόσκλησης από το «Atlantic Monthly» για να γράψει τις «Αναμνήσεις» του, μια στροφή πίσω στο πρώτο μέρος της ζωής του απ΄ όπου αναβίωσε όλες τις πρώτες αναμνήσεις του στη Ρωσία και, δια μέσου του οποίου οδηγήθηκε σε αρκετές άλλες αναμνήσεις, για τις οποίες δεν μίλησε στο βιβλίο του «Memoirs».
Γνωρίζοντας το ιστορικό και βιβλιογραφικό μου ενδιαφέρον - το οποίο πάντα υποστήριξε αρκετά φιλικά - μου έδωσε εκείνα τα χρόνια αρκετές προσθήκες στις «Memoirs» του, τις οποίες και φρόντισα να καταγράψω. Αυτή η ανάμνηση της νεότητάς του οδήγησε, επίσης, σε εκείνες τις αμερικάνικες διαλέξεις πάνω στη Ρώσικη λογοτεχνία, το αντικείμενο ενός άλλου βιβλίου του, που εκδόθηκε το 1905. Στο μεταξύ, η Ρωσική Επανάσταση του 1905 προετοιμαζόταν και αυτό τον οδήγησε σε μια ανασκόπηση των μελετών του πάνω στη Γαλλική Επανάσταση του 1789-1794, ένα αντικείμενο το οποίο είχε στο μυαλό του όταν πρωτοπήγε στο Παρίσι, το 1877, αφιερώνοντας τότε κάθε ώρα που μπορούσε στην ιστορική έρευνα. Η μελέτη ενός Ρώσου ιστορικού καθώς και του βιβλίου του F. Rocquans, για τους προδρόμους της Γαλλικής Επανάστασης, τον οδήγησαν σε διάφορα συμπεράσματα των οποίων το «Spirit of Revolt» («Το Πνεύμα της Εξέγερσης»), το 1882, (στο «Revoke») αποτελεί το πρώτο αποτέλεσμα. Το σχετικό άρθρο του 1889 στο «Nineteenth Century», ένα άλλο άρθρο καθώς και μερικά άλλα άρθρα στο περιοδικό «Temps Nouveaux» («Νέοι Καιροί») αποτελούν μια μεταγενέστερη επαύξηση, μέχρι την κατάπτωση των εκδοτών εξαιτίας των συνεχών προσθέσεων και διορθώσεων, που οδήγησαν στην έκδοση του μεγάλου Γαλλικού βιβλίου του των 749 σελίδων (το 1909). Αυτή η τόσο λεπτομερειακή επανεξέταση της Γαλλικής Επανάστασης, η σύγχρονη Ρώσικη Επανάσταση του 1905 και τα επακόλουθά της στα χρόνια που ακολούθησαν - τα περισσότερο σκληρότερα χαρακτηριστικά του Κροπότκιν αυτών των χρόνων που αποκαλύπτονται στο «The Terror in Russia» («Ο Τρόμος στη Ρωσία») Ιούλης 1909 - οι ανανεωμένες επαφές με τη Ρωσία από τις πρώτες του αναμνήσεις που ήδη εξιστορήθηκαν, οι επαφές με ένα μεγάλο αριθμό Ρώσων επισκεπτών από το 1905 και μετά, η συνεργασία του με μια ρώσικη αναρχική ομάδα (που κυκλοφορούσε ένα μικρό έντυπο στο Λονδίνο, στη Ρώσικη γλώσσα, το 1906-1907), οι συναντήσεις του με διάφορους Ρώσους πολιτικούς, δημοσιογράφους, καλλιτέχνες διαφόρων και ποικίλων απόψεων, μορφοποίησαν αρκετά την άποψη του Κροπότκιν για τη Ρωσία στα χρόνια πριν από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο Ιαπωνικός Πόλεμος αναζωπύρωσε τα πολιτικά του αισθήματα, τα ταξίδια του στη Γαλλία (Βρετάνη και Παρίσι), στη νότια Ελβετία (Λοκάρνο) και στην Ιταλική Ριβιέρα (Ραπάλλο) - παρά την άσχημη κατάσταση της υγείας του - τον έφεραν σε επαφή με διάφορες ομάδες και άτομα και αναζωογόνησε το ενδιαφέρον του για το πολιτικό κουτσομπολιό που του άρεσε, το οποίο όλοι οι προσωπικοί φίλοι όπως ο H.M. Hyndman, ασφαλώς γνώριζαν και το οποίο κατέπληξε όλους εκείνους που πίστευαν, όταν τον πρωτοσυνάντησαν, ότι θα έρχονταν πρόσωπο με πρόσωπο με έναν αντιμιλιταριστή, αντιπατριώτη διεθνιστή κ.λπ. Το αντίθετο, όμως, σχεδόν συνέβη. Η υπεράσπιση της Γαλλίας και της Ρωσίας ήταν όλο και περισσότερο θέματα υψίστης σπουδαιότητας για εκείνον και όταν ο Ελυζέ Ρεκλύ και ο Τολστόι πέθαναν και απέμεινε ο μόνος από τους παγκόσμια γνωστούς ελευθεριακούς ανθρωπιστές, δεν ύψωσε τη φωνή του στα χρόνια των γενικών πολεμικών προετοιμασιών και των πολέμων, από το 1911 ακόμα, στην Τρίπολη και στα Βαλκάνια. Ο Μαλατέστα μίλησε για τη «ληστεία της Τρίπολης» του 1911, αλλά ο Κροπόκιν έμεινε σιωπηλός όταν ξέσπασε ο Βαλκανικός Πόλεμος του 1912 και με έκανε να πάω από τη μια άκρη του δωματίου μου στην άλλη σαν να δέχτηκα ένα χτύπημα της ρητορικής του δυναμικής, όταν είδε ότι δεν πανηγύριζα για τις νίκες των Βαλκάνιων συμμάχων. Αλλά αρκετά γι’ αυτό το ζήτημα, το οποίο, από το 1914, είναι ένα στοιχείο γενικής παραδοχής. Για μένα είναι απλώς και μόνο η εκδήλωση μιας αίσθησης, η οποία δεν τον είχε αφήσει ούτε για μια στιγμή από τη νεότητά του, τα παιδικά του χρόνια ή όταν ήταν νήπιο και η οποία ποτέ δεν αποκρύφτηκε όταν παρουσιάστηκαν οι ευκαιρίες, όπως το 1876, το 1904, το 1912 και από το 1914 και μετά. Για να συμπληρώσουμε τον ατελείωτο κατάλογο των πρωταρχικών του αντικειμένων μελέτης, ο Κροπότκιν ασχολήθηκε ακόμα και με την εντατική γεωργία, την αποκέντρωση και την τοπική αυτό-ανεξαρτησία, όπως την έλεγε. Από τα πειράματα στο Jersey και τις προσπάθειες του κ. Rowntree για εσωτερικό αποικισμό τα ενδιαφέροντά του επεκτάθηκαν στον Καναδά, όπου ταξίδεψε με το British Association, στη Γαλλική κηπουρική και πάει λέγοντας. Όταν έγραψε μια αναθεωρημένη Γαλλική έκδοση (το 1913) του «Modern Science and Anarchism» («Σύγχρονη Επιστήμη και Αναρχισμός») και επίσης το άρθρο πάνω στον Αναρχισμό στην Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάννικα (σε ένθετο), οδηγήθηκε να εξετάσει τους πρώιμους Αναρχικούς συγγραφείς και επηρεάστηκε πολύ από αρκετές προχωρημένες ιδέες που βρήκε εκεί σε ανύποπτο χρόνο. Ακόμα και ο Φουριέ τον ενδιέφερε αρκετά. Λυπήθηκε μόνο που, σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, ο χρόνος του ήταν τόσο περιορισμένος, με τη βελτίωση μεταφράσεων, την αλληλογραφία και τους επισκέπτες. Η ικανότητά του για εργασία ήταν σοβαρά κλονισμένη και όταν υπερέβη τους ιατρικούς περιορισμούς παροπλίστηκε για βδομάδες και του απαγορεύτηκε κάθε εργασία. Κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων χρόνων πριν το 1914 αισθανόταν πάρα πολύ την ανάγκη να εργάζεται πάντα για βιοποριστικούς λόγους, αν και θα μπορούσε να απολαύσει κάποια πραγματική ξεκούραση, που γι’ αυτόν σήμαινε διάβασμα και συλλογή βιβλίων (επειδή ήταν επίσης και λάτρης του βιβλίου και απολάμβανε το να συλλέγει σπάνιες επαναστατικές εκδόσεις), κάποιες καλλιτεχνικές απολαύσεις, καθώς και ακρόαση των ενδιαφερόντων νέων, με μερικές γρήγορες κρυφές ματιές πίσω από τις κουρτίνες της πολιτικής, ανάμεσα στα άλλα. Αλλά μια τέτοια διασκέδαση δεν μπορούσε ποτέ να την απολαύσει, με καταστρεμμένη την ικανότητά του για εργασία και πολύ επισφαλή υγεία που ποτέ δεν του έδωσαν μια πραγματική ανάπαυλα. Επίσης, κάποια στιγμή ήταν κεφάτος και εύθυμος και αγαπούσε τα αστεία και τα γέλια, αλλά την επόμενη στιγμή ήταν τρομερά σκληρός και σοβαρός και, πάνω απ’ όλα, αμετακίνητος στην εμμονή του στα διαφορετικά νήματα των ιδεών τις οποίες είχε διατυπώσει. Αλλά γιατί επιμένουμε στις αδυναμίες αυτές, οι οποίες, στο κάτω-κάτω, χωρίς αμφιβολία, είχαν τα πλεονεκτήματά τους επίσης και συνεισέφεραν στη σύνθεση μιας μοναδικής προσωπικότητας που ήταν ο ίδιος. Η στάση του το 1914 δεν με εξέπληξε, δεν θα «μπορούσε» να έχει φερθεί διαφορετικά και αυτοί οι οποίοι τον γνωρίζουν πολύ καλά, μπορούσαν να μαντέψουν τη στάση του. Χωρίς να επιθυμούμε να εισάγουμε κάθε αμφισβητήσιμο αντικείμενο, ας μου επιτραπεί να πω ότι, κατά τη γνώμη μου, αλλά και κατά τη γνώμη των καλά πληροφορημένων Γερμανών συντρόφων (του Γκ. Λαντάουερ, του θύματος του Μονάχου το 1919), ήταν αρκετά απληροφόρητος για τη Γερμανία, για το Σοσιαλισμό των πολιτικών και τον εθνικό χαρακτήρα γενικά. Οι πηγές του προέρχονταν μάλλον από δεύτερο χέρι ή ήταν παραποιημένες και δεν θα μπορούσε να βασίσει κάθε επιστημονική άποψη πάνω σε αυτές, αν και όταν έγραψε για την επιστήμη συμβουλευόταν και αναγνώριζε τις Γερμανικές πηγές με ενδιαφέρον και ακρίβεια. Μπορώ έτσι να αισθανθώ και να καταλάβω τη ζωή του από το 1914 ώς το 1917, καθώς επίσης την τεράστια ικανοποίησή του για τη Ρώσικη Επανάσταση του 1917 και την ελπίδα με την οποία επέστρεψε στη Ρωσία τον καιρό του Κερένσκι. Μερικούς μήνες αργότερα, πάντως, η ζωή του πρέπει να μεταβλήθηκε σε τραγωδία και πρέπει να είχε αυτό το τέλος.
Ο Τολστόι είπε στον τσάρο το 1908: «Δεν μπορώ πλέον να παραμένω σιωπηλός. Πρέπει να μιλήσω», αλλά η φωνή του Κροπότκιν προς το Λένιν δεν ακούστηκε, παρά μόνο σε ελάχιστα γράμματά του προς αυτόν, που κυκλοφόρησαν στο εξωτερικό, αλλά ίσως νόμισε ότι όλοι του οι φίλοι θα μπορούσαν να εκλάβουν τη σιωπή του όπως αυτή του Σπάϊς την ώρα της εκτέλεσής του στο Σικάγο το 1887: «Θα έρθει μια στιγμή που η σιωπή μας θα είναι δυνατότερη από τις πνιγμένες φωνές μας σήμερα». Έτσι η σιωπή του Κροπότκιν καλύπτει μια τραγωδία πριν αυτός εξαφανιστεί, αλλά παραμένει σε μας η χαρούμενη, ακούραστη εργασία του για την ελευθερία, την επιστήμη και την ανθρωπότητα.
Η προσωπικότητα και οι ιδέες του Κροπότκιν ήσαν τόσο πολύ διαδεδομένες ανάμεσα στους συντρόφους και το ευρύ κοινό, τουλάχιστον μέχρι το 1914, που ελάχιστα μόνο μένει να ειπωθούν αυτή την ώρα του θανάτου του, όταν κάποιος δεν έχει διάθεση να συλλέξει το πλήθος των γεγονότων και των εικόνων, να αναλύσει λεπτομερώς ιδέες ή να καταγράψει μικρά γνωρίσματα και ανέκδοτες πτυχές της ζωής του. Ξανά, αυτή η Επανάσταση, που αφέθηκε να χαθεί το 1914 και που από τότε γράφεται με κεφαλαίο το πρώτο γράμμα, με μια αυξανόμενη τάση ωρίμανσης, φαίνεται ακόμα μια τόσο ατακτοποίητη υπόθεση που δύσκολα μπορούμε να υπολογίσουμε τις διαφορετικές απασχολημένες μ’ αυτήν δυνάμεις και τις προβλέψεις για την τελική της κατεύθυνση. Έτσι, με αρκετούς παράγοντες κρυφούς ακόμα, όσον αφορά τη λεπτομερή μας παρατήρηση τουλάχιστον, δεν μπορούμε να κρίνουμε ορθά, αυτή τη στιγμή, την επιρροή του έργου, της ζωής και των ιδεών του Κροπότκιν και να επιμείνουμε σε όλα αυτά που συνέβησαν και με μεγαλύτερη επιμονή σε όλα αυτά που προετοιμάζονται.
Η Εξουσία, την οποία πολέμησε σε όλη του τη ζωή, φαίνεται να είναι νικηφόρα παντού, από τον Ιμπεριαλισμό στον Μπολσεβικισμό και, επιπλέον, για τους σκεπτόμενους ανθρώπους αυτές είναι ψεύτικες νίκες, οι τελευταίες και περισσότερο ειδεχθείς εκδηλώσεις της Εξουσίας, η οποία σκάβει τον ίδιο της τον τάφο, με τη δημιουργία μια απέραντης επιθυμίας για πραγματική ελευθερία και συντροφικότητα και οδηγώντας αναπόφευκτα στη στιγμή που θα θεριστούν οι καρποί των σπόρων που έσπειρε ο Κροπότκιν και αρκετοί άλλοι Αναρχικοί.
Όταν σε μερικές χώρες το παρόν σύστημα αμφισβητήθηκε και κατέρρευσε, ήταν πιθανώς αναπόφευκτο το ότι μερικά μεγάλα πολιτικά κόμματα και οι μάζες οι ίδιες, λαχταρώντας για εξουσία και, στην ουσία, δυσαρεστημένες και πεινασμένες, θα άρπαζαν πρώτα τα σκήπτρα της εξουσίας και θα υιοθετούσαν σκληρά εξουσιαστικά μέτρα. Η σειρά της ελευθερίας έρχεται έπειτα και το ερώτημα είναι ποια έκταση θα πάρουν τα γεγονότα τα οποία θα έχουν εμπνευστεί περισσότερο από την υπόθεση για την ελευθερία από ό,τι εκείνα από το 1917 και έπειτα; Αυτό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα για μας. Βρισκόμαστε στο κέντρο αυτής της διαδικασίας και μια σαφέστερη αποτίμηση του έργου του Κροπότκιν και της διαρκούς του επιρροής πρέπει προς στιγμήν να αναβληθεί.
Είναι απαραίτητο να πούμε ότι, κατά τη διάρκεια της ζωής του και της δραστηριότητάς του, από τη δεκαετία του 1860 μέχρι και το 1914, έκανε οτιδήποτε ήταν δυνατόν να κάνει κάποιος και ελάχιστοι είναι αυτοί οι οποίοι μπορούν να κάνουν μια συνεχή εργασία, εργασία για την επιστήμη και την ανάπτυξη των ιδεών, εργασία για την προπαγάνδα και τη διάδοση των ιδεών, όλα αυτά συνοδευόμενα από σκληρή δουλειά για μια αρκετά μετριόφρονη εξασφάλιση των προς το ζην. Θα μιλήσω για τον Κροπότκιν με βάση όλο το σεβασμό που τρέφω προς αυτόν, ως ένα σκληρά εργαζόμενο άνθρωπο, με μια σπάνια και τεράστια δραστηριότητα.
Θα μπορούσε να απολαμβάνει τη ζωή ευκολότερα, αλλά οι περιστάσεις τον έδεσαν στην εργασία του για πενήντα-εξήντα χρόνια και, από τη στιγμή που ήταν απασχολημένος, εργάστηκε με σπουδαία θέληση. Πιστεύω ότι οι ιδέες του διαπλάστηκαν από μια σιωπηλή διαδικασία συλλογής υλικού και παρατηρήσεων με την επιστημονική μέθοδο και βασίζοντας τα συμπεράσματά του πάνω σε αυτές. Από τη στιγμή που αυτά τα συμπεράσματα πήραν μορφή στη δεκαετία του 1860 ή και τριάντα χρόνια αργότερα, του προσέδωσαν ένα απίστευτο επίπεδο και φαίνονταν αναλλοίωτα σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Από εδώ και πέρα αποδείχτηκε ακούραστος στο να επιζητεί την επιβεβαίωση αυτών των ιδεών, αλλά ποτέ δεν θα έκανε κάποια παρέκκλιση ή θα έβρισκε ώρα για να τις επανεξετάσει ή να αναθεωρήσει τις βάσεις τους. Τουλάχιστον σε μένα, αυτή η άκαμπτη εμμονή σε όλα όσα παρατήρησε στις αρχές της δεκαετίας του 1860 και τα οποία η μνήμη του κράτησε θαυμάσια, μου φαίνεται κατά κάποιο τρόπο παράξενη και οδηγεί σε μια απομόνωση από την πάντα εξελισσόμενη πρόοδο της επιστήμης. Θα ευχόμουν να δούμε αυτές τις ιδέες να ρίχνονται μέσα στο χωνευτήρι της γενικής επιστημονικής συζήτησης σε ένα μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι ήσαν πριν, τροποποιημένες από την κριτική, επαυξανόμενες από την έρευνα αρκετών άλλων και τότε ίσως έρθουν σε μας περισσότερο διευρυμένες και λιγότερο σε προσωπική μορφή. Αλλά αναγνωρίζω ότι αρκετοί είναι οι λόγοι που δεν το έχουν επιτρέψει αυτό και έχουν ακινητοποιήσει τον Κροπότκιν, αν θα μπορούσα να πω, στην οριογραμμή ανάμεσα στην επιστήμη και στην προφητεία. Οι επιστήμονες είναι άφθονοι και προφήτες επίσης, αλλά οι άνθρωποι που έχουν καλλιεργηθεί από την αληθινή επιστήμη και τη μετασχηματίζουν από μόνοι τους επεκτείνοντας την σαν προφήτες είναι πολύ σπάνιοι και η θέση του Κροπότκιν ήταν, με κάποιο σεβασμό μιλώντας, μοναδική. Η λαμπρή πρόοδος των φυσικών επιστημών, μετά τη σπουδαία δουλειά του Δαρβίνου, που δημοσιεύτηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1850, καθώς και οι τεράστιες μη αναπτυγμένες πηγές της Ρωσίας και της Σιβηρίας, τις οποίες ανακάλυψε ο Κροπότκιν με τα ταξίδια του εκεί, παρακίνησε το ενδιαφέρον του για τη φυσική επιστήμη, γινόμενος ένας δραστήριος εργάτης αυτού του τεράστιου ζητήματος, το οποίο ακόμα και στη μοναρχική Ρωσία κανείς δεν το είχε ανακινήσει σχεδόν. Αλλά εδώ η φυσική του ανιδιοτέλεια διαταράχτηκε και όταν είδε την τσαλαπατημένη κατάσταση του λαού, για τον οποίο τα φυσικά πλούτη και ο ορυκτός πλούτος της Ρωσίας καθώς και όλες οι έρευνες του Δαρβίνου, του Χάξλεϊ και του Σπένσερ δεν σήμαιναν απολύτως τίποτα, αυτός παράτησε την ακαδημαϊκή του καριέρα και τάχθηκε ολόψυχα με αυτούς που ήδη προετοιμάζονταν για την Ρώσικη Επανάσταση. Γι’ αυτό, μετά τα ταξίδια και τις σπουδές του στη δεκαετία του 1860, αλλά και την αρκετή χειρωνακτική δουλειά στο χώρο αυτό, τις μεταφράσεις και ανάλογες δουλειές για τα προς το ζην, επέδειξε την ίδια θέληση για δουλειά για επαναστατικούς σκοπούς, με τα ταξίδια για την οργάνωμυστικής προπαγάνδας, συνελεύσεις, ομιλίες και τυπογραφική δουλειά καθώς και τις δικές του μυστικές διαλέξεις, μια δραστηριότητα με το προσωπείο ενός εργαζόμενου ανθρώπου. Το ενδιαφέρον του ήταν πάντα επιμελέστατο, πήγαινε κατευθείαν στη βάση των πραγμάτων και έκανε την πραγματική δουλειά, μικρή ή μεγάλη, όπως απαιτείτο, από μια επαναστατική ομιλία μέχρι το σχεδιασμό ενός πλάνου για την αναδιοργάνωση του κινήματος σε όλη τη Ρωσία.
Πρώτα ταξίδεψε στο εξωτερικό στο διάστημα 1871-72 και, χωρίς άλλο, απέκτησε επαφές με τα μικρά Αναρχικά τμήματα της Διεθνούς στην Ελβετική Ιούρα, τα οποία τον γοήτευσαν και τα οποία πάντα τα θυμόταν και τα αγαπούσε. Μετά από μια περίοδο έντονης δραστηριότητας στη Ρωσία, τη σύλληψή του, τη φυλάκιση και την απόδρασή του, καθώς και μια παρατεταμένη περίοδο στο Λονδίνο, ενός άγονου τότε μέρους για επαναστάτες, επέστρεψε στην Ελβετική Ιούρα και από τα τέλη του 1876 και έπειτα, για μερικά χρόνια, έγινε η ψυχή της Αναρχικής Διεθνούς. Το κίνημα εκείνη την εποχή είχε παρακμάσει όσον αφορά την εξωτερική του απεύθυνση και η μορφή της διεθνούς ομοσπονδίας, όντας χωρίς αξιώσεις και ελαστικότητα, θεωρήθηκε εντελώς περιττή από τους ντόπιους προπαγανδιστές, μέχρι την αναδιοργάνωση του Σαιντ Ιμιέ, το 1872. Ακόμα, μερικοί από τους πρώτους προπαγανδιστές, εκείνοι που συμμετείχαν στο φανερό κύκλο του Μπακούνιν, τον επονομαζόμενο «Συμμαχία», συνέχισαν να συνέρχονται, να γράφουν ο ένας στον άλλον ή να συναντιούνται και έτσι ο Κροπότκιν έγινε σε λίγο ένας από αυτούς, ο πιο φλογερός και ο πιο δραστήριος της εποχής, ενθαρρύνοντας πάντα αυτούς των οποίων η προπαγάνδα στην περίοδο αυτή της γενικής αντίδρασης τους είχε κατά κάποιο τρόπο κουράσει. Συνέβη να γνωρίζω, από τις επαφές μου με τον Τζέϊμς Γκιγιώμ, τον αριθμό των διεθνών επιστολών που απευθύνονταν στον Κροπότκιν, που αποδεικνύουν και τις σχέσεις του, τις προσπάθειές του, αλλά και την κατάσταση του κινήματος, όπως αυτό ήταν στα ενδότερα των χωρών εκείνων όπου η Αναρχική Διεθνής ή τμήματά της υπήρχαν ακόμα, εκτός της Ιταλίας, όπου το κίνημα ήταν πάντα τόσο δυνατό και σε καλή κατάσταση και όπου η βοήθειά του χρειαζόταν ελάχιστα.
Αυτές οι επιστολές, για παράδειγμα, εικονογραφούν το Ισπανικό κίνημα αυτής της περιόδου – όταν η Διεθνής έπρεπε να οργανωθεί υπόγεια για χρόνια – και οι περιστάσεις αυτές οδήγησαν ακόμα σε ένα ταξίδι του Κροπότκιν στην Ισπανία, για να διευθετήσει μερικές υποθέσεις της Διεθνούς εκεί, ένα ταξίδι στο οποίο εντυπωσιάστηκε σε μεγάλο βαθμό από τον επαναστατικό ζήλο των Ισπανών εργατών. Μπόρεσε, επίσης, να συντάξει, για κάποιους Γερμανούς Αναρχικούς εργάτες στην Ελβετία, το πρώτο Γερμανικό Αναρχικό πρόγραμμα που κυκλοφόρησε ποτέ και μαζί με τον P. Brousse, από το Μονπελιέ, να δώσει μεγάλη βοήθεια στην πρώτη Γερμανική Αναρχική εφημερίδα, που τότε κυκλοφόρησε στη Βέρνη, την «Arbeiter Zeitung», την οποία, μαζί με ένα σημαντικό αριθμό άλλων Αναρχικών εκδόσεων της εποχής, είχε την άριστη ιδέα να τη στείλει στο Βρετανικό Μουσείο, στο οποίο η φάση αυτή του κινήματος μπορεί να μελετηθεί με εξαιρετική άνεση. Σε μιαν άλλη στιγμή, ξανά, όταν απουσίαζε ο Τζέϊμς Γκιγιώμ, εξέδωσε το «Δελτίο» του Ιούρα (στα Γαλλικά). Εκεί έγραψε για το Ρωσοτουρκικό Πόλεμο και πήρε θέση υπέρ του Σλαβικού εθνικισμού, που πάντα τον ενέπνεε όταν ξεχείλισε σαν έκρηξη ξανά κατά τη διάρκεια του Ρωσο-ιαπωνικού Πολέμου καθώς και κατά τη διάρκεια των πολέμων των Βαλκάνιων Συμμάχων το 1914, μην εκπλήσσοντας, βέβαια, κανέναν από αυτούς οι οποίοι γνώριζαν τον αναλλοίωτο χαρακτήρα του, τις εντυπώσεις και τα συμπεράσματά του. Η διεθνής του δραστηριότητα τον οδήγησε στο Βέλγιο, στα Συνέδρια που έγιναν στο Verviers και στο Gent, απ’ όπου έπρεπε να πάει στο Παρίσι, όπου μπήκαν οι πρώτες βάσεις του σημερινού Αναρχισμού. Επέστρεψε στην Ελβετία, όπου εξέδωσε το «Revolte» («Εξεγερμένος»), στις αρχές του 1879 και αυτή η εφημερίδα - στην οποία ο Κροπότκιν από την αρχή έδωσε την πλήρη του προσοχή και μια τεράστια φροντίδα - έγινε γρήγορα το διεθνές όργανο του ανερχόμενου Αναρχισμού, ενώ στη Γαλλία ξέσπασαν σφριγηλά κινήματα, κυρίως στο Παρίσι και στην περιοχή Rhone, στη Λυών και αλλού. Αυτά ήταν τα χρόνια της μεγάλης δραστηριότητας του Κροπότκιν – όταν, εκτός από τη «Rovolte», έγραψε και μια σειρά άρθρων, τα οποία αργότερα ο Ελυζέ Ρεκλύ τα συγκέντρωσε σε έναν τόμο, με τον τίτλο «Λόγια ενός Επαναστάτη» - επέκτεινε την προσωπική του δράση και τις σχέσεις του στη νοτιοδυτική Γαλλία, στην περιοχή της Λυών και, την ίδια στιγμή, βρήκε μια ευχάριστη επιστημονική εργασία, με τη βοήθεια του Ελυζέ Ρεκλύ, στο Clarens, στη λίμνη της Γενεύης, με τους τεράστιους ετήσιους τόμους της γεωγραφίας του, εκτός, βέβαια, από το να απολαμβάνει την κλειστή συντροφικότητα αυτού του ανθρώπου που διέθετε μια μεγάλη κουλτούρα και τις πιο ωραίες Αναρχικές ιδέες.
Θα έρθει μια στιγμή που μερικοί ενθουσιώδεις σκεπτόμενοι και ψυχολόγοι θα συγκρίνουν τον Αναρχισμό του Κροπότκιν και αυτόν του Ρεκλύ, με τον οποίο συνεργάστηκε στενά, που ήσαν πολύ κοντινοί φίλοι και, ακόμα, με τον οποίο φαίνεται - σε μένα τουλάχιστον - ότι έχει μεγάλες διαφορές, αλλά και αξιοσημείωτες συγγένειες. Για μένα ο Αναρχισμός του Κροπότκιν φαίνεται στερεότερος, λιγότερο ανεκτικός, περισσότερο ρυθμισμένος για να είναι πρακτικός, ενώ αυτός του Ρεκλύ φαίνεται να είναι πλατύτερος, θαυμάσια ανεκτικός, ασυμβίβαστος επίσης, βασισμένος σε μια πιο ανθρωπιστική βάση. Υπάρχει περισσότερος χώρος και για τους δύο και εάν ο Αναρχισμός του Κροπότκιν, όντας περισσότερο της εποχής του, ίσως εξαφανιστεί με αυτόν, αυτός του Ρεκλύ μου φαίνεται ότι θα έχει μεγαλύτερη διάρκεια, αν και ο καιρός να αναγνωριστεί αυτό δεν έχει ακόμα έρθει, αλλά είναι βέβαιο ότι θα γίνει. Το 1881 ο Κροπότκιν συμμετείχε στο Διεθνές Επαναστατικό Συνέδριο στο Λονδίνο, το οποίο αποτέλεσε πρόφαση για τις Ελβετικές αρχές να καταστήσουν την παραμονή του στη Γενεύη και στο Clarens αδύνατη, ενώ μόλις λίγο καιρό αργότερα η δραστήρια ανάπτυξη του κινήματος στην περιοχή της Λυών χρησιμοποιήθηκε από τις Γαλλικές αρχές για να φυλακίσουν και δικάσουν τους πρωταρχικούς προπαγανδιστές - τον Κροπότκιν επίσης - στη Λυών (το 1883), κάτι που οδήγησε στη φυλάκισή του στο Clairvaux, μέχρι τις αρχές του 1886, όταν μια αμνηστία απελευθέρωσε αυτόν, τη Λουίζ Μισέλ και άλλους. Μετά από μια σύντομη περίοδο στο Παρίσι, όπου δεν του επέτρεψαν να μείνει, πήγε στην Αγγλία και εγκαταστάθηκε στο Harrow, στο Λονδίνο. Πέρασε κάποιες εκτεταμένες και μάλλον πληκτικές περιόδους στο Λονδίνο από το 1876, όταν το Σοσιαλιστικό κίνημα ήταν αρκετά ολιγάριθμο ή βρισκόταν στις αρχές του, όπως το 1881. Τα χρόνια 1884 και 1885 το αντικοινοβουλευτικό τμήμα της Σοσιαλιστικής Δημοκρατικής Ομοσπονδίας (στην οποία συνυπήρχαν ονομαστοί Αναρχικοί, όπως ο Joseph Lane και ο Sam Mainwaring, εξουσιαστές επαναστάτες, όπως οι Andreas Shue, William Morris και οι φίλοι του και, περιέργως αρκετοί, μάλλον από προσωπικούς λόγους, συγκεκριμένοι Μαρξιστές, όπως οι Avelings, Bax και άλλοι), αποσχίστηκε και ίδρυσε τη Socialist League (Σοσιαλιστική Λίγκα) το 1884. Δυστυχώς, τα γεγονότα αυτά ήσαν τότε άγνωστα στον Κροπότκιν και όταν πήγε στο Λονδίνο το 1886 πρέπει να τα έμαθε όλα αυτά από τον πρώτο του φίλο εκεί, τον H.M.Hyndman και από μερικούς Άγγλους Αναρχικούς που δεν ήσαν μέλη της Σοσιαλιστικής Λίγκας και οι οποίοι, επίσης, προέρχονταν από τουςΣοσιαλδημοκράτες. Το γεγονός αυτό μαζί με τη «φαινομενική» επιρροή των Μαρξιστών, της κόρης του Μαρξ, στη Σοσιαλιστική Λίγκα - και ως ένας αυτόπτης μάρτυρας αυτών των γεγονότων από το τέλος του 1885, νομίζω ότι μπορώ να τονίσω με σιγουριά αυτό το «φαινομενική» - ίσως εμπόδισαν την ανάπτυξη των Αναρχικών του Ιούρα στην Αγγλία, αλλά και γιατί σοβούσε η διαμάχη του Μαρξ με τον Μπακούνιν. Είναι θλιβερό το ότι ο Κροπότκιν φαίνεται να μην έχει άμεση άποψη της πραγματικής κατάστασης και αποφάσισε, από το να μην έχει τίποτα να κάνει με τη Σοσιαλιστική Λίγκα, να σχηματίσει μια ανεξάρτητη ομάδα, η οποία άρχισε τη δράση της μέσω της χρησιμοποίησης της εφημερίδας «Αναρχικός» του σημαντικού αναρχοατομικιστή, H. Seymour, ως οργάνου της, ένα σχήμα συνεργασίας που κατέρρευσε μέσα σε λίγους μήνες. Μετά από αυτό δεν υπήρχε καμία εφημερίδα μέχρι τον Οκτώβρη του 1886, που άρχισε να εκδίδεται η «Freedom» («Ελευθερία»). Η Σοσιαλιστική Λίγκα εκείνη την εποχή συγκέντρωνε τον ανθό του Αγγλικού Επαναστατικού Σοσιαλισμού, κυρίως τους λαϊκούς επαναστάτες που είχαν αρκετά Αναρχικές τάσεις, οι οποίοι αναζωογόνησαν το Αγγλικό κίνημα γύρω στο 1880 - ένας από αυτούς, μάλιστα, ο Joseph Lane, έγραψε το πρώτο Αγγλικό Αναρχικό φυλλάδιο, με τον τίτλο «An Anti-state Communist Manifesto» («Ένα Αντι-κρατικό Κομμουνιστικό Μανιφέστο»), που δημοσιεύτηκε το 1887 – και μερικούς πολύ καλούς ανθρώπους που φαίνονταν ότι ελκύονταν από το Σοσιαλισμό του William Morris, αυτής της περιόδου. Εάν ο Κροπότκιν ενωνόταν με αυτούς αυτή την περίοδο θα τύχαινε μιας πολύ φιλικής υποδοχής και θα είχε πολύ μεγάλες ευκαιρίες για Αναρχική προπαγάνδα. Αρκετοί σύντροφοι που τότε ήσαν στις καλύτερες στιγμές τους, θα μπορούσαν να είχαν έρθει με το μέρος του. Αντίθετα, απέκτησαν την εντύπωση ότι ο Κροπότκιν και, ακόμα, περισσότερο, οι νέοι προσηλυτιστές του Αναρχισμού, οι προερχόμενοι από την SDF, λίγο ενδιαφέρονταν γι’ αυτούς και έτσι ακολούθησαν το δικό τους δρόμο. Μερικοί βρήκαν μόνοι τους το δρόμο προς τον Αναρχισμό, μερικοί, πάντως, χάθηκαν στην αμφιβολία και την αβεβαιότητα. Πάντα αισθανόμουν ότι μια θαυμάσια ευκαιρία χάθηκε εκεί. Πάντως, πρέπει να είμαστε ικανοποιημένοι με αυτό που ο Κροπότκιν διάλεξε να κάνει και ποτέ του δεν τσιγκουνεύτηκε τη βοήθειά του στη μικρή ομάδα – την οποία ονόμαζε Freedom Group - και την εφημερίδα της. Τα άρθρα του για αρκετά χρόνια δεν υπογράφονταν και κανείς, παρά μόνο εκείνοι οι οποίοι έκαναν την άμεση επεξεργασία τους, όπως η C.M. Wilson και ο αργότερα σύντροφός μας A. Marsh ή οι στοιχειοθέτες της εφημερίδας, γνώριζαν την τεράστια φροντίδα που ο Κροπότκιν έδωσε σ’ αυτήν. Έχοντας δει μερικές από τις επιστολές του μόνο μιας μικρής περιόδου, προς τον A. Marsh, μπορώ να το βεβαιώσω. Μια παρόμοια βοήθεια έδωσε για χρόνια στη «Revolte» του Παρισιού - η οποία διαδέχτηκε την ομώνυμη εφημερίδα της Γενεύης - και ο Jean Grave είναι ακόμα στη ζωή και μπορεί να το βεβαιώσει. Οι πρώτες εκδόσεις της «Freedom» περιέχουν, όπως πολύ καλά θυμάται ο Jean Grave, ένα ολόκληρο βιβλίο από αυτόν, ολοκληρωμένο ή σχεδόν ολοκληρωμένο, μια σειρά άρθρων (ανυπόγραφων), τα οποία ακολουθούν ένα ήδη δοσμένο σχέδιο, όπως εκείνα που προηγούνται και αποτέλεσαν το «The Words of a Rebel» («Λόγια ενός Επαναστάτη») και αυτά που ακολουθούν, το «The Conquest of Bread» «(Η Κατάκτηση του Ψωμιού»). Η εργασία αυτή συντελέστηκε ανάμεσα στα δύο προαναφερόμενα βιβλία και είναι προσαρμοσμένη στις ανάγκες των Αγγλικών κοινωνικών και πολιτικών θεσμών. Έτσι ακόμα δεν έχει ανακαλυφτεί ίσως ένας αρκετά δημοφιλής πρόλογος στον Αναρχισμό από τον παλιό φάκελο της εφημερίδας αυτής. Ευτυχώς, ο κατοπινός εκδότης του «Nineteenth Century», Knowles, του έδωσε την ευκαιρία να γράψει άρθρα για τη Ρωσία, για τον Αναρχισμό («The Scientific Basis of Anarchy» («Η Επιστημονική Βάση της Αναρχίας»), Φλεβάρης 1887, «The Coming Anarchy» («Η Επερχόμενη Αναρχία»), Αύγουστος 1887 και περισσότερο χώρο για να εργαστεί λεπτομερέστερα πάνω στην οικονομική βάση των ιδεών του, από όπου και τα «The Breakdown of our Industrial Village» («Η Κατάρρευση του Βιομηχανικού μας Χωριού») Απρίλης 1988, «The Coming Reign of Plenty» («Το Επερχόμενο Βασίλειο της Αφθονίας»), «The Industrial Village of the Future» («Το Βιομηχανικό Χωριό και το Μέλλον»), «Brain and Manual Work» («Διανοητική και Χειρωνακτική Εργασία») και «The Small Industries of Britain» («Οι Μικρές Βιομηχανίες της Βρετανίας») Αύγουστος 1900, άρθρα που συμπεριελήφθησαν στο βιβλίο «Fields, Factories and Workshops» («Αγροί, Εργοστάσια και Εργαστήρια»), που κυκλοφόρησε το 1901. Ακόμα δημοσίευσε τη σειρά «Mutual Aid» («Αλληλοβοήθεια»), από το Σεπτέμβρη του 1890 ως τον Ιούλη του 1896, που ακολουθήθηκε από τα άρθρα όπως «The Theory of Evolution and Mutual Aid» («Η Θεωρία της Εξέλιξης και η Αλληλοβοήθεια») Γενάρης 1910, «The Direct Action of Environment on Plants» («Η Άμεση Δράση του Περιβάλλοντος στα Φυτά») Ιούλης 1910, «The Response of Animals to their Environment» («Η Ανταπόκριση των Ζώων στο Περιβάλλον τους») και «Inheritance of Acquired Characters» («Κληρονομιά των Επίκτητων Χαρακτήρων») Μάρτης 1912. Στο μεταξύ, είχε αρχίσει τη συγγραφή μιας ηθικής σειράς, το «The Ethical Needs of the Present Day» («Οι Ηθικές Ανάγκες του Παρόντος») Αύγουστος 1904, το «Morality of Nature» («Ηθική της Φύσης») Μάρτης 1905, το οποίο, νομίζω, δεν συνεχίστηκε εξαιτίας της Ρώσικης επαναστατικής αλλαγής του 1905, που απορρόφησε τον καιρό και τις προσπάθειές του. Οι μελέτες του πάνω στη Ηθική συνεχίστηκαν, αλλά η αυξανόμενη πίεση όσον αφορά το χρόνο του και η προβληματική του υγεία διέκοψαν τις συνεχείς τους εκδόσεις και τελευταία του ανατέθηκε να εργαστεί πάνω στην Ηθική του Ντμιτρίεβο.
Τα άρθρα που γράφτηκαν για το «Nineteenth Century» - παραλείπω διάφορα άλλα για τη Φιλανδία, τις Γαλλικές φυλακές ή τη Γαλλική Επανάσταση κλπ. - αποτέλεσαν τότε τη σπουδαιότερη εργασία από οτιδήποτε κι αν έγραψε, ειδικά τη σειρά άρθρων με τον τίτλο «Recent Science» («Πρόσφατη Επιστήμη»), περίπου 17 μεγάλα άρθρα στο διάστημα 1892-1901, όπου ασχολείται με την επιστημονική πρόοδο σε όλα τα επίπεδα, κάτι που απαίτησε την επιμελέστερη προετοιμασία. Εκτός από αυτά έκανε και διαλέξεις σε ταξίδια στην επαρχία και στη Σκωτία, κυρίως έχοντας να κάνει με ζητήματα που αφορούσαν τη Ρωσία και, για πάνω από είκοσι χρόνια, μιλούσε για την Παρισινή Κομμούνα και τους Μάρτυρες του Σικάγου, ενώ τα ύστερα χρόνια του πάντα έγραφε και έστελνε γράμματα.
Η Ομάδα της «Freedom» κατάλαβε την ενδεχόμενη απομόνωσή της και το 1881 άρχισαν να οργανώνονται διαλέξεις, από τις οποίες θυμάμαι μερικές στις οποίες μίλησε ο Κροπότκιν, στα γραφεία της Σοσιαλιστικής Λίγκας, στην οδό Farringdon του Λονδίνου. Αλλά ακόμα και τότε δεν έγινε καμιά περαιτέρω συνεργασία και αυτό δεν συνέβη μέχρι που το Commonweal Group (Ομάδα «Κοινή Ευημερία») διαλύθηκε εξαιτίας διωγμών το 1894 και η «Freedom», επίσης, θεληματικά διέκοψε την κυκλοφορία της για μερικούς μήνες το 1894-95, μέχρι που οι εναπομείναντες της Commonweal και η «Freedom» συγχωνεύτηκαν και ξανάρχισε η κυκλοφορία της δεύτερης το Μάη του 1895 και από τότε κυκλοφορεί χωρίς διακοπή μέχρι σήμερα. Κατά κάποιο τρόπο, κανένα από τα γεγονότα αυτά, τη συνταρακτική αυτή περίοδο των αρχών της δεκαετίας του 1890, δεν έφερε τον Κροπότκιν σε στενή επαφή με το Αγγλικό κίνημα όπως συνέβη πριν - όπως άκουσα από περιγραφές - ανάμεσα σε αυτόν και στο κίνημα στις πολίχνες του Ιούρα και στη Γενεύη. Η φιλολογική εργασία για τα προς το ζειν (βοηθητική γεωγραφική εργασία κλπ) και η υγεία του, που επιδεινώθηκε από τη ζωή στη φυλακή, επίσης τα πολλά καλέσματα από διάφορους για τη φιλολογική του βοήθεια, η αλληλογραφία κλπ., απαιτούσαν τη συνταξιοδότησή του, αλλά αυτός περνούσε περιόδους εντατικής εργασίας σε βιβλιοθήκες και το πρόβλημα ήταν ότι πάντα κατοικούσε σε μια αξιοσημείωτη απόσταση από το κέντρο, στο Harrow, στο Acton, στο Bromley (Kent), στο Muswell Hill και, τελικά, όταν το απαίτησε η υγεία του, στο Brighton και μόνο πέρασε μια παράξενη βδομάδα ή λίγο περισσότερο στο Λονδίνο, κάνοντας πάντα έρευνα στις βιβλιοθήκες. Καθώς διέθεσε όλο του το χρόνο στη μελέτη, στην αλληλογραφία και στους επισκέπτες, δεν μπορούσε πιθανώς να κάνει τίποτα περισσότερο και εάν η επαφή του με το κίνημα του Λονδίνου ήταν συχνότερη, άλλα μέρη της εργασίας του, η οποία απευθύνθηκε σε ένα μεγάλο κοινό, θα πρέπει να είχε περικοπεί. Είχε τόσα πολλά πράγματα στο κεφάλι του, τα οποία οδηγούσαν σε μελέτη, η οποία, όπως όλες οι σοβαρές μελέτες, ποτέ δεν είχαν ένα τέλος. Έτσι ξοδεύτηκε όλη του η ζωή, σαν να ήταν ο ίδιος ενάντια στον αγώνα για ζωή, που σπάνια ήταν τόσο χαρούμενος, όταν, επιτέλους, ανακάλυψε μια ευκαιρία να το κάνει για λίγο. Σε όλα αυτά προστέθηκε και η ευθύνη για μια έρευνας περί Ηθικής, για την οποία υπήρξε αρκετή βιβλιογραφία - ανταγωνιστική στις ιδέες του – που έπρεπε να εξεταστεί προκαταρκτικά. Τότε το αμερικάνικο ταξίδι του, που έγινε κατόπιν μιας πρόσκλησης από το «Atlantic Monthly» για να γράψει τις «Αναμνήσεις» του, μια στροφή πίσω στο πρώτο μέρος της ζωής του απ΄ όπου αναβίωσε όλες τις πρώτες αναμνήσεις του στη Ρωσία και, δια μέσου του οποίου οδηγήθηκε σε αρκετές άλλες αναμνήσεις, για τις οποίες δεν μίλησε στο βιβλίο του «Memoirs».
Γνωρίζοντας το ιστορικό και βιβλιογραφικό μου ενδιαφέρον - το οποίο πάντα υποστήριξε αρκετά φιλικά - μου έδωσε εκείνα τα χρόνια αρκετές προσθήκες στις «Memoirs» του, τις οποίες και φρόντισα να καταγράψω. Αυτή η ανάμνηση της νεότητάς του οδήγησε, επίσης, σε εκείνες τις αμερικάνικες διαλέξεις πάνω στη Ρώσικη λογοτεχνία, το αντικείμενο ενός άλλου βιβλίου του, που εκδόθηκε το 1905. Στο μεταξύ, η Ρωσική Επανάσταση του 1905 προετοιμαζόταν και αυτό τον οδήγησε σε μια ανασκόπηση των μελετών του πάνω στη Γαλλική Επανάσταση του 1789-1794, ένα αντικείμενο το οποίο είχε στο μυαλό του όταν πρωτοπήγε στο Παρίσι, το 1877, αφιερώνοντας τότε κάθε ώρα που μπορούσε στην ιστορική έρευνα. Η μελέτη ενός Ρώσου ιστορικού καθώς και του βιβλίου του F. Rocquans, για τους προδρόμους της Γαλλικής Επανάστασης, τον οδήγησαν σε διάφορα συμπεράσματα των οποίων το «Spirit of Revolt» («Το Πνεύμα της Εξέγερσης»), το 1882, (στο «Revoke») αποτελεί το πρώτο αποτέλεσμα. Το σχετικό άρθρο του 1889 στο «Nineteenth Century», ένα άλλο άρθρο καθώς και μερικά άλλα άρθρα στο περιοδικό «Temps Nouveaux» («Νέοι Καιροί») αποτελούν μια μεταγενέστερη επαύξηση, μέχρι την κατάπτωση των εκδοτών εξαιτίας των συνεχών προσθέσεων και διορθώσεων, που οδήγησαν στην έκδοση του μεγάλου Γαλλικού βιβλίου του των 749 σελίδων (το 1909). Αυτή η τόσο λεπτομερειακή επανεξέταση της Γαλλικής Επανάστασης, η σύγχρονη Ρώσικη Επανάσταση του 1905 και τα επακόλουθά της στα χρόνια που ακολούθησαν - τα περισσότερο σκληρότερα χαρακτηριστικά του Κροπότκιν αυτών των χρόνων που αποκαλύπτονται στο «The Terror in Russia» («Ο Τρόμος στη Ρωσία») Ιούλης 1909 - οι ανανεωμένες επαφές με τη Ρωσία από τις πρώτες του αναμνήσεις που ήδη εξιστορήθηκαν, οι επαφές με ένα μεγάλο αριθμό Ρώσων επισκεπτών από το 1905 και μετά, η συνεργασία του με μια ρώσικη αναρχική ομάδα (που κυκλοφορούσε ένα μικρό έντυπο στο Λονδίνο, στη Ρώσικη γλώσσα, το 1906-1907), οι συναντήσεις του με διάφορους Ρώσους πολιτικούς, δημοσιογράφους, καλλιτέχνες διαφόρων και ποικίλων απόψεων, μορφοποίησαν αρκετά την άποψη του Κροπότκιν για τη Ρωσία στα χρόνια πριν από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο Ιαπωνικός Πόλεμος αναζωπύρωσε τα πολιτικά του αισθήματα, τα ταξίδια του στη Γαλλία (Βρετάνη και Παρίσι), στη νότια Ελβετία (Λοκάρνο) και στην Ιταλική Ριβιέρα (Ραπάλλο) - παρά την άσχημη κατάσταση της υγείας του - τον έφεραν σε επαφή με διάφορες ομάδες και άτομα και αναζωογόνησε το ενδιαφέρον του για το πολιτικό κουτσομπολιό που του άρεσε, το οποίο όλοι οι προσωπικοί φίλοι όπως ο H.M. Hyndman, ασφαλώς γνώριζαν και το οποίο κατέπληξε όλους εκείνους που πίστευαν, όταν τον πρωτοσυνάντησαν, ότι θα έρχονταν πρόσωπο με πρόσωπο με έναν αντιμιλιταριστή, αντιπατριώτη διεθνιστή κ.λπ. Το αντίθετο, όμως, σχεδόν συνέβη. Η υπεράσπιση της Γαλλίας και της Ρωσίας ήταν όλο και περισσότερο θέματα υψίστης σπουδαιότητας για εκείνον και όταν ο Ελυζέ Ρεκλύ και ο Τολστόι πέθαναν και απέμεινε ο μόνος από τους παγκόσμια γνωστούς ελευθεριακούς ανθρωπιστές, δεν ύψωσε τη φωνή του στα χρόνια των γενικών πολεμικών προετοιμασιών και των πολέμων, από το 1911 ακόμα, στην Τρίπολη και στα Βαλκάνια. Ο Μαλατέστα μίλησε για τη «ληστεία της Τρίπολης» του 1911, αλλά ο Κροπόκιν έμεινε σιωπηλός όταν ξέσπασε ο Βαλκανικός Πόλεμος του 1912 και με έκανε να πάω από τη μια άκρη του δωματίου μου στην άλλη σαν να δέχτηκα ένα χτύπημα της ρητορικής του δυναμικής, όταν είδε ότι δεν πανηγύριζα για τις νίκες των Βαλκάνιων συμμάχων. Αλλά αρκετά γι’ αυτό το ζήτημα, το οποίο, από το 1914, είναι ένα στοιχείο γενικής παραδοχής. Για μένα είναι απλώς και μόνο η εκδήλωση μιας αίσθησης, η οποία δεν τον είχε αφήσει ούτε για μια στιγμή από τη νεότητά του, τα παιδικά του χρόνια ή όταν ήταν νήπιο και η οποία ποτέ δεν αποκρύφτηκε όταν παρουσιάστηκαν οι ευκαιρίες, όπως το 1876, το 1904, το 1912 και από το 1914 και μετά. Για να συμπληρώσουμε τον ατελείωτο κατάλογο των πρωταρχικών του αντικειμένων μελέτης, ο Κροπότκιν ασχολήθηκε ακόμα και με την εντατική γεωργία, την αποκέντρωση και την τοπική αυτό-ανεξαρτησία, όπως την έλεγε. Από τα πειράματα στο Jersey και τις προσπάθειες του κ. Rowntree για εσωτερικό αποικισμό τα ενδιαφέροντά του επεκτάθηκαν στον Καναδά, όπου ταξίδεψε με το British Association, στη Γαλλική κηπουρική και πάει λέγοντας. Όταν έγραψε μια αναθεωρημένη Γαλλική έκδοση (το 1913) του «Modern Science and Anarchism» («Σύγχρονη Επιστήμη και Αναρχισμός») και επίσης το άρθρο πάνω στον Αναρχισμό στην Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάννικα (σε ένθετο), οδηγήθηκε να εξετάσει τους πρώιμους Αναρχικούς συγγραφείς και επηρεάστηκε πολύ από αρκετές προχωρημένες ιδέες που βρήκε εκεί σε ανύποπτο χρόνο. Ακόμα και ο Φουριέ τον ενδιέφερε αρκετά. Λυπήθηκε μόνο που, σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, ο χρόνος του ήταν τόσο περιορισμένος, με τη βελτίωση μεταφράσεων, την αλληλογραφία και τους επισκέπτες. Η ικανότητά του για εργασία ήταν σοβαρά κλονισμένη και όταν υπερέβη τους ιατρικούς περιορισμούς παροπλίστηκε για βδομάδες και του απαγορεύτηκε κάθε εργασία. Κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων χρόνων πριν το 1914 αισθανόταν πάρα πολύ την ανάγκη να εργάζεται πάντα για βιοποριστικούς λόγους, αν και θα μπορούσε να απολαύσει κάποια πραγματική ξεκούραση, που γι’ αυτόν σήμαινε διάβασμα και συλλογή βιβλίων (επειδή ήταν επίσης και λάτρης του βιβλίου και απολάμβανε το να συλλέγει σπάνιες επαναστατικές εκδόσεις), κάποιες καλλιτεχνικές απολαύσεις, καθώς και ακρόαση των ενδιαφερόντων νέων, με μερικές γρήγορες κρυφές ματιές πίσω από τις κουρτίνες της πολιτικής, ανάμεσα στα άλλα. Αλλά μια τέτοια διασκέδαση δεν μπορούσε ποτέ να την απολαύσει, με καταστρεμμένη την ικανότητά του για εργασία και πολύ επισφαλή υγεία που ποτέ δεν του έδωσαν μια πραγματική ανάπαυλα. Επίσης, κάποια στιγμή ήταν κεφάτος και εύθυμος και αγαπούσε τα αστεία και τα γέλια, αλλά την επόμενη στιγμή ήταν τρομερά σκληρός και σοβαρός και, πάνω απ’ όλα, αμετακίνητος στην εμμονή του στα διαφορετικά νήματα των ιδεών τις οποίες είχε διατυπώσει. Αλλά γιατί επιμένουμε στις αδυναμίες αυτές, οι οποίες, στο κάτω-κάτω, χωρίς αμφιβολία, είχαν τα πλεονεκτήματά τους επίσης και συνεισέφεραν στη σύνθεση μιας μοναδικής προσωπικότητας που ήταν ο ίδιος. Η στάση του το 1914 δεν με εξέπληξε, δεν θα «μπορούσε» να έχει φερθεί διαφορετικά και αυτοί οι οποίοι τον γνωρίζουν πολύ καλά, μπορούσαν να μαντέψουν τη στάση του. Χωρίς να επιθυμούμε να εισάγουμε κάθε αμφισβητήσιμο αντικείμενο, ας μου επιτραπεί να πω ότι, κατά τη γνώμη μου, αλλά και κατά τη γνώμη των καλά πληροφορημένων Γερμανών συντρόφων (του Γκ. Λαντάουερ, του θύματος του Μονάχου το 1919), ήταν αρκετά απληροφόρητος για τη Γερμανία, για το Σοσιαλισμό των πολιτικών και τον εθνικό χαρακτήρα γενικά. Οι πηγές του προέρχονταν μάλλον από δεύτερο χέρι ή ήταν παραποιημένες και δεν θα μπορούσε να βασίσει κάθε επιστημονική άποψη πάνω σε αυτές, αν και όταν έγραψε για την επιστήμη συμβουλευόταν και αναγνώριζε τις Γερμανικές πηγές με ενδιαφέρον και ακρίβεια. Μπορώ έτσι να αισθανθώ και να καταλάβω τη ζωή του από το 1914 ώς το 1917, καθώς επίσης την τεράστια ικανοποίησή του για τη Ρώσικη Επανάσταση του 1917 και την ελπίδα με την οποία επέστρεψε στη Ρωσία τον καιρό του Κερένσκι. Μερικούς μήνες αργότερα, πάντως, η ζωή του πρέπει να μεταβλήθηκε σε τραγωδία και πρέπει να είχε αυτό το τέλος.
Ο Τολστόι είπε στον τσάρο το 1908: «Δεν μπορώ πλέον να παραμένω σιωπηλός. Πρέπει να μιλήσω», αλλά η φωνή του Κροπότκιν προς το Λένιν δεν ακούστηκε, παρά μόνο σε ελάχιστα γράμματά του προς αυτόν, που κυκλοφόρησαν στο εξωτερικό, αλλά ίσως νόμισε ότι όλοι του οι φίλοι θα μπορούσαν να εκλάβουν τη σιωπή του όπως αυτή του Σπάϊς την ώρα της εκτέλεσής του στο Σικάγο το 1887: «Θα έρθει μια στιγμή που η σιωπή μας θα είναι δυνατότερη από τις πνιγμένες φωνές μας σήμερα». Έτσι η σιωπή του Κροπότκιν καλύπτει μια τραγωδία πριν αυτός εξαφανιστεί, αλλά παραμένει σε μας η χαρούμενη, ακούραστη εργασία του για την ελευθερία, την επιστήμη και την ανθρωπότητα.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)

